Të jesh fermer nga kokëfortësia – si mbijeton Dimitër nga Turia me 120 dhi pavarësisht burokracisë

Procesi i përzgjedhjes kërkon vite durim. Sot ferma e Dimitërit prodhon deri në 300 litra qumësht në ditë në sezonin kulmor. Por dhitë e tij japin qumësht vetëm katër muaj në vit. Tetë muajt e tjerë ato janë shtatzëna ose u japin gji fëmijëve të tyre. "Nëse nuk arrijmë të shesim kecat për rritje, ata vazhdojnë të thithin dhe ne nuk marrim qumësht", shpjegon Dimitër dhe shton se problemi kryesor i tij është burokracia.

Gjatë dimrit, shpenzimet e Dimitërit për ushqim dhe mirëmbajtje pothuajse e hanë fitimin. Për të ushqyer 120 dhitë e tij, ai duhet të përgatisë 2000 balla ushqim të thatë. "Çfarë mbetet pas faturave për dritat dhe ujin, është për ne", thotë blegtori. Dhe shton se ndërsa fermat e mëdha punojnë me subvencione shtetërore, prodhuesit e vegjël mbështeten te qumështoret lokale që e blejnë qumështin e papërpunuar me çmime shumë të ulëta. Dhe më tej – është pothuajse e pamundur të hysh në zinxhirët tregtarë nëse je prodhues i vogël – kontratat janë të rënda, ndërsa shteti vazhdimisht vendos pengesa administrative, pohon Dimitër. Përndryshe, krijimi i një qumështoreje tingëllon si zgjidhje logjike. Por realiteti është tjetër.

Sot, dhija e bardhë qumështore bullgare nuk është më racë e rrezikuar, por beteja për mbijetesën e njerëzve që e ruajnë atë vazhdon – dhe tashmë pa subvencionet evropiane në mbështetje të fermerëve tradicionalë, sepse kjo racë dhije konsiderohet e rikuperuar. Dhe ndonëse ka programe për racat e rralla, kërkesat e rënda dhe zbatueshmëria e kufizuar e tyre e bëjnë pothuajse të pamundur qasjen tek ato për fermerë si Dimitër.