Autor
Ksenija Deçeva
Lajm
Muzeu i Taraklisë ruan shpirtin e bullgarëve të Besarabisë
Si Muzeu i rinovuar i Trashëgimisë Kulturore ruan kujtesën familjare edhe të bashkatdhetarëve tanë në Moldavi
Shtunë 14 Nëntor 2026 10:14
Shtunë, 14 Nëntor 2026, 10:14
FOTO: facebook.com/muzeitaraclia2013
Madhësia e shkronjave
Në zemër të Besarabisë, ku kujtimi i kolonëve bullgarë
jeton ende në çdo shtëpi, Muzeu i Trashëgimisë Kulturore në Taraklia po
përjeton një jetë të re. Pas një rikonstruksioni të gjerë, në muajin maj të
këtij viti ai hapi dyert në një pamje tërësisht të rinovuar. Sipërfaqja e tij u
zgjerua ndjeshëm, me mbi 150 metra katrorë, ndërsa hapësira e shtuar bëri të
mundur krijimin e dy sallave të rëndësishme: një për shkencën dhe teknologjinë
dhe një sallë konferencash me kinema.
Gjendja dhe
zhvillimi i këtij muzeu kanë rëndësi të veçantë për trashëgiminë kulturore
bullgare në këtë pjesë të Moldavisë, sidomos duke pasur parasysh se afro 80% e
banorëve të qytetit të Taraklias janë me origjinë bullgare. Ekspozita e muzeut
përqendrohet në dy koncepte historike: i pari i kushtohet shpërnguljes, jetës
së përditshme dhe kulturës së bullgarëve të Besarabisë, ndërsa i dyti pasqyron
vitet e luftës dhe periudhën sovjetike.
FOTO: facebook.com/muzeitaraclia2013
Thesar i relikteve autentike: nga qilimat 150-vjeçarë te kurorat e dasmës
Të gjitha sendet autentike në muze janë dhuruar nga vetë
banorët e Taraklias. Krahas qilimave unikë 150-vjeçarë dhe ikonave nga fillimi
i shekullit të kaluar, vizitorët mund të shohin edhe vegla bujqësore për
shirjen e drithit, hekura të vjetër me qymyr dhe mullinj dore.
FOTO: Ksenija Deçeva
Veçanërisht prekës është këndi i posaçëm kushtuar traditave bullgare të dasmës. Përveç pajës tradicionale të nuses, aty ekspozohen edhe kurora për kumbarët dhe për mysafirët më të afërt.
Një rrallësi e jashtëzakonshme është edhe kurora e nuses, e cila sipas një tradite të vjetër bullgare ruhej pas dasmës, e vendosur pas kornizës së ikonës së Shën Mërisë me Foshnjën, pikërisht asaj ikone me të cilën prindërit bekonin familjen e re.
FOTO: facebook.com/muzeitaraclia2013
Sot mund të jemi të qetë për gjendjen e këtyre objekteve muzeale. Pas rinovimit, muzeu tashmë disponon gjithsej pesë salla kryesore ekspozimi. Nëse më parë, në mjediset e varfra dhe të amortizuara, ruheshin rreth 1300 objekte pa një kronologji të qartë dhe organizim të mirëfilltë, sot vizitorët mund të shohin mbi 3500 eksponate origjinale.
Kjo përbën gjysmën e fondit të pasur të muzeut, ndërsa pjesa tjetër ruhet me kujdes në depo të specializuara.
FOTO: Ksenija Deçeva
Nga një kopsht fëmijësh i kooperativës bujqësore te një muze bashkëkohor
Vetë ndërtesa mbart brenda saj historinë e ndërlikuar të qytetit të Taraklias. Fillimisht ajo ka shërbyer si qendër administrative e kooperativës bujqësore "Kalinin", ndërsa më vonë aty u vendos kopshti i fëmijëve i kooperativës. Pas mbylljes së tij, godina mbeti e braktisur për shumë vite. Vetëm në vitin 2011 Bashkia e Taraklias mori vendimin për të krijuar një muze të trashëgimisë kulturore, i cili u hap zyrtarisht në gusht të vitit 2013. Rruga e zhvillimit të tij vazhdoi gjatë viteve, derisa u arrit te muzeu modern që ekziston sot.
FOTO: facebook.com/muzeitaraclia2013
Në të mësojmë edhe për traditën e pasur zejtare të rajonit moldav të Taraklias, në zhvillimin e së cilës kanë dhënë një kontribut të rëndësishëm edhe kolonët bullgarë. Një vend të rëndësishëm në ekspozitë zënë poçaria, përpunimi i lëkurës, prodhimi i pajimeve për kuajt dhe thurja e fshesave. Sot këto zeje pothuajse janë zhdukur nën presionin e teknologjive moderne.
FOTO: Ksenija Deçeva
Arkivi i pasur
me mbi 2500 fotografi u jep mundësi historianëve të rindërtojnë ngjarje kyçe
nga jeta e qytetit.
FOTO: Ksenija Deçeva
Ekspozita ushtarake ruan edhe uniforma origjinale të dhuruara nga Bullgaria. Këtu ruhen gjithashtu sendet personale të Vladislav Kara, një oficer i njohur si hero lokal në qytetin që konsiderohet qendra e bullgarëve në Moldavi. Bullgari i Besarabisë humbi jetën në Çeçeni dhe u nderua me Urdhrin e Guximit, të cilin i ati e dhuroi personalisht në koleksionin e relikteve të muzeut.
FOTO: Ksenija Deçeva
Muzeu i Trashëgimisë Kulturore në Taraklia strehon
historinë, por njëkohësisht shikon me guxim drejt së ardhmes. Në partneritet me bashkinë e qytetit planifikohet ndërtimi i një kompleksi
të plotë etnokulturor, si edhe vendosja e ekraneve interaktive në çdo sallë.
Kjo shtëpi e kujtesës dëshmon se çdo fotografi e dhuruar, çdo objekt apo copëz
historie familjare ndihmon që të ringjallen faqet e paçmueshme të së kaluarës
së Besarabisë dhe të ruhet lidhja me rrënjët dhe traditat bullgare.
Përgatiti në shqip: Vesella Mançeva
Publikoi / Publikuan: Vesella Mançeva