Në kulmin e sezonit të verës – si e presin pronarët e restoranteve dhe klientët futjen e euros?

Jemi në mes të sezonit turistik të verës në Bullgari, kur bregdeti i Detit të Zi, por jo vetëm ai, është plot me turistë nga vendi dhe jashtë vendit. Duke përjashtuar hotelet "all inclusive", pushimet tona lidhen edhe me ndarjen e një buxheti të konsiderueshëm për vaktet në lokale. Dhe rritja e çmimeve në restorante ndihet. Dhe jo vetëm në vendpushime, por kudo. Deri diku kjo mund të shpjegohet me kthimin e TVSH-së në 20%, në vend të normës së reduktuar prej 9% gjatë pandemisë Covid, si dhe me rritjen e çmimeve të ushqimeve dhe pagës minimale në vend, e cila në fillim të vitit u bë 1077 leva (rreth 538 euro).

Një ekip i Radio Bullgarisë bisedoi me klientët e restoranteve në kryeqytet për të zbuluar se sa e dukshme është rritja e çmimeve për ta dhe nëse kanë frikë nga një rritje edhe më e madhe pas miratimit të monedhës së vetme evropiane. Hasëm njerëz për të cilët Bullgaria është një destinacion veror.

Klementi është 20 vjeç, me një nënë austriake dhe një baba bullgar. Ai jeton dhe punon në Mbretërinë e Bashkuar, por kthehet rregullisht në shtëpi. Ai këmbëngul në ruajtjen e levit bullgar dhe komenton se e ndjen rritjen e çmimeve në restorante, por jo vetëm në Bullgari.

"Unë jetoj në Mbretërinë e Bashkuar dhe ndoshta nuk jam personi i duhur për të komentuar nëse dhe si ndihen këto ndryshime. Por mund të them - po, me të vërtetë. Unë jam një mbështetës jashtëzakonisht i fortë i levit dhe për mua futja e euros është e gabuar. Nëse do të mund të mbahej një referendum, do të nënshkruaja me të dyja duart. Ekziston një ndjesi rritjeje të çmimeve si në Bullgari, ashtu edhe në Mbretërinë e Bashkuar", ndan bashkatdhetari ynë.

Dorothea ka lindur në Bullgari, por pjesën më të madhe të jetës së saj si e rritur e ka kaluar në Shtetet e Bashkuara, prandaj komunikimi është më i lehtë në anglisht:

"Është e vështirë të shpreh një mendim sepse nuk jam ndër ata që do të ndeshen me pasojat e miratimit të euros, por e mbështes atë. Mendoj se Bashkimi Evropian ka përmirësuar cilësinë e jetës së njerëzve dhe është i interesuar për rritjen e çmimeve dhe rënien e mundshme të cilësisë së jetës", është optimiste Doroteja 22-vjeçare.

Dhe një vëzhgim tjetër nga jashtë për çmimet në Bullgari – 39-vjeçari Devin është nga Australia, punon si saldator dhe aktualisht është në një udhëtim në vendin tonë me të dashurën e tij. Duke i krahasuar me çmimet e restoranteve në atdheun e tij, ai i gjen ato në vendin tonë shumë më të ulëta.

"Nga një perspektivë ekonomike, mendoj se është shumë lirë. Çmimet e pijeve janë të paktën gjysma e çmimit, çmimet e cigareve janë maksimumi 1/5 e një centi në Australi ose më mirë. Ushqimi është gjithashtu të paktën gjysma e çmimit të Australisë. Nuk jam i sigurt për raportin e çmimeve dhe pagave, por si një australian që fiton një pagë mesatare, mendoj se është shumë më lirë këtu."

Biznesi i restoranteve në Bullgari nuk ka problem me futjen e euros nga fillimi i vitit 2026, ose me shpalljen e çmimeve në dy monedha, që u bë e detyrueshme nga 8 gushti i këtij viti. Megjithatë, ekziston një problem tjetër - me rikonfigurimin e arkave осяньве, tha për Radio Bullgarinë kryetari i Shoqatës Bullgare të Restoranteve Riçard Alibegov.

"Nuk është se biznesi nuk është gati. Sepse kjo varet vetëm nga kompanitë e licencuara (për dërgesa, etj.) me të cilat biznesi bashkëpunon, si dhe nga kompanitë e arkave fiskale. Kjo nuk është diçka që ne si biznes mund ta bëjmë. Ajo që varej nga ne, e bëmë", theksoi Alibegov.

Pronari i një restoranti të vogël në lagjen Mlladost të kryeqytetit konstatoi rritje të çmimeve dhe veprime të pamjaftueshme nga ana e shtetit. Ai vetë mbështet futjen e monedhës së vetme evropiane, por nuk kursen kritika:

"Shteti, për fat të keq, nuk vendos asgjë, por vetëm rregullon se kur duhet të shpallen çmimet në leva dhe në euro. Dhe sipas mendimit tim, në shumicën e rasteve, shteti vepron mbi bazën e supozimeve ", thotë biznesmeni Nikollaj Karadimov, duke dhënë si një shembull shpalljen e çmimeve të mallrave dhe shërbimeve në të dyja monedhat që nga gushti. "Duhet të jepet, nëse është e mundur, një periudhë adaptimi për të gjitha këto shërbime jo thelbësore, të paktën deri më 1 janar."

"Periudha e adaptimit për rikonfigurimin e makinave fiskale në vend është deri më 8 tetor të këtij viti, pas së cilës organet kontrolluese do të fillojnë të vendosin sanksione në rastet kur vlera e mallrave dhe shërbimeve nuk është e shpallur në të dyja monedhat – leva dhe euro. Ndërkohë, ne si konsumatorë, duhet të mësojmë sa më shpejt të ndajmë me 1.95583."

Përgatiti në shqip dhe publikoi: Vesella Mançeva

Foto: BTA, Pixabay, Pexels, BGNES, Ani Petrova