Yaşlıların Avro ile ilgili düşünceleri mağduriyet hissi ve iyimserlik arasında

Emekliler bu ay Leva cinsinden son emekli maaşlarını alıyor. Birçoğu için Leva, para birimi olmaktan öte ömürlerinin bir parçasıdır. Kazandıkları ilk maaş, günlük alış veriş hesaplarının akıldan yapıldığı zamanlar… Bütün bunların yaşlı insanların ömür belleğini oluşturan önemli anılar olduğu şüphesizdir.

Emekliler, Avro’ya geçilmesini endişe ile mi yoksa sabır ve bilgelikle mi karşılıyorlar? Bu konuda BNR Şumen Radyosu muhabiri İvelina İvanova’nın röportajını dikkatinize sunuyoruz.

Emekli maaşlarının banka yolu ile yatırıldığı 5 Aralık’ta aylığını çekmek üzere Şumen’de banka şubeleri ve bankamatiklere gelen emekliler radyomuza konuşurken duygu ve düşüncelerini paylaştı.

Bazıları Avro’nun tedavüle girmesinin getireceği sonuçlarla ilgili kaygı ve memnuniyetsizlik duyduklarını dile getirirken, bazıları para birimi değişikliğinin iyiye olduğu yönünde görüş belirtti. Ayrıca uzmanlar, Avro’nun tedavüle girmesinden sonra ilk dönemde kartla ödeme yapılmasını önerirken çoğu emeklilerin nakitle ödeme yapmaya alışkın oldukları dikkat çekiyor.

Mikrofona konuşanların söylediklerini dikkatinize sunuyoruz.

“Bu küçük emekli aylıkları ile ne yapacağımızı bilmiyorum. 750 leva alıyorum. Avro cinsinden ne kadar olur? Fiyatlar cep yakıyor. Eskiden 5 leva ile alış veriş yapıp çantayı doldururduk. Şimdi 100 leva harcıyoruz, içinde yiyecek bir şey olmuyor” diyen anket katılımcısının sözlerinde memnuniyetsizlik ağır basarken diğer bir emekli kadın son derece endişeli olduğunu paylaştı:

“Canım sıkılıyor, yavrum. Yalnızım. Bana yardım edecek kimse yok. Dolandırılacağım diye korkuyorum. Yaşlıyız. Bazen durumu doğru değerlendiremiyoruz”.

“Zarar göreceğimiz ortada. Geçiş zor olacak. Zengin bir devlet değiliz, ki hissetmeyelim. Batıyoruz. Reform, yoksul ve sıradan vatandaşlar için yapılmadı. İktidarın üst düzeyleri için yapıldı.”

Engelli olan bir emekli, kartla ödeme yapmaya alıştınız mı sorusu üzerine şu cevabı verdi:

“Hayır, aylığımı eve getiriyorlar. I. grup mallüliyetim var. Parayı sayıyoruz. Şimdi paramız daha az olacak. Bu durumdan pek hoşnut değiliz, ama yapacak bir şey yok”.

Ankete katılan bir adam ise iyimser konuştu.

“Avro iyidir. Artık yalan dolan olmayacak.”

Emeklilerin, alış veriş yaparken paranın üstünün verilmesi ile ilgili paylaştıkları görüşler de birbirinden farklı oldu.

“Bu satıcıya bağlıdır. Ben hesap yapmayı bilirim. Fiyatı 1,60 avro olan bir şeyi Leva olarak düşünürsek 3,20 yapar” diyen yaşlı bir kadının sözlerini bölen adam “3,20 değil. Avro 1,90 Leva yapar” diyerek şöyle devam etti.

“Oradan kazanırlar. Paranın üstünü cent olarak verirken 1-2 stotinka daha az olabilir. Damlaya damlaya göl olur. ”

Radyomuza konuşurken Leva’nın taraftarı olduğunu belirten bir beyefendi, bu görüşünü Avrupa’daki gelişmelere dayandırdı.

“Bizzat ben Bulgar Levasından yanayım. Avrupa’da olanları görüyorsunuz. Dünya artık açık. Internet’ten izliyoruz. Borca batan devletler var. Fransa, İtalya, diğerlerini saymaya hacet yok. Avro değer kaybediyor.”

Buna zıt görüş paylaşan, Avro’dan yana olduğunu belirten ve bunca şeyin üstesinden geldikten sonra bunu da atlatacağımızı söyleyen bir kadın, tedavüle girecek olan yeni parayı kullanmaya hazır mısınız sorusu üzerine şöyle cevap verdi:

“Evet, hazırım. Cebimde hesap makinesi ile dolaşmayacağım, aşağı yukarı hesap yapabilirim. Ufak tefek dolandırılabilirim. Kartım var, ama ödemeleri nakit yapmayı tercih ederim. Böylece kafamdaki hesaplar daha net oluyor”.

Para değişikliğinin bütçesine nasıl yansıyacağına dair konuşan kadın, şunları paylaştı:

“Büyük emekli maaşı alıyorum. Bu konuda mütevazı olup susmam lazım. Alım gücümün azalacağını düşünüyorum. Bunu hissediyorum, ama şikayet etme hakkım yok. Dar gelirli olanlar sanırım geçişin etkisini daha çok hissedecek. ”

Mağduriyet hissinin hiçbir şekilde gerekçelendirilemediğini ileri süren bir adam ise, mikrofonumuza şunları söyledi:

“ Bence insanların yüzde 85’i böyle zannediyorlar. Bu kanaatlerinin herhangi bir dayanağı yok. Mağdur olacağını ve zarara uğrayacağını düşünüyorlar. 6 ay sonra ortam yatışacak. Bu da gelir, bu da geçer. Özellikle yurt dışında seyahat eden kişiler, artık döviz bürolarına gitmek mecburiyetinden kurtuldukları için çok rahat olacak. Elimizdeki para, bütün Avrupa’da geçerli olacak. Gezilere giderken para değiştirdiğim var. Endişe edecek hiçbir şey yok” diyen anket katılımcısı, kartla mı yoksa nakitle mi ödeme yaparsınız sorusu üzerine şu cevabı verdi:

“Ekonomi uzmanıyım. Bankalarla işim olmaz. Bankalar alır, vermezler. 5-6 bin param var. Bana yetiyor. Geri kalanını torunlarıma veriyorum”.

77 yaşında olduğunu ve zerre kadar endişe etmediğini söyleyen diğer bir adam ise şöyle konuştu:

“Köylerde yaşayan insanlar sıkıntılı. Şöyle veya böyle atlatacağız. Yeter ki hile ve dolandırıcılık yapanlar olmasın. İyi olduğunu düşünüyorum.”

BNR Şumen Radyosu tarafından düzenlenen anketin son katılımcısı ise “Sağ sağlam olalım yeter” dedi.

“Sağlıktan öte ne varsa az veya çok olsa olur. Vaziyetimizi olduğu gibi kabul ediyoruz”.

Kaynak: BNR Şumen Radyosu
Anket: İvelina İvanova
Çeviri: Tanya Blagova