Bulgaristan vatandaşları devletin yönetim modeline karşı tahammülsüzlük gösterdi

Dün akşam Başkent Sofya’nın ve büyük şehirlerin meydanlarını dolduran binlerce Bulgaristan vatandaşı, hükümetin istifa etmesini ve Delyan Peevski ile Boyko Borisov’un iktidardan çıkmasını talep ettiler.

Protesto dalgası yurt dışına da yayıldı, Avrupa’nın farklı şehirlerinde yaşayan Bulgaristan vatandaşları, ülkedeki yolsuzluk ve yönetim modeline karşı pankartlar açarak duyulan memnuniyetsizliğin yerel bir olay değil, nerede bulunursa bulunsunlar Bulgaristan vatandaşları arasındaki geniş çaplı sivil toplum güdüsünün bir parçası olduğunu ispat ettiler.

“Bulgaristan vatandaşları 36 yıldır demokrasi ve değişim isterken talepleri başka şeylerle değiştiriliyor” diyen Z nesli temsilcileri, meydanlara çıkarak mevcut duruma tahammülsüzlük gösterisi yaptılar.

Başkentin merkezinde toplanan binlerce göstericilerden biri olan Deyan Tsvyatkov, mikrofonumuza konuşurken şunları belirtti:

"Bulgaristan’da değişim ve reform istediğimiz, Avrupa’nın en yoksul ülkesi olmaktan çıkmamızı istediğimiz için protesto yapıyoruz. Siyasetçilerin vurdum duymazlığına karşı çıkıyoruz. Şimdi ortalıkta farklı bir enerji seziliyor, çok daha büyük sayıda insan katılıyor, umutluyum” diyen Deyan, her seçimde sandık başına gittiğini, fakat şimdi seçmenler arasındaki seferberliğin Bulgaristan’da olumlu değişikliğe yol açacak potansiyel taşıdığını belirtti.

Lili Tsenova da hükümetin istifa etmesine çağırdı:

"Radikal bir değişiklik olmalı, bu insanlar nihayet istenmediğini anlayıp çekilmeli ve gençlerin sesi duyulmalıdır” diyen Lili, çağdaş medya sayesinde bu kamu hareketinin suistimal konusu olamayacağı ve olanların herkesin gözü önünde geliştiği için gizlenemeyeceğini ekledi .

• Güvensizlik oylaması öncesi kitlesel hükümet karşıtı protestolar

İktidar, Bulgaristan vatandaşlarından aldıkları güven kredisini harcadı. Şimdi protesto edenler, erken seçimlerin yapılmasını ve yüksek katılım oranı ile meşru çoğunluğun seçilmesini talep ediyorlar. Şimdiki Parlamento, 2024 yılının Ekim ayında düzenlenen seçimlerde seçmenlerin sadece yüzde 38’lik bölümünün sanıklara gitmeleri sonucu oluşturuldu.

Muhalefet koalisyonu PP-DB tarafından 2026 Bütçe tasarısına karşı tepki olarak organize edilen protesto, büyüyerek hükümet karşıtı ve partilerüstü bir hal aldı. Geniş çaplı ulusal memnuniyetsizlik, farklı nesillerden insanları birleştirdi. İradesini ortaya koymak için meydanlara dökülenler, gösterilerini müzik ve performanslarla, barışçıl, fakat kesin bir bir şekilde yaptı.

Yohana Trayanova şöyle konuştu:

"5 aylık bebeğimiz ve 4 yaşındaki kızımızla birlikte protesto etmeye geldik. Büyük anne ve babaları da burada oldukları için, çocuklara baktıracak kimse kalmadı. Bulgaristan’ı sevdiğimiz ve burada kalmak istediğimiz için buradayız. Ebeveyn olarak ülkede istikbalin olması konusunda ciddi sorumluluk taşıyoruz. Oysa uzun yıllar devam eden şimdiki yönetim modeli, çocuklarımızı gitgide gelecekten yoksun bırakıyor. Bunun değişmesini istediğim için, normal bir Avrupa devleti olmamızı, çocuklara iyi eğitim sağlanmasını, altyapının, yol durumu ve sağlık hizmetlerinin iyi olmasını istediğim için buradayım”.

Politolog Dariya-Lora Dacheva, BNR’ye konuşurken “İzlenen tepkiler son derece faydalıdır. Halk mevcut durumu kabullenmeyi reddediyor” sözlerini kullandı, akad. İvan İlchev ise “Bu maaşlara 50 veya 100 levalık zam talebi ile yapılan sıradan bir protesto değil, ülkedeki siyasetçilerin ahlakına karşı yönelik protestodur” dedi.

Analistlere göre toplumsal memnuniyetsizliğin çapı, iktidarın siyasi ufkunu daraltıyor. İktidarın protestoların baskısı karşısında düşüp düşmeyeceğini önümüzdeki dönemde göreceğiz. DPS – Novo Naçalo desteğini alan iktidar ortakları GERB, BSP ile İTN’den Avro’nun kabul edilmesi ile ilgili “final çizgisine sayılı metreler kala” devletin istikrarsızlaştırılmasına meydan vermeyeceklerine ilişkin kesin açıklamalar yapıldı. Boyko Borisov, Halk Meclisi’nde gazetecilere konuşurken istifa ve yeni seçimler konusunu 1 Ocak sonrasında müzakere etmeye hazır olduğunu söyledi.

Ancak sabır gençliğe has bir vasıf değildir. 18 yaşındaki üniversiteli David Radoslavov ve okul arkadaşı Tsvetomir Patarinski’nin Viyana Operası önünde organize ettikleri gösteriye 150’den çok Bulgaristan vatandaşı katıldı.

Viyana’daki protesto ile ilgili izlenimlerini radyomuzla paylaşan Mariyana De Meo, şöyle konuştu:

"Ellerinde bayrak ve pankartlar taşıyan tüm bu insanlar, Bulgaristan’daki adilik ve mafyadan tiksindiklerini göstermek istediler. 2020 yılında arkadaşlarımla birlikte burada Viyana’daki protestoları düzenlediğim için şimdi protestoya çıkan neslin farklı olduğunu söyleyebilirim. Son derece genç olan bu kişiler, Bulgaristan’daki gerçeklerden tiksindiklerini ifade ederken yurtta eğitim almak ve çalışmak arzusunu ortaya koydular. Umarım şimdi şekilden şekile girip gençlerin duymak istediklerini söyleyen tüm sol ve aşırı sol partilerin, onların beyinlerini yıkamaz. Aslında bize düşen görev de kendilerini bundan korumaktı”.

Berlin, Londra, Barselona, Brüksel, Lahey, Zürih ve Stokholm’da bulunan Bulgaristan vatandaşları tarafından da protestolar düzenlendi.

Anket: Veneta Nikolova
Editör. Elena Karkalanova
Çeviri: Tanya Blagova