Belitsa Parkı 25 yıldır oynatılan ayıları barındırıyor

Bir zamanlar kızgın sacın yaktığı patilerini çaresizce bir bir havaya kaldırıp dayanılması zor acıdan kurtulmaya çalışan Kalinka, Stefço ve Malinka’nın çırpanışları, görenler tarafından “dans” olarak algılanırdı. Uzun yıllar boyunca beğeni toplayan bir atraksyon olan “Oynatılan ayılar” uygulaması, 2007 yılında yasaklandı. Bunun üzerine işkence yöntemleri uygulanarak “dans etme” alışkanlığı edindirilen zulmün son kurbanları, Belitsa’da kurulan Ayı Parkı’nda barındırıldı.  

Rodop dağında yer alan kasabada Ayı Parkı’nın kurulması üzerinden 25 yıl geçti. Kurtarılan hayvanlara yeni hayat şansı sunan korumalı alan, “Brigitte Bardot” ve “Dört Pati”(Four Paws) vakıflarının ortak projesi çerçevesinde oluşturuldu. Günümüz itibari ile ise 12 hektarlık alana yayılan ve ayılara doğal yaşam ortamı sunan parkta Bulgaristan, Sırbistan, Arnavutluk, Çekya ve Ukrayna’dan getirilen 17 ayı bulunuyor.

Parkın Yöneticisi Nikola Popkotstadinov, radyomuza konuşurken şunları anlattı:

"Parkın kurulması ile zalim bir uygulama olan ayı oynatılmasına son verilmesi gerekliliğini gündeme getirmek istedik. Ekibimizin gayretleri ile esir hayatı yaşamış olan tüm hayvanlar para karşılığı sahiplerinden alınıp buraya getirildi. Parkın ilk sakinleri, buraya gelmeden önce gördükleri zulümden dolayı yeni ortama alışmakta büyük zorluklar çekti. Zincire bağlı yaşamış olan, kış uykusuna dalmalarına fırsat verilmeyen, yanlış beslenen ve işkence çektirilen, tırnak ve dişleri çıkarılan hayvanların bazıları alkolik haline getirilmişti”.

Başlangıç ne kadar zor olsa da “Dört Pati” Vakfı tarafından parktaki ayılara sağlanan bakımla hayvanların sirk numaraları ve atraksyon amacı ile yetiştirilmesi ve kullanılması sonucu oluşan stereotipleşmenin (tekrarlanan amaçsız hareketlerin) kaldırılması veya en aza indirilmesi yönünde çalışılıyor. Son derece karmaşık olan olan bu süreçte atılan yavaş adımlarla ayıların rahat ettirilmesi amaçlanıyor.

“Oynayan” ayı olarak bilinen hayvanların hareketleri aslında eğlencenin değil, çektikleri acının dışavurumudur

"Bu efsanedir. Ayıların dans etme kabiliyeti yok. Oynama olarak algılanan hareketlerine bedenlerinin en hassas yeri olan burunlarına takılan halka sebep olur. Telli çalgının yayını tuttuğu elinde ayının bağlı olduğu zinciri de tutan kişinin her davranışını tahmin ederek çektiği acıyı azaltmaya çalışan hayvanın davranışları, müziğin temposuna uyumlu olarak görünse de aslında önceden yön değiştirme çabasıdır”.

Günümüzde Belitsa’da Marinka, Dana, Svetla, Mima, Rada ve Sırbistan’da kurtarılıp getirilen kör Seyda olmak üzere eskiden oynatılan toplam 6 ayı yaşamakta. Parktaki diğer ayılar ise bundan evvel hayvanat bahçelerinde doğal yaşam ortamlarından uzak şartlarda, dar alanlarda veya keyf için yaban hayvanı bulunduran kişilerin yanında yaşamıştır. Örneğin Monti adındaki ayıcık, Belitsa’ya gelmeden Çekya’da bir otel odasında tutularak atraksyon için kullanıldı. Korumalı yaşam alanının en yeni sakinleri olan 7 yaşındaki Frol ile Frosiya kardeşlerinin hikayesi de dokunaklıdır. 2020 yılında Ukrayna’da küçük bir hayvan köşesi bulunan bir restorandan kurtarılıp ülkedeki “Domazhir” parkına yerleştirilen kardeş ayılar, park asgari kapasitesini doldurunca Bulgaristan’a getirildi.

Bir zamanlar yeni hemşehrileri ile ilgili bazı sakıncaları bulunan Belitsa halkı, şimdi Ayı Parkı’nı hayatlarının bir parçası olarak görüyorlar. Bazıları park çalışanıyken diğerleri, ayı menüsünü oluşturan mevsimsel meyve ve saire ürün bağışında bulunmayı ihmal etmiyorlar.

Belitsa’daki Ayı Parkı, buraya gelince doğal güzelliklerin tadını da çıkaran turistler için de cazibe merkezidir.

"Geçen yılda ziyaretlerin sayısı ve duyulan ilgi, son derece büyük oldu. Özellikle hafta sonu ve tatil günlerinde park insanlarla dolup taşıyor, uzun kluyruklar oluşuyor. İnsanlar beklerken yeni bilgi merkezimizde hoş vakit geçirebiliyorlar. “Yuva” adı ile sunduğumuz yeni VR (sanal gerçeklik) yaşantısı sayesinde ziyaretçiler, ilk defa serbest yaşarken doğal yaşam ortamından alınan bir ayıcığın sanal dünyasına girebilecekler. Park ziyaretçileri, oynatılan ayıların hikayeleri ve “Dört Pati” Vakfının misyonu ile ilgili bilgi aldıktan sonra seyir terasına çıkarak, bir taraftan Rila, diğer taraftan ise Pirin dağına ve de ayı parkının bir bölümüne açılan müthiş manzarayı seyretmenin tadını çıkarabilir”.

Nikola Popkostadinov, doğada olunca alansal hayvan olup bulundukları alanı savunma davranışı gösterirken insana zarar verebilen ayılara temas imkanının aranmaması gerektiğine dair uyardı.

"Etrafta ayıların bulunması muhtemel ise radyo sesini sonuna kadar açmakta, gürültü çıkarmakta veya grup halindeysek yüksek sesle konuşmakta fayda var. Bu şekilde insan veya başka bir canlının yaklaştığını bilen ayı size asla saldırmaz ve yolunuza çıkmaz” diyen Belitsa Parkı Yöneticisi,sözlerine söz verirken herkesi hayvanlara sahip çıkmaya çağırırken “Onların sesi olalım” sözlerini kullandı.

Haber : Diana Tsankova

Çeviri: Tanya Blagova