20 yıllık çiftçi Daniel Petrov: Ne ekersen onu biçersin

Sebze yetiştiricileri için yeni sezon başlarken yoğunlaşan tarla işleri ile birlikte duyulan endişeler de artıyor. Birçok çiftçi için yılın bu dönemi en gergin zaman aralığıdır, çünkü yapılan her hata veya doğa cilvesi, aylar sonra alınması beklenen verime yansıyabilir. 

Tarım üreticileri, iklim riskleri dışında, ürünlerini satarken de birçok zorlukla karşı karşıya geliyor. Piyasadaki durum tahmin edilemez olurken ithal ürünlerle zor rekabet yürüten çiftçiler, bazen giderlerini karşılamayan fiyatlar üzerinden satış yapmak zorunda kalır.

Çiftçiler ayrıca iş gücü ve sulama problemleri ile de boğuşuyor. Eski sitemlerin çoğu çalışmazken, yeni çözümlerin olmayışı, her kuraklığı rekolte açısından kritik hale getiriyor.

Ülkedeki sebze yetiştiricilerinin umutları ve mevcut durum konusunda BNR Şumen Radyosu’ndan iş arkadaşımız Ayşe Latif’in yaklaşık 20 yıldır tarla işleri ile uğraşan ve 1000 dekarlık arazide soğan, havuç ve lahana yetiştiriciliği yapan Daniel Petrov ile yaptığı söyleşiyi dikkatinize sunuyoruz.

Mart ayı sebze yetiştiricileri için yoğun hazırlıkların yapıldığı bir aydır. Daniel Petrov, bu dönemdeki uğraşlarını anlatırken şöyle konuştu:

“Gelenek üzerine bu dönemde toprağın işlenmesine başlanır. Soğuğa karşı daha dirençli olan kültürler için ise ilk ekin işleri ve bununla beraber sulama tesislerinin açılması yapılır. Sezon başı için hummalı hazırlıklar gerekir. Bu dönemde çok dikkatli olmak gerekir. Bu konuda “Ne ekersen onu biçersin” sözünu hatırlatmakta fayda var. Daha işin başında sağlam temel atmazsan, iyi sonuç alamazsın.”

Yeni sezon hazırlıkları ne kadar sürer sorusunu yanıtlayan Petrov, sürenin ayrı ayrı çiftçilerin kapasitesine bağlı olduğunu belirtti ve uzun yıllardan beri işçileri yıl boyunca istihdam etme uygulamasını benimsemiş olduğunu paylaştı.

“İşçilerin iş zamanı gelince ne yapacaklarını bilmeleri önemli. Bazen fırsat penceleri çok dar olduğu için bizim gibi büyük çapta faaliyet yürütenlerin işlerini kısa süre içinde bitirmeleri, tamamen çalışılan ekibe ve teknik araçlarına bağlı olur” diyen Daniel Petrov, bu yıl 500’er dekar kadar soğan ve havuç ve 30 dekar kadar lahana ekmeyi planladığını belirtti.

Uzun yıllardır yaşanan iş gücü probleminin gitgide derinleştiğini kaydeden çiftçi, bir yandan tarla işçiliği yapan insanların sayısının azaldığını, diğer yandan ise var olan işçilere bel bağlamak mümkün olmadığını belirtti.

“Bu sorunun üstesinden gelinmesine yönelik devlet tarafından uygulanan bir strateji de yok. İşçilerin çok hantal olan prosedürlerle tayin edilmesi şarttır. Bu bizim için büyük bir sıkıntı. Resmi olarak atandıkları zaman işsizlik tazminatları kesileceği için atanmak istemeyen işçiler var. Bu türden envai çeşit zorluklar yaşadığımız için iş gücü gerektiren her şeyi asgariye indirmek zorunda kaldık.”

Çoğu çiftçiler sulama sıkıntısından şikayet ederken Daniel Petrov, asıl sorunun sulama değil, izin rejiminin olduğunu söyledi.

“Suyun bol olduğu Tuna ovasındayız. Fakat strateji yok. Son yıllarda sulama sistemlerinin yenilenmesine yönelik kaynakların tahsis edilmesi gündemde. Devletin etkin yatırım yapmakta başarısız kaldığını defalarca gördük. Ayrıca hantal olduğunu da biliyoruz. Bunu biz, yetiştiriciler yapabiliriz. Fakat bunu yapmamızı mümkün kılacak rejim yok. ”

Daniel Petrov, yaptığı son kuyu ile ilgili prosedürlerin 4 yıldan uzun zaman aldığını anlattı.

“Mesele sırf su ile bitmiyor. Suyu yüzeye çıkarmak için enerji kaynağı da gereklidir. Su, örneğin Plovdiv ilinde olduğu gibi çok sığ değilse, jeneratör kullanmak çok pahalı olur. Bizde ise sondajlar çok daha derin olur. Sondaj yapmaya kalktığımda önce inşaat izni için başvuru sundum, sonra elektrik için trafo prosedürünü başlatmak istedim. Sondaj işi için elektrik istediğimi bildirince, su kullanma iznini göstermem istendi. Sondaj prosedürüne yeni başladığımı söyleyince “Hazır olunca gel” dediler. Trafo kurma işi en az 2 yıl sürer. Sondaj işi de 2-3 yıl sürdüğü için önce birini, sonra diğerini yapmak toplamda 5-6 yıl alır. Yani yatırım yapıp 5-6 yıl beklemek zorundayız. Yok öyle bir iş. Olsa olsa ancak petrol yataklarının işletilmesi işi olur. Gerçekten akıl almaz bir durum.”

Yaklaşık 20 yıldır çiftçilik yapan adam, ürünlerinizi satmayı nasıl başarıyorsunuz sorusu üzerine Bulgaristan’ın dört bir köşesinden müşterilerinin bulunduğunu, buna rağmen ürün satma işinin kolay olmadığını söyledi.

“Yıllar içinde isim yapıp güven kazanmazsan, ki bizim bunu yapmış olduğumuzu düşünüyorum, ithal ürünlere karşı hiçbir önceliğin olmaz. Borsalar ve mağazalarda satışa sunulan ürünlerin büyük bir bölümünü Bulgar malı olarak gösterilen ithal mahsuller oluşturuyor. Çok büyük olan bu sorunu çözmek kolay, ancak gerekli irade yok”, dedi Daniel Petrov.

Kaynak: BNR Şumen Radyosu

Söyleşi: Ayşe Latif

Çeviri: Tanya Blagova