Yeni erken seçimlere giderken Kırcali’de durum nedir?

Seçimlere katılan parti ve koalisyonların milletvekili adayı listelerinin kayıt süresi, 17 Mart tarihinde doldu. Listelere bakınca farklı tipten geniş şahıs yelpazesi ortaya çıkıyor. Milletvekili adaylarının çoğu iyi tanınan kişiler olurken ve geçmişten olan bazı siyasi figürler politikaya dönerken bir politolog ve sporcular gibi toplumda bilinen kişilerin politikaya soyunmaları dikkat çekiyor.

Bulgaristan'da seçimler orantılı temsil sistemiyle yapılır. Ülkenin toprakları 31 çok üyeli seçim bölgesine ayrılmıştır ve bu bölgelerden toplam 240 milletvekili seçilir. Ayrı ayrı bölgelerden seçilen Halk Meclisi üyelerinin sayısı, bölgede daimi adres kaydı bulunan seçmenlerin sayısına göre belirlenir.

Oylama sırasında analistlerin ve toplumun dikkati, tam anlamı ile liderler yarışının yapılacağı Sofya’daki 25. çok üyeli seçim bölgesine odaklanacak, çünkü bu bölgede “İlerici Bulgaristan” lideri Rumen Radev, GERB lideri Boyko Borisov, Vazrajdane’den Kostadin Kostadinov, İTN’den Slavi Trifonov, MEÇ’ten Radostin Vasilev, BSP’den Atanas Atanasov ve “Hak ve Özgürlükler İttifakı” APS’den Yavor Haytov kayıtlıdırlar.

Bulgaristan’ın güneyinde yer alan Kırcali ise Türk kökenli Bulgaristan vatandaşlarının yoğun olarak yaşadıkları bir bölge olması ve onyıllardır DPS olmak üzere tek bir siyasi gücün tekelinde kalması nedeni ile siyaset ve toplum bilimcilerinin diğer bir odak noktası olmaktadır. Kırcali’de kayıtlı olan vatandaşların büyük bir bölümü, komşu Türkiye’de oturdukları için seçimlerde oyunu orada kullanabilse de bu yıl diplomatik ve konsolosluk temsilcilikleri dışında kurulacak olan sandıkların sayısı 20’ye düşürüldüğü için oylama günü Bulgaristan’a “seçim gezilerinin” olması bekleniyor.

Kırcali bölgesi, 5 Halk Meclisi üyeliğinin paylaşılması için yürütülecek yeni oy alma yarışına hazırlanırken çoğu seçmen için oylamanın sonucu şimdiden belli.

BNR muhabirleri tarafından “Bulgaristan yeni seçimlere hazırlanıyor” başlığı ile hazırlanan röportajlardan birini yapan Kırcali muhabiri Valya Apostolova, şöyle konuştu:

“Siyasi gerçeğe bakacak olursak Kırcali ilinde tam tekel kurmuş bulunan DPS’nin dışında kalan diğer yerli adayların Halk Meclisi’ne üye olma şansının bulunmadığını görüyoruz. Bu durum seçmenlerin umudunu solduruyor”.

Vatandaşlar arasında yapılan anket, bir yandan insanların değişiklik ve ağır hayat şartlarının iyileşmesi isteğini, diğer yandan ise bunun 19 Nisan seçimlerinden sonra olabileceğine dair umutsuzluğunu ortaya koyuyor.

"Hiçbir şey değişmeyecek, şimdi neyse yine o olacak. Kim bir eli yağda, bir eli balda yaşarsa, aynen devam edecek, geçim derdi peşinde olan ise yine zor hayat yaşayacak” dedi ankete katılan Kırcali’li bir vatandaş.

Kırcali ilinde yer alan diğer büyük kasaba olan Ardino’da “DPS – Novo Naçalo” hakimdir. “Novo Naçalo”, 2024 yılının sonbaharında yapılan son seçimlerde ondan türemiş olduğu eski DPS’ye önemli fark atmayı başarıp 51. Dönem Halk Meclisi’nde 29 koltuk alarak 4. en büyük parlamenter güç haline geldi. Ardino belediye başkanı, çoğu belediye meclis üyesi ve köy muhtarları da bu partiye mensup.

Birçok yerde insanlar kime oy vereceğini bilir. Bu eskiden de hep böyle oldu – muhtar ne derse o olur. Ancak bu kez birkaç köyde yaşayan seçmenler, oylarını yeni köprü kurmaya söz veren partiye vereceğini beyan ederek siyasetçilere ültimatom verdiler. Mevcut tek karayolunun taşan suyun altında kalması ile sık sık dünyadan kopan köylerden biri Rusalsko’nun sakinleri, mikrofonumuza konuşurken şunları paylaştı:

“Şimdi seçimler yaklaşırken yine birşeyler vaadecekler. 30 yıldır türlü çeşit vaatler dinlediğim halde sonuç itibari ile değişen bir şey yok. Para yokmuş! Nasıl yok! Koca devletin gücü bir köprü kurmaya mı yetmiyor! Buraya köprü yapan, yaşadığı sürece seçimleri hep kazanacaktır”.

3 kilometre yolun bir türlü yapılamamasının akıl almaz bir şey olduğunu söyleyen yerli insanlar, seslerini bu sefer de duyan olmazsa eğer, bir sonraki seçimlerde sandık başına gitmeyeceğine dair uyarıyorlar.

Rusalsko’ya hiçbir milletvekili ayağının basmadığını söyleyen köylüler, siyasetçilerin köy halkı ile sırf seçim öncesinde ilgilendiklerini ekledi.

“Milletvekillerini olsa olsa televizyonda görürüm, canlı olarak hiç milletvekili görmedim. Artık kendi kendime güvenmezken buraya geleceklerine nasıl inanayım ki!”

Köy halkı siyasetçilere davette bulundu:

“DPS’nin dışında diğer politikacılar buraya gelmez. Kötü olan budur. Gelsinler görsünler! Kim gelirse konuşur, insanları ikna eder, onlar da oyunu ona verir. Meclis’e girince birşeyler yapacağını söylemek için gelen diğer partiler olmadı. Gelmiyorlar.”

Seçimlere bir ay kala seçmenler oyunu kime vereceğini bilmiyorlar. Buna sebep sık sık sçimlerin yapılması değil, şimdiye kadar seslerine kulak veren birinin çıkmamasıdır. Kırcali ilinde yaşayanlar Bulgaristan’ın genelindeki durumun ve bunun sonucunda taşradaki hayatın da iyiye değişmesini ümit ediyorlar.

Röportaj: BNR Kırcali Muhabiri Valya Apostolova

Editör: Elena Karkalanova

Çeviri: Tanya Blagova