İrlanda’daki Bulgaristan vatandaşlarına değer veriliyor ve saygı duyuluyor

Vanya Andreeva-Malakova, Eylül 2023’ten bu yana Bulgaristan’ın İrlanda Büyükelçisidir.  Bundan önce iki kez Kuzey Makedonya büyükelçiliğ görevlerinde bulunmuştur. 2000 yılında çalışmaya başladığı Dışişleri Bakanlığı bünyesinde çeşitli idari görevleri yanı sıra Bulgaristan’ın Birleşmiş Milletler, AGİT ve diğer uluslararası kuruluşlardaki daimi temsilciliklerinde görev aldı. Andreeva, Güneydoğu Avrupa meseleleri, Avrupa Birliği'nin ortak dış ve güvenlik politikası, çok taraflı diplomasi ve insan hakları alanlarında zengin bir deneyime sahiptir.

Büyükelçi Andreeva ile Mart ayı sonlarında “Azbuka” Bulgar Okulu tarafından düzenlenen “Sınırsız tarih: Yurtdışında Bulgar hafızasını korumak” başlıklı forumun ardından, Dublin’deki Bulgaristan Büyükelçiliği’nde ile görüştük.

Yurt dışında yaşayan Bulgar kökenli insanlar söz konusu olduğunda, genellikle ayidiyet duygusunun ve milli hafızanın gelecek kuşaklara aktarılması ve korunmasının önemi vurgulanır.

Peki, aidiyet ve milli hafıza için gerçekten bir tehlike var mı? sorusunu yönelttiğimiz büyükelçi Andreeva şunları belirtti:

“Bu çok yerinde bir soru. Şunu belirtmeliyim ki, forum katılımcıları ile geçirdiğim iki günün ardından tüm endişelerim ortadan kalktı. Aslında Bulgar şuuru inanılmaz derecede güçlüdür. Yüzyıllar süren yabancı egemenliğin altında onu ayakta tuttuk ve hatta Avrupa medeniyetine katkı sağladık. AB’nin üçüncü resmi alfabesi bizim Kiril alfabemizdir, Ortodoks Kilisesi’nin desteğiyle eğitim yoluyla kültürümüzü ve tarihimizi aktarmaya devam ediyoruz. Bu tarihten günümüze kadar devam eden bir süreçtir. Yazar Georgi Gospodinov’un da dediği gibi dil bir mucizedir ve aidiyetin korunmasında en güçlü araçtır.

Dünyanın farklı yerlerinde yaşayan Bulgarların, bulundukları yerlerin kültürlerini ve değerlerini benimsemeleri ve bu toplumlara entegre olmaları gayet doğaldır. Ancak bu, kimliklerinin tehlikeye girdiğini anlamına gelmez. İrlanda da dahil olmak üzere, Avrupa Birliği ülkeleri’nde diğer ülkelerden gelenlerin entegrasyonu için politikalar uygulamaktadır. Bununla, bu kişilerin ulusal kimliklerini kaybetmemeleri, özgürce ifade edebilmeleri, yani ifade özgürlüğü, dernek kurma hakkı, eğitim hakkı gibi temel özgürlük ve haklarını kullanabilmeleri amaçlanıyor. İrlanda'da birkaç Bulgar derneği ve okulu bulunmaktadır, bu da örgütlenme hakkının bir ifadesidir.

İrlandalıların diğer kültürlere karşı meşhur hoşgörüsünün de bunda katkısı var. Bulgar çocuklar İrlanda’da ana dillerinde bitirme sınavına girebiliyor ve bu, üniversiteye giriş için geçerli sayılıyor. Bulgar topluluğu mensupları, ulusal bayram gibi önemli İrlanda bayramlarına düzenli olarak davet ediliyor. Farklı kutlamalara katılan Bulgar folklor toplulukları büyük beğeni topluyor. Kısaca devlet, İrlanda'ya yerleşen insanların kimliklerini ifade etmelerine imkan tanıyor. Büyükelçi, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden sonra İrlanda’nın yaklaşık 100.000 Ukraynalı mülteciyi kabul ettiğini de hatırlatmada bulundu.

Bulgaristan denilince İrlandalıların akıllarına ilk ne gelir?

Büyükelçi Andreeva şöyle cevap verdi:

“Bence turizmi. Bulgaristan’ı ziyaret eden bir İrlandalı ile karşılaştığımda, kendisi Slınçev bryag’a (Sunny Beache) gittim! ya da ‘Bansko’ya gittim’diye heyecanla paylaşır. Ayrıca pek çok İrlandalı’nın Bulgaristan’da gayrimenkulü var. Yılın altı ayını Çepelare’de, altı ayını da Monaghan’da geçiren bir çift tanıyorum. Bu çift, uzun yıllar boyunca iki Bulgar çocuğun tedavisine destek verdikten sonra Bulgaristan’ı keşfetti.

Kalbini ülkemizde bırakan çok sayıda İrlandalı var. Ancak Bulgaristan’ın tanınması için çok daha fazlası yapılabilir. Kısa bir süre önce “Bulgar seslerinin gizemi” korosunu ağırlamaktan büyük mutluluk duyduk. Konser, hem Bulgarlar hem de İrlandalılar için keyifli bir kutlama oldu.

Büyükelçilikte, kültürümüzün farklı unsurlarını sergilediğimiz açık günler düzenliyoruz. Örneğin, Bulgar gülü ve gül yağı sunumumuz büyük ilgi gördü. Birçok kişi bunları ilk kez duydu ve Bulgaristan'ı ziyaret etmek istedi.”

Bulgaristan ve İrlanda arasındaki ilişkiler siyasi açıdan da olumlu bir şekilde geliştiğini dile getiren Büyükelçi Andreeva şunları ekledi:

“İrlanda, Bulgaristan’ın AB’ye katılımın sürecinden Avro bölgesine girme girişimine kadar Avrupa düzeyinde Bulgaristan’a sürekli destek verdi. İrlanda Maliye Bakanı ve Eurogroup Başkanı Paschal Donohoe’dan kişisel destek gördük. Avrupa Birliği'ne üye iki ülke olarak birçok ortak noktamız var ve sıklıkla benzer tutumlar sergiliyoruz. İrlanda ile ekonomi, turizm, inovasyonlar ve yüksek teknolojiler gibi alanlarda daha aktif olmamız gerekiyor. Bulgaristan, Güneydoğu Avrupa'da bilgisayar bilimi, yapay zeka ve start-up'lar alanında yüksek kaliteli eğitim ve araştırma merkezi olarak kendini konumlandırmayı hedefliyor. Dolayısıyla daha aktif olup girişimlerde bulunmalıyız”

Kesin rakamlar bulunmamakla birlikte, Dışişleri bakanlığının değerlendirmesine göre İrlanda’da 8.000 ila 10.000 Bulgar’ın yaşadığını tahmin ediyor.

Büyükelçi Andreeva: “Bu kişiler ülkenin dört bir yanına - Dublin, Cork, Limerick, Shannon, Tullamore ve Galway’e dağılmış durumda ve çeşitli sektörlerde çalışıyor. Bulgarların bulunmadığı bir yüksek teknoloji şirketi neredeyse yok. Bulgar havacılık mühendisleri, muhasebeciler, fabrika işçileri, mimarlar, doktorlar da var…” diye sözlerini tamamladı.

Çeviri: Ergül Bayraktar