Milliyetçi partilere güvenini yitiren seçmenler yeni siyasi oluşumlara yöneldi

Dışişleri Bakanı Nadejda Neynski, Dışişleri Bakanlığı'nda düzenlenen basın toplantısında yaptığı açıklamada, 19 Nisan'da erken parlamento seçimlerinde yurtdışı temsilciliklerinde oy kullanan Bulgaristan vatandaşlarının sayısı yaklaşık 200 000 olduğunu, bunların 53.000'i elektronik oylama makineleri aracılığıyla oy verdiğini açıkladı.

Sonuç

“İlerici Bulgaristan” koalisyonu, 31 seçim bölgesinden 30'unda (geleneksel olarak Hak ve Özgürlük Hareketi'nin (DPS) önde olduğu Kırcali hariç) vatandaşların tercihlerinde ilk sırada yer aldı ve seçimi büyük farkla kazandı.

“İlerici Bulgaristan” koalisyonu, 31 seçim bölgesinden 30'unda (geleneksel olarak Hak ve Özgürlük Hareketi'nin (DPS) önde olduğu Kırcali hariç) vatandaşların tercihlerinde ilk sırada yer aldı ve seçimi büyük farkla kazandı.

Yakın zamana kadar Cumhurbaşkanılığı görevini yürüten Rumen Radev'in liderlik ettiği yeni parti, yurtdışında oy kullanan Bulgaristan vatandaşlarının büyük bir çoğunluğunun desteğini de aldı.

Bulgaristan'da beş partili bir parlamento kurulacak. En büyük siyasi güç,240 sandalyeli parlamentoda 130 milletvekiline sahip olacak ve hükümeti kurup, yasalar çıkarabilecek.

Bulgaristan’ın siyasi hayatında figürlerin değişmesi ile birlikte analizler ve tahminler yapılmaya başladı.

Bulgaristan Radyosu’nun ekibi, saçim gününde yakından takip ettiği yurtdışındaki Bulgaristan vatandaşlarının oy kullanma sürecine odaklandı ve

Alfa Research ajansından (BNR'nin seçim haberlerinde ortağı) sosyolog Boryana Dimitrova ile bir röportaj gerçekleştirdi. Boryana Dimitrova, daha röportajın başında Avrupa Birliği üyesi olmayan ülkelerdeki diplomatik ve konsolosluk temsilcilikleri dışındaki sandık sayısını 20 ile sınırlayan Seçim Kanunu'ndaki değişikliklerin seçimler üzerindeki etkisine değindi ve şunları ifade etti:

“Bulgarstan Ulusal Radyosu, oy kullanma haklarına sahip olduklarını göstermek ve seslerinin duyulmasını isteyen insanların kararlılığına ve seçim merkezleri önündeuzun kuyruklar oluşturduklarına dair haberleri yayınladı. Kampanyanın başında devlet radyosu için yaptığımız ankete göre, katılımcıların %60’ı yurtdışındaki vatandaşlarımızın oy kullanma hakkına sahip olmasını ve bu haktan mahrum bırakılmamasını istediğini belirtti.”

Peki, nihai sonuçlarda sürpirzler oldu mu?

“Kuşkusuz, sandık sayısının azalması, yurtdışındaki seçmen katılımını ciddi şekilde etkiledi. Burada da “İlerici Bulgaristan” partisi %38’in biraz üstünde oy alarak seçmenlerin tercihlerinde ilk sırada yer aldı” diye belirten sosyolog Boryana Dimitrova şöyle devam etti:

• MSK:Oyların %100’ü sayıldı, 52. Dönem Halk Meclisi’ne 5 oluşum giriyor

“Sağcı, demokratik partilerin yurtdışında ciddi bir destek alması sürpriz olduğunu söyleyemem. PP – DB “Değişime Devam – Demokratik Bulgaristan” yaklaşık  % 22 gibi oldukça yüksek oy oranı ile ikinci oldu. Birinci “İlerici Bulgaristan” partisi, yurtdışında yaklaşık 68.000 oy alırken, ikinci parti yaklaşık 40.000 oy aldı. Yurt dışı oylarında Türkiye'den gelen oyların en büyük ağırlığa sahip olduğu bilinmektedir, ancak yüzde 8.5 (15.860 oy) gibi olukça düşükbir sonuçla DPS üçüncü sırada yer aldı.

Her ne kadar DPS'den alıştığımız sonuçtan daha düşük olsa da, son oylama sonuçlarının bir açıklaması var. Boryana Dimitrova bunu şöyle izah etti:

“2024 yılının Ekim ayında düzenlenen son parlamento seçimlerinden bu yana geçen bir buçuk yıl içinde, APS’nin belediye başkanlarının önemli bir kısmının yanı sıra, eşbaşkan Cevdet Çakırov gibi eski liderlerinin de bir şekilde DPS’ye katıldığını gördük. Dolayısıyla APS, güçlü bir destek tabanına sahip bağımsız bir parti olarak varlığını çoktan yitirdi. Bu durum, görevden alınan ya da Delyan Peevski'nin partisine geçen liderlerin yanı sıra Ahmed Dogan'ın rolünden de kaynaklanmaktadır.Zira kendisi parti lideri olarak,uzun zamandan beri çok mesafeli kalmış ve ikna edici olamamıştır. Öte yandan, Halk Meclisi'nin eski kadrosundan bazı APS milletvekilleri “İlerici Bulgaristan”a geçti ve bununla birlikte etnik seçmen kitlesinin bir kısmı da Cumhurbaşkanı Rumen Radev'in etrafında oluşan yeni siyasi güce geçti.

 

Dimitorova’a göre, oy kullananların sayısının önemli ölçüde azaldığı Türkiye’deki oylama ile ilgili bir husus dikkat çekicidir. Normalde buradan 50-60 bin oy gelirken, bu sefer sadece yaklaşık 15 bin oy geldi. Bu durum kısmen daha az sayıdaki sandıklarla açıklanabilir. Buna karşın “seçmenlerin motivasyonu yüksek olan AB dışındaki ülkelerde yüksek katılım oranı korunmuştur”. Bu nedenle sosyolog şu sonuca vardı:

“Güç ve baskı mekanizmalarıyla oy toplamaya çalışılsa bile, bu er ya da geç seçmenlerde bir tepki ve direniş doğurur.”

Birkaç önceki erken seçimlerde yurtdışındaki vatandaşlar arasında çok yüksek sonuçlar elde eden milliyetçi partiler “Vızrajdane” ve “Veliçie” ile ilgili sosyolog, Bulgaristan’da desteğin azaldığını ve bunun yurtdışındaki Bulgarların ruh hallerini de etkilediğini belirtti.

Düşüşe rağmen, ekonominin çeşitli sektörlerinde çalışan ve daha Avrupa karşıtı görüşleri paylaşan kesimlerin desteği hala devam ediyor. Bu tür seçmenler hem “Vızrajdane” hem de “Veliçie” partilerine oy vermeye devam ediyor. Ve bunların toplam sonuçlarına bakıldığında, yurt dışından gelen oyların yaklaşık onda birini oluşturuyorlar.”

Milliyetçi partilere verilen oyların bir özelliği dekayıp sanılan oyların aslında diğer partilere kaymasıdır.

Çeviri: Ergül Bayraktar