Justin Kings: Kriz dönemlerinde kamu yayıncılığının rolü hayati önem taşıyor

Bulgaristan’ın başkenti Sofya’nın ev sahipliğinde düzenlenen Avrupa Yayın Birliği (EBU) Medya Zirvesi,  günümüz gazeteciliğinin karşı karşıya olduğu en acil sorunları tartışmak üzere Avrupa’nın dört bir yanından kamu yayıncılığının önde gelen isimlerini bir araya getirdi. Bulgaristan Ulusal Radyosu(BNR) ve Bulgaristan Ulusal Televizyonu(BNT)'nin ortaklaşa düzenledikleri forumun ana temaları arasında, dünya çapında artan istikrarsızlık ortamında kamu yayıncılığına olan güven, kriz zamanlarında medyanın rolü ve yapay zekanın getirdiği fırsatlar ve riskler yer aldı.

Bulgaristan Radyosu’na demeç veren EBU Akademisi Başkanı Justin Kings, hızla değişen bilgi çağında, güvenilirlik, kamu yayıncılığının temel ilkelerinden biri olduğunu belirtti:

Justin Kings’e göre, bu sorumluluk, özellikle nitelik bakımından kıt, doğrulanmamış içeriklerin hakim olduğu medya platformlarında kamu yayıncılarını demokratik toplumların merkezine yerleştiriyor.

Kings, günümüzde güvenilirliğin sadece doğruluğa değil, aynı zamanda bilginin hız ve şeffaflığa da bağlı olduğunu vurguladı ve sözlerini şöyle sürdürdü:

“Kamu medyasındaki gazetecilerin, örneğin Sofya’nın merkezinde ya da Bulgaristan’daki başka herhangi bir şehir veya kasabada bir olayın meydana geldiğini iddia eden en son viral videonun doğruluğunu hızla teyit edebilecek beceriye sahip olmalırı gereklidir. Ardından çeşitli stratejiler kullanarak bu videonun iddia ettiği gibi olup olmadığını, yani gerçek mi yoksa değil mi olduğunu hızlıca belirleyebilmeleri de önemlidir. Bununla birlikte önemli bir husus daha var o haberi doğrulama işini izleyicilerle paylaşmatkır. Böylece izleyiciler, gördükleri her şeyin doğru olmadığını anlarlar.”

Sofya'daki tartışmaların odağında kriz hazırlığı ve müdahalesi vardı. Kings, belirsizlik anlarında izleyicilerin her zamankinden daha fazla güvenilir kaynaklara yöneldiğini vurguladı.

Justin Kings şöyle devam etti:

"Bir kriz yaşandığında- örneğin elektrik kesintisi ya da ülke herhangi bir tehditle karşı karşıya kaldığında, izleyicilerin ve dinleyicilerin en çok ihtiyaç duyduğu güvenilir ve doğru bilgidir. Bundan dolayı, kriz anında her zaman doğru, hızlı ve yararlı bilgiye ulaşabilecekleri bir kuruluşun varlığı son derece önemlidir.

Bu durumlarda özellikle radyonun rolü çok mühimdir. Hayatı durduran genel bir elektrik kesintisi durumunda Wi-Fi'niz çalışmayacak ve mobil veri bağlantınıza güvenemezsiniz. Ancak FM radyonuz, özellikle pilli ise ya da arabadaysanız çalışmaya devam edecektir.  Radyo, dayanıklı bir teknolojidir ve bu radyoda güvenilir bilgilerin bulunması hayati önem taşır.”

Kasım 2023’ten bu yana Justin Kings tarafından yönetilen EBU Akademisi, gazetecilere ve medya kuruluşlarına fiziksel güvenlikten siber güvenliğe kadar çağdaş zorluklara yanıt vermek için gerekli becerileri kazandırmak üzere aktif olarak çalışmaktadır.

Kustin Kings EBU Akademisi ile ilgili şunları anlattı:

“Yaptığımız çalışmalar, bu konunun ne kadar geniş kapsamlı olduğunu ve pek çok farklı alanda ne kadar kapsamlı bir hazırlık yapmanız gerektiğini gösterdi. Örneğin, uzun yıllardır “riskli ortamlarda güvenlik eğitimi” adını verdiğimiz bir program yürütüyoruz. Bu programın amacı, gazetecilerin güvenliğini sağlamak. Geleneksel olarak bu tür eğitimler, savaş bölgelerine giden gazeteciler ve savaş muhabirleri için düzenleniyordu. Ancak giderek daha sık, sadece savaş zamanı gazetecilerinin değil, tüm gazetecilerin, ister savaş bölgesinde ister ülke içinde olsun, kendilerini ve ekiplerini nasıl koruyacaklarını bilmeleri gerektiğini görüyoruz. Bunun dışında siber güvenlik gibi konulardan bahsediyoruz. Yani gazetecilikten uzaklaşarak, kamu medyadasında çalışan mühendislerin ve IT uzmanlarının rolünü düşünüyoruz.”

Sofya’daki forumda tartışılan diğer önemli bir konu yapay zeka konusu oldu. Kings, risklere rağmen, yapay zekanın gazeteciler için bir araç olarak giderek artan rolüne dikkat çekti.

Yapay zeka ile ilgili risklere gelince Kings şunları belirtti:

“Risklerden biri, bazı insanların yapay zekayı yanlış bilgi ve dezenformasyon üretmek için kullanmasıyla ilgilidir. Bu kesinlikle, doğruluk kontrolü yapan haber odalarına ve ekiplere ek bir zorluk oluşturmaktadır. Öte yandan, yapay zeka onlara  dezenformasyonla mücadele edebilmeleri için yeni araçlar kullanma imkanı tanıyor.”

ChatGPT gibi büyük bir dil modeli kullanarak belirli bir haberi nasıl yayınlayacağınıza dair fikirler isteyebilir veya bu modelin büyük miktarda veriyi yönetmenize yardımcı olmasını sağlayabilirsiniz. EBU, Yapay Zeka Okulu aracılığıyla gazetecilerin bu teknolojileri sorumlu bir şekilde uygulamalarına yardımcı oluyor.  Ayrıca gazetecileri teknolojileri benimsemeye, ancak eleştirel düşünme becerilerini korumaya teşvik ediyor:

Kings, insan denetiminin sürdürülmesinin önemini vurguladı:

“Bence her gazeteci için temel düzeyde bir yapay zeka okuryazarlığının olması gerklidir.. Bu, izleyicilerin yapay zeka okuryazarlığı düzeyini yükseltmeye yardımcı olacak. Bundan dolayı bence bu artık her gazeteci için bir gereklilik. Yapay zeka size yardımcı olabilir, sıradan görevleri ortadan kaldırmanıza ve ilginç yeni şeyler yapmanıza yardımcı olabilir. Bu yüzden bu araçlar hakkında bilgi edinmenizi ve eğitim almak için mümkün olduğunca çok fırsatı değerlendirmenizi tavsiye ederim.”