Ukrayna’da “İzvorçe” Bulgar Pazar okulu öğrencilerinin anavatan sevgisi

Bulgaristan'ın başkenti Sofya'dan yaklaşık 800 km uzaklıkta ve arabayla yaklaşık 12 saatlik mesafede, Ukrayna'nın güneyinde Odessa bölgesinde Kubei köyü bulunmaktadır. Eski Sovyetler Birliği’nin en büyük köyü olarak bilinen köyde nüfusun büyük çoğunluğu Bulgarlar ve Gagauzlar’dan oluşmaktadır. Kubei, 19. yüzyılın ilk yarısında Bulgar göçmenler tarafından kurulan Bolgrad şehrine yakındır. Geçmişte birçok zorlukla yüzleşen köy sakinleri her zaman Bulgaristan hayali ve özlemi ile yaşadı.

Savaş döneminde ve uzaktan “Bulgaristan dersi” veren bir kadın, bu hayali gelecek nesillere aktarmayı kendine görev edindi. Bulgarca öğretmeni olan Praskoviya Ruseva, 2009 yılında, o zamanlar yeni başlatılan Milli Eğitim Bakanlığı'nın “Yurtdışında anadil ve kültür” Ulusal Programından yararlanarak aynı fikri paylaşan insanların desteği ile eşinin doğduğu yer olan Kubei’de Bulgar Pazar Okulunu kurma hayalini gerçekleştirdi.

Bulgaristan devletinden sağlanan mali kaynaklarla Ukrayna'da büyük şehirlerin dışında bulunan ilk Bulgar eğitim merkezi olan “İzvorçe” okulu kuruldu.

Okul, 1989 yılında kurulan “Akad. Aleksandar Teodorov-Balan” Bulgar Kültür Merkezi bünyesinde faaliyet göstermektedir. 2006 yılından bu yana merkezin başkanlığını Praskoviya Ruseva'nın eşi Petar yürütmektedir.

Okul ile ilgili bilgiler veren Praskoviya Ruseva şöyle konuştu:

"Okulumuz, ataları Bulgaristan’dan göç eden Kubei doğumlu Akademisyen Aleksandar Todorov-Balan ismini taşımaktadır..

“İzvorçe” Bulgar Pazar Okulunun kurulduğu ilk yılında, hazırlık sınıfından 12. sınıfa kadar 70 çocuk kayıt oldu. Kasım 2016'da “İzvorçe”’nin Bolgrad'daki şubesi de kapılarını açtı. Bugün, Ukrayna'daki duruma rağmen, okulun 270'den fazla öğrencisi var ve her yıl onlarca Ukraynalı Bulgar çocuğu Bulgaristan'daki üniversite giriş sınavlarına hazırlıyor.

2019 yılında covid pandemisi nedeniyle çalışmalarını tamamen dijital ortama taşıyan okulun ekibi, Ukrayna'daki savaşın ardından bugüne dek eğitime çevrimiçi olarak devam etti.

Praskoviya Ruseva, çevrimiçi eğitimin teselli edici bir yanı, derslere dünya genelinden çocukların katılması olduğunu dile getirdi ve devamla:

"Bizim bölgemizin dışında, uzaklardan, Odessa’dan ve hatta Ukrayna’yı terk edip Almanya, Finlandiya, Polonya ve başka ülkelere yerleşen ebeveynler bizi aramaya başladı. Bu çocuklardan bazıları bizim öğrencilerimizdi ve koşullara rağmen öyle kaldılar, ancak yeni öğrencilerimiz de oldu. Öğrencilerimiz okul dışı aktivitelerinden mahrum kaldılar ve aralarındaki doğrudan iletişimi kaybettiler. Bunlara birlikte dünya çapından çocukları bir araya getirmemiz teselli edicidir.” diye belirtti.

Savaş ortamında yurt dışında Bulgar Pazar Okulu nasıl yönetiliyor?

“Bizim okulumuzda olduğu gibib ekibin samimi ve güvenilir olması son derece önemlidir. Yıllardır aynı kişilerle çalışıyoruz ve hepsi büyük özveri ile görvelerini icra ediyorlar. Yaptığımız şeyin sadece öğretim olmadığını, bunun bir misyon olduğunu söyleyebilirim. Çocuklara ise kahramanlarımız diyorum, çünkü ilkokulda bütün bir hafta ders gördükten sonra Cumartesi veya Pazar günleri de öğrenmeye devam ediyorlar. Hiçbir koşulda soyları ve hiç görmedikleri anavatanlarıyla bağlarını koparmayan velileri de kahraman olarak adlandırabiliriz..

Bu bağlamda Ağustos 2025'te Milli Eğitim Bakanlığı'nın “Bulgaristan - Eğitim Rotaları” programı kapsamında gerçekleştirilen iki gezi, hem “İzvorçe” Bulgar Pazar Okulunun öğrencileri hem de öğretmenleri için çok önemliydi. Çocuklar, yazın ortasında “Kuzey Bulgaristan Karadeniz Kıyısı. Altın Kumlar” rotasını deneyimlemeyi seçtiler. Grup, 5. sınıftan 10. sınıfa kadar 29 öğrenci ve üç öğretmenden oluşuyordu. "

Praskoviya Ruseva Bulhgaristan ziyareti ile ilgili şunalrı anlattı

"Varna’da Deniz Bahçesi’ni ve Arkeoloji Müzesi’ni ziyaret ettik. Alaca Manastırını, Balçik ve Üniversite Botanik Bahçesi’ni, “Dvoretsa” Mimari-Park alanını, Şabla burnundaki farı gördük.

Bulgaristan Radyosu’nun “Bulgaristan dersi” girişimine katılan çocuklar, ziyaretleri boyunca edindikleri izlenimlerini hazırladıkları özel bir videoda paylaştılar.

10. sınıf öğrencisi Valeriya Andruşenko şunları söyledi:

“Ziyaret ettiğimiz yerler arasında Şabla Burnu ve Varna'daki Alaca Manastırı beni çok etkiledi. Denizin sesi ve huzur verici atmosferi burayı özel kılıyor. Alaca Manastırı'nın manzarası ise büyüleyici. Bulgaristan gezisi, en unutulmaz anılarımdan biri olarak hafızamda kalacak"

Aynı yaştaki arkadaşı Vyacheslav Konstantinov ise şöyle devam etti:

"Şehirlerde çok nazik insanlar ile karşılaştık ve sohbet ettik. Rehberlerimizin bize doğru konuşmayı ve birbirimizi anlamayı öğretmesi de hoşuma gitti. Büyük bir masada toplandığımız ve birlikte oyunlar oynadığımız son akşamımız çok güzeldi. Bu anı uzun süre kalbimizde korunacak."

2025 yılının Ağustos ayı sonunda, program kapsamında ikinci gezileri de gerçekleşti. “Güney Bulgaristan Karadeniz kıyısı. Sunny Beach” rotasında 30 öğrenci ve üç öğretmen yola çıktı. Praskoviya Ruseva, halihazırda üniversite adayı olarak Bulgaristan'da bulunan eski öğrencilerinden de büyük yardım aldı.

11. sınıf öğrencisi Anastasia Gaydarci duygu ve düşüncelerini şu sözlerle paylaştı:

“Bulgaristan inanılmaz güzel bir ülke. Tuz Müzesini, eski Nesebar’ı ve daha birçok pitoresk yerleri görme fırsatımız oldu. Özellikle Sveti Vlas'taki modern, ferah ve rahat okul çok hoşuma gitti. Böyle güzel sınıf odalarında, insan gerçekten öğrenmek ve dünyayı tanımak istiyor. Burgas yakınlarındaki Havacılık Müzesi de çok etkileyiciydi. Orada sanki zamanda geriye gitmiş gibi hissettim. Ama beni en çok büyüleyen, Ravadinovo'daki “Rüzgara aşık” kalesi oldu. O kadar masalsı ki, “burada yaşamak istiyorum!” diye düşündüm.

8. sınıf öğrencisi Katerina Zaim ise

“Hayatımda ilk kez Bulgaristan'ı ziyaret ettim. Slanchev Bryag'ı görmek, bu tatil beldesinin plajında bulunmak benim için heyecan vericiydi. Milli Eğitim Bakanlığı'na ve Bulgaristan'a atalarımızın vatanını görme fırsatı verdiği için çok teşekkür ederim” – diye konuştu.

7. sınıf öğrencisi Viktoriya Balcik şunları ekledi.

“Uzun zamandır Bulgaristan'ı ziyaret etmeyi hayal ediyordum ve bu hayalim gerçek oldu. Ben ve “İzvoçe” Bulgar Pazar okulundaki diğer öğrenciler, Slanchev Bryag tatil beldesinde unutulmaz beş gün geçirdik,”

“İzvorçe” Okulunun Müdürü Praskoviya Ruseva, gerçekleştirdikleri geziler sayesinde ilk kez Bulgaristan topraklarına ayak basan çocukların hafızasında yer edinen anılar Bulgar kökenleri ve anavatan ile olan bağlarını güçlendirdiğini dile getirdi.

Çeviri: Ergül Bayraktar