Bulgaristan’daki hayvancılık işletmeleri sayısında çarpıcı düşüş izleniyor

Bulgaristan’da süt ve süt ürünleri sektöründe çarpıcı üretim düşüşü izlenmektedir. Bu durum, farklı alanlarda fiyat ve üretim verilerini analizi yapan Bulgaristan Bağımsız Sendikalar Konfederasyonu KNSB tarafından saptandı. Üretim düşüşünün en çok küçük çiftlikleri ve hayvan işletmelerini etkilediği öne sürüldü. Sendika tarafından vurgulandığı üzere ülkedeki süt tüketimi azalmadığı için, miktar yetersizliği yurt dışından ithal edilen süt ürünleri ile kapatılıyor. Süt ithalatının fiyatların devamlı yüksek düzeyde kalmasına yol açması problemi, son 4 yılda hem üreticiler, hem tüketiciler tarafından öne sürülüyor.

Rekabeti Koruma Komisyonu verilerine göre ülkedeki süt ineklerinin sayısı, 2020 ile 2025 yılları arasındaki dönemde yüzde 25 oranında azaldı, aynı dönemde anne koyunların sayısındaki düşüş ise yüzde 40’ı buldu. Bu durum çiftliklerin sayısına da yansıdı. İnek çiftliklerinin sayısı, son beş yılda yüzde 66 azaldı, yani yarısından fazlası ortadan yokoldu. Bütün bu gelişmelerin Bulgaristan’daki süt ve süt ürünleri sektörüne yansıdığına dair uyaran KNSB, devlet tarafından koruma önlemlerinin uygulanmasında ısrar etti. Konfederasyon Başkanı Plamen Dimitrov, şöyle konuştu:

"Süt sektöründe son 5-6 yılda uygulanan fiyat oluşumu ve katma değerin dağıtım modeli, üretici fiyatlarına sürekli baskı etkisi yaratarak küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin ve dolayısıyla manda, koyun ve ineklerin sayısında dramatik düşüşün yaşanmasına yol açtı. Neticede Bulgar sütü üretimi dramatik derecede azaldı. Bununla birlikte ticaret zincirlerinde süt ürünlerine yüzde 90 ile yüzde 130 arasında değişen fiyat artışına rastlamak mümkün. Bu benim için fahiş fiyat artışıdır. Bulgaristan’daki üreticiler kaşar ve peynir gibi süt ürünleri için AB genelinde en yüksek olan fiyatları ödemeye devam ediyor”

Bulgaristan Süt Üreticileri Birliği Başkanı Vladislav Mihaylov, bundan bir süre önce yaptığı açıklamada “Bizde serbest rekabet prensipleri uygulanmadığı için üreticiler, işleyiciler ve tüketiciler hesabına aşırı kar elde edenlerin olmaması için devlet müdahale etmeli” sözlerini kullanmış ve devlet tarafından getirilen düzenleme ile mağazalardaki fiyat artışının yüzde 20’ye indirilmesi halinde tüketici fiyatlarında hemen düşüş olacağını belirtmişti.

Mihaylov, buna benzer önlemlerle ülkedeki üreticilerin koruma altına alınması ve ürünlerin vatandaşlara daha erişilir hale getirilmesi tavsiyesinde bulunmuştu.

Küçük işletme sahipleri ve hayvancıların birçok problemle karşı karşıya oldukları, Sofya’ya yakın Lozen köyünde 60 inek ve 60 koyundan oluşan hayvancılık işletmesi bulunan Todorov ailesi tarafından da teyit edildi. Hayvancılık, ailede nesillerce yapılan bir iş olduğu için devletin getirdiği bütün zorunluluklara rağmen ayakta kalmaya çalışıyorlar. Genç kadın olan Gabriela Todorova, “Bizim için dinlenmek yok, işletmede yılın her günü iş var” dedi. Sözlerine göre ülkemizdeki küçük işletmelerin ürünlerini mağazalarda satmaları, neredeyse imkansızdır.

"Çünkü devlet ve AB’nin uyguladığı zorunluluklar işimizi kolaylaştırmıyor. Kıyaslama yapmak gerekirse, AB zorunluluklarının uygulanmadığı Sırbistan ve Türkiye’ye bakalım. Ayrıca orada daha çok olan çiftçi pazarlarında doğrudan üreticiden süt, peynir ve kaşar satın almak mümkündür. Oysa bizde devlet kuruluşları gelip yaptığımız işi mahvediyorlar. Aslında bizim yaptığımız özel iş değil, çünkü çiftçiliğin özel iş olması için çok daha büyük sayıda hayvan yetiştirip kazanç elde etmek gerekir. Hayvanlarımız için 4 ile 6 bin Avro arasında değişen tutarda sübvansyon alıyoruz. Geçen yol sübvansyon almadık. Bu para 1,5 aylığına yem almaya bile yetmiyor. Oysa hayvanların ilaçları, muayeneleri, vitamin, mineral ve tuz gibi gıda katkıları da para ister. Saman toplanması ve hayvanlarıu sağarken kullanılan teknik araçları için yapılan harcamalar da var. Veteriner hekim kıtlığı da ciddi bir sorundur. Pançarevo bölgesinde 20 kadar köye tek bir veteriner hizmet veriyor. Genç hekimler, tarım hayvanları değil, kedi ve köpek gibi evcil hayvanlara yönelik çalışıyor. Bütün bu sebeplerden dolayı ülkedeki işletmeler yok oluyor” diyen Gabriela Todorova, ülkedeki hayvancıların yaş ortalamsının 68 olduğuna dikkat çekti.

"Yaşlı olan bu insanların çoğunun devlet ajanslarının getirdiği gereklilikleri karşılamak üzere kuruluşlara gidip evrak doldurmak için ne imkanı ne de zamanı var. Bu insanlar hayvanlarına zar zor bakıyorlar, sığır sayısı o yüzden düşüyor. Her şey gıda üretenleri son derece zorlayacak ve onlara engel çıkaracak şekilde yapılmıştır. Bir süre sonra temiz çiftçi ürünleri tüketmek isteyen insanlar, aradıklarını bulamayacaklar” şeklinde konuştu Lozen köyünde 60 inek ve 60 koyundan oluşan hayvan işletmesi sahiplerinden Gabriela Todorova.

Röportaj: Gergana Mancheva

Çeviri: Tanya Blagova