Şarbondan ölmekte olan bazı hayvanların eti şahsi tüketim için işlenmiştir

Silistra’da şarbon hastalığı nasıl ortaya çıktı? Hastalığın teşhis edilmesinde neden gecikme yaşandı? Oluşan durum ne gibi riskler getiriyor? İnsanlar için tehlike mevcut mu? Uzmanlar bu tür vakaların bölgede aslında yeni olmadığına dair neden uyarıyor? Bütün bu sorulara BNR Silistra Muhabiri Nezabravka Kirova’nın röportajı ile yanıt getiriyoruz.

Şarbon hastalığının labuvatuar testi ile 19 Nisan tarihinde doğrulandığı, fakat hayvanalardaki ölümlerin daha Mart ayında başladığı belirtildi. Ölen 9 hayvanda görülen belirtiler atipik olduğu için veterinerlik dairelerine bildirim yapılmadan uygulanan tedavi, sonuç vermedi. Bu dönemde her 4-5 günde bir birer hayvanın öldüğü anlaşıldı.

Gıda Güvenliği Ajansı BABH Silistra Müdürü Georgi Petrov’un öne sürdüğü gibi antrax, bir an önce önlem alınmasını gerektiren çok bulaşıcı bir hastalık olduğu için bu gecikme, şarbonun zamanında kontrol altına alınmamasına sebep oldu.

“Önlem almak için ihtiyaç duyduğumuz dezenfektan malzemeleri, Dobriç ve Razgrad il müdürlküklerinin desteği ile temin edildikten sonra gerekli tedbirleri aldık. Köyde şarbon aşısına tabi hayvanların envanter çalışmasını yaptık. Çernogor köyünde koyun ve keçi olmak üzere 450 kadar geviş getiren küçük baş hayvan, 4 at, 24 büyükbaş geviş getiren hayvan ve manda sürüsünden kalan 19 hayvan bulunmaktadır.”

Ölmekte olan hayvanların bir bölümünün merdiven altı şartlarda şahsi tüketim amacı ile işlenmiş olması, büyük endişe yarattı. Bulunan ürünler, imha edilmek üzere toplandı. Hsta hayvanlardan yapılan ürünlerin piyasaya ulaşmış olmasına dair bilgi alınmadı. Dr. Petrov, insan için de risk bulunduğunu vurguladı.

“Hayvanların hasta oldukları dönemde Okorş köyünde hayvan sahibi bir kadın, şahsi ihtiyaçları için konserve yapmayı uygun bulmuş, 800 gramlık toplam 72 konserve yapmıştır. Bu 72 konserveden yanında kalan 68’i imha edilmek üzere alındı. Ruse’ye bağlı Slivo Pole köyünde ise bir hayvan sahibinin hasta hayvanlardan sızdırma yaptığı tespit edildi. ”

Silistra Bölge Sağlık Müfettişliği Müdürü dr. Plamen İliev ise sahada çalışan uzmanların hasta hayvanlara temas etmiş bulunan kişileri tespit ederek takip altına aldıklarını bildirdi.

Glavinitsa Belediyesine bağlı Çernogor köyünde bulunan manda çiftliğinde şarbon hastalığının tespit edilmesine ilişkin BABH il müdürlüğü tarafından haberdar edildikten hemen sonra harekete geçtiklerini söyleyen dr. İliev, yapılanları anlatırken şöyle konuştu:

“Bulaşıcı Hastalıklar Denetim Müdürlüğü’nden sağlık müfettişleri ekibi, şarbon hastalığının ortaya çıktığı yere giderek epidemiolojik incelemelerde bulundu. Toplam 12 kişinin hasta hayvanlarla temas kurmuş olduklarının saptanması üzerine hemen aile doktorlarına sağlık takibi yapılması ve 20 Nisan’dan itibaren 8 gün zarfında vücut ısısının ölçülmesi, ayrıca da 4 gün zarfında önlem amacı ile antibiotik uygulanması gerektiği yönünde bilgilendirme yapıldı.”

BNR Silistra muhabiri Nezabravka Kirova’ya konuşan dr. Sebahattin Halid, bu bölgede aslında yeni olmayan şarbon hastalığının yıllar sonra tekrar ortaya çıkma özelliğinin bulunduğuna dikkat çekti.

“Eskiden beri, daha TKZS zamanından Dobruca’nın şarbon hastalığının “frijideri” olduğu söylenirdi. Şarbon toprakta 100 yıl boyunca dayanıyor ve daha önce Dobruca’nın farklı köşelerinde bu tür vakalar yaşanmıştır. Silistra ilinde en taze vaka, Sitovo’ya bağlı Dobrotista köyünde, yanılmıyorsam 2016-17 yıllarında tespit edildi. Şimdi Çernogor köyünseki vakayı “hastalığın uyanışı” olarak değerlendirmek mümkün. İlin epizootik defterlerinde mevcut kayıtlara göre o cıvarda 1982 yılında hastalık merkezi tespit edilmişti. ”

Dr. Halid, tüm hayvanlara aşı uygulanması ve şarbonla mücadelede kural olan dezenfeksyonların yapılmasının önemine dikkat çekerken hastalığa bulaşan hayvanların etinin tüketilmemesi gerektiğine vurgu yaptı.

“İşin en tehlikeli olan yanı budur. BABH uzmanları da herkesi et alırken dikkatli olmaya çağırdı. Etin nereden ve kimden satın alındığı son derece önemlidir.”

Çernogor köyündeki vaka, veterinerlik dairelerine zamanında bilgi verilmesinin ne kadar mühim olduğunu ortaya koydu, zira şarbon hastalığında her gecikme hastalığın yayılması riskini artırır.

Kaynak: BNR “Horizont” Programı

Röportaj: BNR Silistra Muhabiri Nezabravka Kirova

Çeviri: Tanya Blagova