Lyubomir Pipkov’un “Momchil” operası

20. yüzyıl  Bulgar müziğine unutulmaz eserler kazandıran ünlü bestekar Lyubomir Pipkov  “Bulgar müzik stilini oluşturma fikri, beni sanatçı olarak daima meşgul etti” diye yazdı.

Müzisyenliğinin yanı sıra  yazar, şair, eğitimci ve yayıncı kişiliği ile de tanınan Lyubomir Pipkov, güçlü sosyal duruşu ve ilerici görüşleri ile Bulgar aydın zümresinin önemli bir temsilcisidir.

Dört senfoni, konçertolar, oratoryo, orkestra ve oda müziği için enstrümantal eserleri, koro ve solo şarkılar ile film müziklerinin bestecisidir. Muhteşem müzik ve drama konseptinde, geleneksel ile modern unsurları özgün bir üslupta birleştirdiği  “Yana’nın dokuz kardeşi”, “Momchil” ve “Antigona ’43” adlı eserleri Bulgar opera sanatının başyapıtlarıdır. 

Bestecinin en yakın arkadaşlarından biri, 1938–1943 yılları arasında  yayınlanan “Sanat ve eleştiri” aylık dergisinin editörü olan eleştirmen Georgi Tsanev’di. Pipkov, kuruluşundan itibaren bu yayının önemli bir parçası oldu ve “Momchil” fikri tam da bu ortamda doğdu.

Yıllar sonra yönetmen Rangel Vılçanov, Georgi Tsanev, Hristo Radevsky ve Lyubomir Pipkov arasında geçen ve "Sanat ve eleştiri" dergisinin  "Momchil"in doğum yeri olduğunu ifade eden bir konuşmayı kaydetti. Pipkov, Georgi Tsanev'in ona opera librettosu örneği olarak incelemek üzere Stoyan Zagorçinov'un "Son Gün, Tanrı’nın Günü" üçlemesini okuması için verdiğini hatırlamaktadır.

Libretto, şair Hristo Radevski tarafından, bestecinin katılımı ile yazılmıştır. Eserde, Zagorçinov'un kitaplarındaki Bulgar din adamı Teodosiy Tırnovski ile ilgili olanlar değil  kahramanlık bölümler aktarılmıştır.  Bundan dolayı  'Momchil', eser başlığı olarak seçildi, IV. yüzyıldaki baş karakterin lider, savunucu ve savaşçı kimliği  ise son derece etkileyicidir. 

“Momchil” Operasının dünya prömiyeri 1948 yılında Sofya Operası’nda, şef Asen Naydenov, yönetmen Mihail Hacimişev, sahne tasarımcısı Nenko Balkanski ve koreograf Margarita Dikova ile gerçekleştirildi.

Opera’nın coşkulu ve son derece güzel müziği dikkate değer. Bestecinin sanat görüşü ile büyük opera geleneklerinin harmanlandığı piyano partisyonu canlı, gösterişli ve güçlüdür. 

Muhteşem koro sahneleri de etkileyicidir - koro hem yorumcu hem de olayların katılımcısı olarak rol alıyor. Ormanın gizemi, kahramanlık zirveleri, dansların coşkusu eşliğinde müzik gerçekten büyüleyicidir. En parlak sahnelerden biri ise kraliyet düğünüdür.  ''Giriş'' kısmı ile birlikte “Momchil” operası,  tüm Bulgar senfoni orkestraları tarafından sıkça icra edilmiştir.  

1974 yılında ünlü orkestra iefi besteci İvan Marinov’un şefliğinde Sofya Operası topluluğu tarafından gerçekleştirilen stüdyo kaydı, “Momchil” operasının en güzel icrası olarak kabul edilmektedir.