Magda Pushkarova’nın en sevdiği şarkı – “Shto me ne ozhenish, male”

Gizemli Istranca Dağları’nın sayısız ses yetenekleri Bulgaristan’ın güneydoğu bölgesinin paha biçilmez folklor zenginliğini nesiller boyu korumuştur.

Bunlardan biri olan umutulmaz Yanka Rupkina (1938 - 2026), yetenekleriyle Istranca şarkılarına dünya çapında ün kazandırdı. Ancak Istranca halk şarkıları tüm Bulgaristan'da yaygınlaşmasına büyük katkı sağlayan ilk şarkıcı Magda Pushkarova'dır. Magda, Rupkina'dan yaklaşık 20 yıl önce, Nisan 1920'de, Malko Tırnovo'da (Bulgaristan haritasının güneydoğu köşesindeki Istrancaa'nın kalbi ve Nestinari bölgesi) Doğu Trakya'dan göç eden bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Anne babası, akrabaları, erkek ve kız kardeşleri olmak üzere ailesinde herkes şarkı söylerdi. Etkileyici repertuvarının büyük bir kısmını çocukluk yaşlarından onlardan öğrendi.

Magda Pushkarova verdiği bir röportajda  “Dünyanın neresine gidersem gideyim, Istranca gözlerimin önündeydi, Istranca kanı kalbimde atıyordu ve hep Istranca şarkılarını söyledim” diye belirtmiştir.

Şair Asen Raztsvetnikov onu“Istranca şarkılarının büyücüsü” olarak adlandırdı. Istrandca geleneğinin korunması ve yaygınlaştırılmasında büyük katkılarından dolayı günümüzde bazı halk müziği yarışmaları ve toplulukları onun adını taşımaktadır. Hayatı boyunca pek çok ödüle layık görüldü.

Puskarova, Bulgaristan’ı dört bir köşesinde konserler verdi. Istranca şarkılarını söylemekle kalmadı, sıkça Istranca’ya ait efsaneleri ve rivayetleri anlattı.

Kalabalık ailesi yoksuldu, bu yüzden sadece dördüncü sınıfa kadar okudu ve henüz 11 yaşındayken bir tütün fabrikasında çalışmaya başladı. İkinci Dünya Savaşı sırasında bir hastanede çalışarak yaralılara baktı. Evlendikten sonra kısa bir süre sonra dul kalır. Bir süre sonra genç subay Asen Pushkarov ile ikinci evliliğini yaptı. Başkente taşındıktan sonra, Kasım 1944'te Sofya Radyosu’nda seçmelere katıldı. Jüri üyeleri arasında besteci Boyan İkonomov, orkestra şefi İvan Kavalciev ve halk şarkıcısı Jecho Dolchinkov vardı. Hepsi, o zamana kadar hiç duyulmamış Istranca melodilerini ve sesini alkışladılar. Magda, Radyo mikrofonları önünde “canlı” şarkı söylemeye davet edildi.

1951 yılında, Valkana Stoyanova ve Yordanka İlieva ile birlikte Sofya’daki Ulusal Halk Dansları Topluluğu’nun kurucuları arasında yer aldı ve Filip Kutev tarafından baş solist olarak seçildi ve sahnede yıldız oldu. Magda Pushkarova, hayatı boyunca seyircinin büyük sevgisini ve uzmanlardan hak ettiği takdiri gördü. Bulgaristan Ulusal Radyosu’nun arşivinde 100'ün üzerinde kayıt, çeşitli plaklar ve televizyon programları bulunmaktadır. Bunun yanı sıra Bulgaristan Bilimler Akademisi’nin arşivinde, ünlü etnomüzikolog Elena Stoin tarafından kaydedilmiş 200 şarkısı bulunmaktadır. Istranca ve Bulgaristan'ın çiçeklerine ve şarkılarına aşık olan büyük sanatçı, ömrünün son günlerine  kadar ipek kostümler giyen ve altın takılar taktı.