Ressam Halit Kurtulmuş Aytoslu: Biz her iki ülkeye aitiz

Karkatüristlerin hepsi ya Bulgaristan doğumlu veya Türkiye’ye göçetmiş ailenin çocuğu ya da Bulgaristan’la bağlantısı bulunan sanatçılardır

BNR’de karikatür sergisi fikrinin ait olduğu ressam Halit Kurtulmuş Aytoslu, açılış töreninde hazır bulundu. Aytoslu, açılıştan hemen sonra stüdyomuza gelerek bir yandan kendi, hayat hikâyesini ve sanat yolculuğunu anlattı, diğer yandan ise BNR “Hiciv ve Yergi” Ekibi Yöneticisi Vessel Tsankov ile nasıl tanıştığını, sergi fikrinin nasıl ortaya çıktığını paylaştı, katılımcı sanatçıların kim olduklarına ilişkin bilgi verdi.

1970 Kırcali doğumlu olduğunu, ancak ailesinin Aytos’a taşınması üzerine çocukluğunu ve gençlik yıllarını orada geçirdiğini anlatan sanatçı, bu nedenle sanat hayatında “Aytoslu” adını kullandığını belirtti.

Sliven Güzel Sanatlar Lisesi’nde beş yıl resim eğitimi alan Aytoslu, başarılı bir sanat eğitiminin ardından Veliko Tırnovo’daki yüksek öğrenimine hazırlanırken 1989’daki büyük göç süreci nedeniyle planlarını gerçekleştirememiştir. Ailesi Türkiye’ye göç ederken kendisi askerlik hizmetini tamamlamak zorunda kalmış, ardından 1991 yılında Bursa’ya yerleşmiştir.

Türkiye’deki ilk yıllarında birçok göçmen gibi uyum ve entegrasyon sorunları yaşamıştır. Yeni çevreye alışmak, kabul görmek ve ekonomik olarak ayakta kalmak kolay olmamıştır. Türk vatandaşlığını aldıktan sonra ailesi yavaş yavaş yeni hayatına uyum sağlamış olsa da, kendisi eğitimine devam edememiş ve ressam olarak akademik kariyer yapma hayali yarım kalmıştır.

Türkiye’ye yerleştikten sonra ilk yıllarda grafik ve reklam ajanslarında çalışmış, ancak bu işlerin sosyal güvencesi olmadığı için daha istikrarlı bir yaşam kurmak amacıyla farklı işlere yönelmiştir. Zamanla ailesiyle birlikte Bursa’da düzenli bir hayat kurmu ve yeniden sanata dönmeye başlamıştır.

Hayatındaki dönüm noktası ise bir gün gördüğü karikatür sergisi afişi olmuştur. O an karikatürün kendisi için doğru sanat dalı olduğunu fark etmiş ve yarışmalara katılmaya başlamıştır.

Kısa sürede çok sayıda ödül kazanmış, geniş bir sanat çevresi edinmiş ve Bursa merkezli Anadolu Karikatürcüler Derneği’ne katılmıştır. Dernek aracılığıyla atölyeler, festivaller ve çeşitli etkinliklerde yer alarak karikatür dünyasının içinde aktif rol üstlenmiştir.Aytoslu, resim sanatında bulamadığı ilgiyi ve başarıyı karikatürde yakaladığını belirtirken. karikatürün hızlı düşünmeyi ve anı yakalamayı gerektiren yapısının kendi karakterine çok uygun olduğunu söyledi.

Halit Kurtulmuş Aytoslu, Bulgaristan’ın Haskovo kentindeki festivaller sayesinde karikatür sanatçıları arasında güçlü bağlantılar kurduğunu ve bu ilişkilerin Bulgaristan kökenli Türk karikatürcülerden oluşan bir serginin ortaya çıkmasına vesile olduğunu anlattı.

Sergi fikri, Bulgaristan ve Türkiye arasında kültürel köprüler kurmak amacıyla doğmuş ve sonunda Bulgaristan’la bağlantısı olan 20 Türk karikatür sanatçısının eserlerinin yer aldığı kapsamlı bir sergiye dönüşmüştür.

Ayhan Öztürk, Ayhan Hayrola, Ahmet Esmer, Burhanettin Ardagil, Gürcan Özkan, Engin Selçuk, Erol Güneş, Kamil Yavuz, Mahmut Akgün, Mehmet Atamer, Mehmet Kahraman, Mustafa Yılmaz, Mümin Durmaz, Sinem Irmakdemir, Tufan Selçuk, Tülay Palas, Halit Kurtulmuş Aytoslu, Hikmet Efraim ve Hülya Erşahin olmak üzere  farklı kuşaklardan ve farklı alanlardan gelen sanatçıların hepsinin karikatür sanatına önemli katkıları bulunuyor. Serginin temel amacı belirli bir konuya odaklanmak değil, sanatçıların kendilerini en iyi ifade eden eserlerini özgürce seçerek sunmalarını sağlamaktır. Bu nedenle sergide günlük yaşamdan, toplumsal olaylardan ve insanların ortak kaygılarından beslenen çok çeşitli temalar bulunmaktadır. Aytoslu’ya göre bu çeşitlilik, hem sanatçıların bireysel üsluplarını hem de karikatür sanatının zenginliğini ortaya koymaktadır.

Aytoslu, teknolojinin gelişmesiyle birlikte karikatürün gazeteler ve basılı yayınlardaki eski önemini kaybettiğini ifade etti. İnternet ortamında eserlerin izinsiz paylaşılması ve telif haklarının yeterince korunamaması, karikatür sanatçılarını olumsuz etkilemektedir. Bunun sonucunda karikatürler çok yaygınlaşmış, ancak çoğu zaman sanatçılarının kimliği görünmez hale gelmiştir.

Günümüzde karikatür sanatının karşılaştığı en büyük sorunlardan birinin yapay zekâ olduğunu vurgulayan Aytoslu, sanatçıların üretmeye devam edebilmeleri için izleyicilerin onlara destek vermesinin önemini öne sürdü.

Söyleşinin sonunda yazar Gabriel García Márquez’in bir sözüne atıfta bulunan Aytoslu, insanın altında sevdikleri ve değer verdiklerinin olduğu topraklara ait olduğunu ifade ederek “Biz her iki toprağa aitiz” sözlerini kullandı.

Halit Kurtulmuş Aytoslu’nun radyomuza verdiği röportajın tamamını ekli ses dosyasında dinleyebilirsiniz.

 Söyleşi: Tanya Blagova