Nesebır'ın sembolü: Tarihi Yel Değirmeni

Nesebır'daki tarihi yel değirmeninin ziyarete açılmasının üzerinden 3 yıl geçti. Nesebır için sembolik bir kültür anıtı olan bu yapı, ciddi restorasyon ve koruma çalışmalarının ardından ilk kez müze olarak kapılarını 2023 yılında açmıştı. O zamandan bu yana tarihi Nesebır yel değirmeni kalıcı ve gezici sergilere ev sahipliği yapıyor.

1983 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilen Nesebır şehri sadece bir turizm ve tatil kompleksi değildir. Olağanüstü kültürel ve tarihi zenginliği olan Nesebır ayrıca uluslararası öneme sahip bir açık müze şehri ilan edilmiştir.

Nesebır'da Bulgar Milli Uyanışı döneminden kalma ve Karadeniz evleri olarak da bilinen Nesebır evleri, şehrin mimari mirasının önemli bir parçasıdır. Ancak şehrin sembolü ilginç bir hikayesi olan tarihi ve ahşap bir yel değirmenidir.

Aslında 19. yüzyılda Nesebır'da birçok yel değirmeni inşa edilmişti. Küçük ve pitoresk yarımada üzerinde neredeyse tüm yüzyıl boyunca esen şiddetli rüzgarların gücü, yerel halk tarafından çok rasyonel bir şekilde kullanıldı. Ancak bu değirmenlerden sadece üçü günümüze kadar ulaştı. Biri şehrin tarihi ve modern kısımları arasındaki kıstak ortasında, diğeri yarımadanın kuzey kıyısında ve üçüncüsü çağdaş şehrin başlangıcında yer almaktadır.

Bunlar arasında şehrin birçok resim ve fotoğrafında yer alıp tarihi Nesebır kentinin imajıyla neredeyse eş anlamlı hale gelen yel değirmeni dikkate değerdir. Nesebar'ı anakaraya bağlayan dar kıstağın üzerinde yer alan ve taştan inşa edilmiş olup üst kısmı ahşap olan bu yel değirmenin yapım tarihi kesin olarak bilinmese de 19. yüzyılın sonlarına ait olduğu düşünülüyor. Bu geleneksel ahşap yel değirmeni, bir zamanlar yerel halk için tahıl öğütüyordu. Kıstak üzerindeki konumu, güçlü deniz rüzgarlarına maruz kalması nedeniyle, rüzgar gücüyle çalışan değirmenler için ideal bir yerdi.

Bu tarihi ve ünlü yel değirmenin inşa edildiği dönemde Nesebır şehri çoğunlukla Yunan nüfusu tarafından iskan ediliyordu. Bu nüfus 1927 tarihli Mollov-Kafandaris anlaşmasından sonra Yunanistan'a göç etti ve Selanik yakınlarındaki Nea Mesimvria'ya yerleşti. Nesebır şehrinin hatırasını canlı tutmak için Nea Mesimvria’nın merkezinde, Nesebır Kıstağı'ndaki yel değirmeninin bir kopyasını inşa edildi.

Bulgaristan’da "Yerel Önem" taşıyan taşınmaz bir kültürel varlık statüsüne sahip olan Nesebır’daki yel değirmenin günümüze kadar ulaşması ise bir hayli ilginç oldu.

Zira tarihi Nesebır yel değirmeni 1929'da yıkılmış ve daha sonra tamamen ortadan kaldırılmıştı. Bugün mevcut olan bina, 1970'lerde bu konumda var olan ve faal durumda bulunan gerçek bir değirmenin fotoğrafları ve çağdaşlarının yaptıkları tasvirler temel alınarak yeniden inşa edilmiştir.

Bu tarihi yel değirmeni 2022 yılında Nesebır Belediyesi tarafından ziyaretçilere açılması için yeniden restore edildi. Şu anda "Mesimbria Antik Nekropolünün Hazineleri" sergisine ev sahipliği yapmaktadır ve çoğu ilk kez sergilenen 100'den fazla eser, binanın yeniden inşa edilmiş iç mekanında sergileniyor. Bu eserler, MÖ 5. yüzyıldan MS 4. yüzyıla kadar uzanan bir döneme ait olup, 1911'den beri incelenen Nesebır nekropolünden çıkarılmıştır.Bu eserler yaz sezonunun sonuna kadar sergilenecektir. Nesebır’ın eşsiz doğa güzelliklerine ve zengin kültürel varlığına şahit olmak isteyenler, tarihi Nesebır şehrini ve ünlü yel değirmenlerini ziyaret edebilirler.