Kayısı toplayan insanların sayısı azalıyor, yaşı artıyor

Yaz mevsimin ortasında Dobruca’da başlayan kayısı toplama kampanyası, bazıları için ek gelir, bazıları için ise esas geçim kaynağıdır. Aralarında yıllarca kayısı hasadına katılarak dostlar edinen, hatta aşkı bile bulanlar var.

Bununla birlikte günümüzde kayısı ağaçlarının altında çalışanların sayısı gittikçe azalmaktadır. Kayısı toplayanların yaşı, çoğunlukla 60’ın üzerinde olsa da onyıllar boyunca edindikleri iş temposu ve dayanıklılıkla çalışmaya devam ediyorlar.

Bir kayısı toplama kampanyasının arkasında duran emek, umutlar ve insan hikayelerine ilişkin BNR Silistra muhabiri Nezabravka Kirova’nın röportajını dikkatinize sunuyoruz.

Sabahın erken saatlerinde Profesör İşirkovo köyüne yakın kayısı bahçesi arı kovanı andırıyor. İşçiler ağaç sıraları arasında hareket ederek kasaları doldururken, topladıkları miktar ve günlük kazancını hesaplamayı da ihmal etmiyorlar.

Yandan bakınca kayısı toplama işi kolay görünse de kavurucu güneşin altında birkaç saatliğine kalan herkes, hasat işçiliğinin dayanıklılık, el çabukluğu ve devamlılık isteyen bir fiziksel uğraş olduğunun farkına varır.

Eskiden mevsimlik kampanyalara gençler dahil, çok daha büyük sayıda insan katılırken halihazırda işçilerin çoğu emeklidir.

Uzn yıllardır kayısı toplama işine katılan Snejana, radyomuza konuşurken müzik ve piyano öğretmeni olduğunu ve 20 yıldır bahçelere gelip hasat işine katıldığını paylaştı.

„ Eskiden verim çok daha yüksekti, ancak geçen yılki kadar bereketsiz bir sene yaşanmamıştı. Masifte tek bir kayısı,  erik ya da kiraz tanesi yoktu.”

Birçok insan için mevsimlik işler, gelenek olmaktan öte mecburiyettir. Stefan Florov, 18 yıldır İşirkovo’ya gelerek kayısı hasadında işçilik yapıyor.

„ Kayısı neden mi topluyoruz? Bütçeye katkı sağlamak için. 340 Avro olan emekli aylığım yetmiyor. Memnunum. Gıda kuponları da veriyorlar. Kolay iş yok, kazanmak istersen, çalışacaksın”.

İşçiler arasında film andıran hikayelere rastlamak mümkün. Meyve toplama işine 12 yıldır katılan Asya, hayat arkadaşı Rosen’le kayısı bahçelerinde tanıştı. İkisinin aşkı, Profesör İşirkovo halkını dilinde dolaşıyor.

„ İşim yoktu. 20 yıldır çalıştığım Hrom işletmesinde işten çıkarılınca buraya gelip kayısı ve kiraz toplama işine başladım. Sonra hayat arkadaşımı bulunca mutlu oldum. Bizi bütün köy tanıyor, Romeo ile Juliet diyorlar.”

Yüz güldüren hikayelerin arkasında kampanyanın zorluklar içeren güç yüzü kendini gösteriyor.

Verimin hiç denecek kadar az olduğu geçen yıla nazaran bu yıl kayısı olsa da yaşanan doğal afetler iyi rekolte beklentilerini azalttı.

Profesör İşirkovo’daki kooperatiften Velika Slavova, önce zirai don olayı, ardından ise Mayıs ayındaki dolu yağışlarının ciddi hasara yol açtığını belirtti.

„ 11 Mayıs’ta düşen yoğun dolu yağışı, bütün köy kırsalını vurmakla beraber sanki özellikle meyve ağaçları bahçesini hedef almıştı. Meyvelerin büyük bir bölümü, belki yarısı kadarı yapraklarla birlikte yere düştü.”

Bahçe sahipleri, beklenen miktarların çok altında kalan mahsul alacaklar. Ancak sorun, sırf alınan miktardan ibaret değil, meyvenin korunduğu yerlerde bile piyasaya sürülmesi kolay olmuyor.

„ Üstün kalitede olan bir ürün değil bu. Fakat kayısı piyasasında yine zorlukların yaşanması ilginçtir. Yordanovo’da 80 dönüm kadar etkilenmeyen bahçelerimiz var. Bu mahsul için de alıcı bulmakta zorlanıyoruz, esas bölümü rakı üretimine gidiyor” diyen Velika Slavova işçilik maliyetinin yüksek olmasından da yakındı.

Kayısı bahçeleri sahipleri, uğradıkları zararların muhasebesini yaparken toplayıcılar harıl harıl çalışmaya devam ediyor. Kayısı dolu kasaların sayısı ne kadar çok olursa, alacakları para da o kadar çok olur.

Güneşin altında saatler boyunca yaptıkları iş yorucu olsa da, bu insanlar geçimini alın teri dökerek kazanmaya alışkındır.

„ Yoruluyoruz tabii. Yorgun argınım. Bel fıtığım var. Sırtım ağrıyor. Eklemlerim rahatsız ediyor. Ama çare yok. Ne yapalım. Öbür türlü ne yiyeceğiz? Topladığımız kiloya göre ücretimizi haftada bir alıyor, sonra çalışmaya devam ediyoruz. Hayat devam ediyor.”

Kayısı hasadı, mevsimlik işten çok daha fazlasıdır. İnsanlar, kaderler ve nesillerin bir araya geldiği bahçeler, kimisi için bütçesine katkı, kimisi için ise geçimini sağlamak için geldikleri yer, bazıları için ise arkadaş, hatta eş buldukları yerdir.

Sıcak havaya, genç olmayan yaşına ve her çeşit zorluğa ragmen bu işi yapmaya devam eden insanların verdikleri uğraş, saygıya değer. Çünkü her kayısı kasasının arkasında dökülen alın teri var.

Kaynak             : BNR Horizont Programı

Röportaj          : BNR Silistra Muhabiri Nezabravka Kirova

Çeviri                : Tanya Blagova