Haber
Borino Belediyesi ülkemizde ilk ayılarla birlikte yaşama planını uygulayacak
Pazar 16 Ağustos 2026 04:25
Pazar, 16 Ağustos 2026, 04:25
FOTOĞRAF wwf.bg
Yazı Boyutu
Borino Belediyesi, ayılarla birlikte yaşama planını geliştiren ilk belediye oldu. Aşamalı olarak uygulanacak planın, sonbaharda tam olarak yürürlüğe girmesi bekleniyor. Elektrikli çitler, korumalı çöp konteynerleri, güvenlik kameraları ile ışık ve sesle ayıları uzaklaştıran cihazların birleşiminden oluşan önleyici tedbirler aracılığıyla ayılar ile sürpriz karşılaşmaların azaltılması amaçlanıyor.
İlk video kameraları bu hafta içinde veya en geç önümüzdeki haftanın başında kurulacak. Bu kameralar, daha önce ayıların görüldüğü arı kovanlarını, koyun sürülerini ve turistik yerleri izleyecek. Dünya Doğayı Koruma Vakfı Bulgaristan temsilciliğinde Türlerin Korunmasından sorumlu kıdemli uzman Aleksandar Dutsov’un sözlerine göre bu şekilde, ayıların yiyecek aramak için insan yerleşimlerine sıkça akın ettiği ve tehlikeli çatışmalara yol açabilecek riskli “sıcak noktalar” tespit edilecek.
FOTOĞRAF wwf.bg
Bu aşamada, ayıların insanlarla karşılaşma ihtimalinin en yüksek olduğu yedi-sekiz nokta tespit edilmiştir. Ancak bu sayı, yeni ihbarlar ve kameralardan gelen verilere bağlı olarak değişebilir.
Eylül ayında elektrikli çitlerin ve ayılardan korunan çöp konteynerlerinin yerleştirilmesine de başlanması bekleniyor. Başlangıçta 20 ila 30 adet elektrikli çit temin edilmesi planlanıyor.
FOTOĞRAF krib.bg
Aleksandır Dutsov, elektrikli çitlerin ücretsiz olarak sağlanacağını, ancak çitlerin etkili çalışabilmesi için gerekli düzenli bakım ve kontrolün vatandaşlara ait olduğunu açıkladı. Diğer Avrupa ülkelerindeki deneyimlere göre, bu tür önlemler ayıların arı kovanlarına ve gıda atığı konteynerlerine erişimini neredeyse tamamen engelleyebilir.
Uzmanın aktardığına göre, Romanya’da ayıların yoğun olarak görüldüğü bölgede yer alan bir kasabada, korumalı çöp konteynerleri, elektrikli çitler ve kolayca erişilebilen besin kaynaklarının ortadan kaldırılması sayesinde sorunlar neredeyse sıfıra indirilmiştir.
Borino'da, ani yanıp sönen ışık ve değişken yüksek frekanslı ses kullanan kovma cihazlarının da test edilmesi öngörülüyor. Ayıların bu sinyale alışamamalarını sağlayan bu teknoloji, şu anda Yunanistan ve İtalya'da başarıyla kullanılıyor.
FOTOĞRAF wwf.bg
Dutsov, ayıların doğada yeterli yiyecek bulunmadıkları yıllarda insan yerleşim yerlerine yaklaşma sorununun belirgin şekilde arttığını belirtti. Bu nedenle, örneğin 2023 ve 2025 yıllarında yabani meyve kıtlığı, yerleşim yerlerinin çevresinde yiyecek arayan ayı vakalarının artmasına yol açmıştır. Sıcak kışlar hayvanların davranışlarını değiştirebilir, aç kalan hayvanların gıda atıklarına kolay erişimi de yerleşim yerlerine inme sıklığının artmasına yol açar.
Rodoplar’da ayıların yerleşim yerlere ve köylere en çok akın ettiği bölgeler arasında Banite belediyesi ve Smilyan çevresi de yer almaktadır. Uzmana göre, dağ köylerinin terk edilmesi önemli bir etkendir. Eski otlaklar ve tarım alanları giderek yoğun ormanlık alanlara dönüştü ve geriye kalan meyve ağaçları ayılar için ek besin kaynağı oluşturdu.
Borino’da alınacak teknik önlemlerin yanı sıra, öğrencilere yönelik eğitim faaliyetleri de düzenlenecek.
FOTOĞRAF wwf.bg
Aleksandır Dutsov, amacın ayılarına dağdan kovulması değil, insan gıdasına alışmalarını önlemek olduğunu vurguladı. Ayıların doğada pek çok görevi var- yedikleri meyvelerin tohumlarını dışkılarıyla farklı yerlere yayarlar ve bitki örtüsünün doğal olarak yenilenmesine yardımcı olurlar, ölü hayvanlarla beslenerek bir nevi temizlik işlevi de yerine getirirler. Dolayısıyla ekosistem için önemli canlılardır. Beslenme, üreme ve in bulma gibi ihtiyaçlarını karşılamak için geniş yaşam doğal alanlara ihtiyaç duyan bir tür olarak, ayı aynı zamanda dağ ekosisteminin durumuna ilişkin bir gösterge niteliğindedir.
Bulgaristan’daki kahverengi ayıların kesin sayısı henüz belirlenmemiştir. Resmi tahminler yaklaşık 400-500 hayvana işaret ederken, avcılık ve ormancılık çevrelerinden yetkililere göre bu sayı 1300’ü aşabilir. Geçen yıl yaklaşık 4.000 numune toplanan genetik izleme çalışmasının daha kesin bilgiler vermesi bekleniyor. Bu numunelerin analizi, sadece ayıların sayısını değil, aynı zamanda cinsiyetlerini, akrabalık bağlarını ve genetik durumlarını da ortaya koyacak.
Proje, WWF Dünya Doğayı Koruma Vakfı ve yerel yönetimlerin katkılarıyla gerçekleştirilmektedir.
Haber: Yanitsa Marova
Çeviri: Ergül Bayraktar
Haber üzerinde çalışanlar: Ergül Bayraktar