Dimitrovgrad dünyada genç gönüllülerin emeği ile kurulan tek şehirdir

Kurulması üzerinden 79 yıl tamamlanan Dimitrovgrad şehri, komünizm dönemindeki Gönüllü Çalışma Hareketi’ne katılmış olan yüzlerce bin gencin emeği ile inşa edilen, ulusal çapta önem taşıyan yerlerden biridir.

5 Ağustos 1946’da Gönüllü Çalışma Hareketi’nin (Brigadir Hareketi), başlatılması üzerine “Georgi Dimitrov” Birinci Ulusal Gençlik İnşaat Takımı, günümüzde Cumhuriyet Geçidi adını taşıyan Hainboğaz’da çalışmaya başladı. Bu tarihte 2075 genç brigadir, Stara Planina (Balkan) dağı üzerinden birinci derece ana yol kazı işlerine koyuldu. Sonraki yıllarda ülkenin dört bir köşesinden yüzlerce bin genç, Pernik-Voluyak, Loveç-Troyan ve Samuil-Silistra karayolu hatlarının döşenmesi, “Koprinka” ile “Rositsa” barajları ve Kurilo-Sofya-Plovdiv uzak iletim hatlarının oluşturulması işlerinde karşılıksız çalıştı.

1947 yılında İstanbul ile Viyana arasında sefer yapan “Orient Expres” tren hattına yakın 3 köyün birleştirilmesi ile kurulan Dimitrovgrad, Meriç maden havzasının sunduğu ekonomik potansiyel ve artık mevcut olan “Volkan” çimento fabrikasından dolayı komünist yönetimi tarafından yeni düzeninin amblemi ve sembolü olacak bir sanayi merkezi olarak dizayn edildi.

Dimitrovgrad şehri, Bulgaristan’ın 963 şehir ve köyünden gelen 50 000 genç gönüllü tarafından inşa edildi. Gönüllü emekçiler, 1948 ile 1950 yılları arasında “Genç Ordu” adlı ayrı bir birimde canla başla emek verdi. “Biz şehri oluşturuyoruz, şehir bizi oluşturuyor” sloganı, bundan kısa süre öncesine kadar eski aile normları ile siyasi zıtlaşmaların ayırdığı genç insanları birleştirdi. Gönüllüler, en az bir süreliğine kişisel menfaatlerini bir yana bırakıp yeni ilan edilen ulusal menfaat uğruna asker gibi çalıştılar.

Prof. Spiridon Kazanciev’in yaş psikolojisine atıfta bulunacak olursak eğer, ergenlikten yetişkinliğe geçiş sürecini yaşayan ve günümüzde “teenager” olarak tabir edilen bu delikanlılar, 1945 yılı öncesindeki eski dünyaya veda etmek isteğinden yola çıkarak ile hareket ediyordu. Bu gençlerin bilinmezlik tehdidine karşı gösterdikleri tepki olan gözüpeklik, şövalyelik, özgürlük ve ebeveyn ile öğretmelerden bağımsızlık hevesi şeklinde kendini gösterdi. Toplum karşıtı unsurlar ve rejim tehdidi halini almamaları için bu güçlü karakterler, yeni iktidar tarafından kamu yararı uğruna seferber edilerek sıkı kamp disiplini altına alındı.

Kimyasal Fabrikası, Çimento Fabrikası ve şehirde inşa edilen ilk apartmanların şantiyelerinde, ilk sokakların döşenmesinde, Meriç nehri seddinin oluşturulmasında ter döken genç brigadirlerin bir kısmı için Dimitrovgrad ebedi ikametgah oldu.

Dimitrovgrad’ın yapılaşması, “Stalin ampiri” denen tarzda yapıldı. En erken sosyalist barok stilindeki cepheler, 70’li yıllardan sonra XX. yüzyıl sosyalist modernizm mimarisi ile tamamlandı.

Yerel yönetim, uzun zamandır 1950-1970 döneminde oluşturulan bayındırılık, mimari ve park komplekslerine ulusal çapta önem taşıyan kültür varlıkları statüsünün verilmesini talep ediyor. Dimitrovgrad, emsalsiz mimarisinden dolayı Avrupa Totaliter Turizm Projesine katılmaya davet edildi. Projeye Avrupa’nın 15 şehri dahil olmaktadır.  

• Dimitrovgrad’da Ulusal Brigadir Buluşması etkinliği

• Dimitrovgrad’da 79. kuruluş yıldönümü kutlamaları yapılıyor

Haber: İvo İvanov

Çeviri: Tanya Blagova