Bağımsızlık ilanının 118. yılında Veliko Tırnovo turistleri bekliyor

22 Eylül'de, Bulgaristan’ın bağımsızlık ilanının yıldönümü kutlamaları yapılacak. Bundan tam 118 yıl önce Prens Ferdinand, ülkenin bağımsızlığını ilan etmek üzere bakanlar ve Başbakan Aleksandır Malinov ile birlikte Ruse’de trene binerek Tırnovo’ya geldiler. Ferdinand, Bağımsızlık Manifestosu’nu önce İkinci Bulgar Çarlığı döneminden kalan ve tarihi bir yapı olan “Aziz 40 Fedailer” kilisesinde okudu. Sonra devletimiz için son derece önemli olan bu eylem, Çar Sarayı’nın eteklerinde Tsarevets tepesinde tekrarlandı.

Ulusal çapta yapılan kutlamaların merkezi Veliko Tırnovo’da “Aziz 40 Fedailer” müze kilisesi, saat 09.00’dan saat 17.30’a kadar kapılarını ücretsiz olarak açacak, mimari sit alanı olan “Tsarevets” ise saat 09.00 ile 15.00 arasında yine ücretsiz olarak ziyaretçi alacak. Payitaht Veliko Tırnovo’da bulunan Bölge Tarih Müzesi ise meraklı turistleri saat 10.30 ve saat 13.00’te başlayan bilgilendirme turlarına katılarak Tırnovo halkının bağımsızlığı nasıl karşıladığına dair sohbetleri dinlemeye davet ediyor.

Ayrıntıları BNR Silistra muhabiri Zdravka Maslyankova’nın rehber Petko Petkanski ile yaptığı röportajdan aktarıyoruz.

“Aziz 40 FeAziz 40 Fedailer Kilisesidailer Kilisesi, sırf yeni devletin tarihinde değil, İkinci Bulgar Çarlığı’nın tarihinde yaşanan önemli olaylara tanıklık etmiş bulunan bir ibadethanedir. Prensin bütün Bulgaristan’dan buraya seçmeside, rastlantı sonucu değil. Ferdinand, böylece İkinci Bulgar Çarlığı ve Üçüncü Bulgar Çarlığı arasındaki sarsılmaz bağı öne çıkarmak istiyordu”diyen Petkanski, bundan 118 yıl önce kilisede yaşananları anlattı.

“Son derece ilginç seyler yaşandı. Çar Ferdinand bağımsızlık ilanı için Tırnovo’yu seçerek zamanlamayı da dikkatlice yaptı. Besarabya Bulgarı ve çok ilginç bir şahıs olan Başbakan Malinov tarafından yazılan özel manifestoya Ferdinand tarafından getirilen değişiklikler, çok küçük olmakla birlikte çok mühimdi. ”

Prens Ferdinand’ın trenden inmesinde ise beklenmedik bir şey oldu:

“Halkın bir arada toplanıp kendisini beklediği merkez garında deği, Trapezitsa garında inmek isteyince garı geçtikleri için, trenin durup geri geri gitmesi gerekti. Trapezitsa’da indiğinde ise biraz düşünmek ve bu önemli eyleme hazırlanmak için biraz bekledi. Sonra “Aziz Kırk Fedailer” kilisesine giderek oraya akın eden halkın önünde manifestoyu okudu. Ferdinand bu şekilde çağdaş Bulgar devletinin temellerini attı”.

Bu dramatik saatlerde Tırnovo belediye başkanının tutumu, tarih açısından çok önemli oldu. İvan Vitelov, olanların duyurulması ve anlaşılması için manifesto metnini kendi eli ile kopyaladı ve telgrafla ülkenin dört bir köşesine gönderilmesini sağladı.

Peki, yerel yönetim ve Tırnovo halkı son derece önemli olan bu tarihi olaya hazır mıydı, yoksa biraz hazırlıksız mı yakalandı?

“Yerel yönetimler her ne kadar hazır olduğunu ve duruma hakim olacağını düşünse de son derece ciddi bir kargaşa ile karşı karşıya kaldılar. Yine de idare ettiler. O gün kendiliğinden doğan yürüyüşe herkesin katılabilmesi için tüm önemli müesseseler, ticaret yapılan yerler ve kuruluşlar kapandı. Bütün şehirde coşkulu insan grupları vardı. Bütün haber bültenlerinde her yer insan kaynadığı için şehir içinde hareket etmenin imkansız denecek kadar zor olduğu bildirildi. Çocuklar kalabalığın coşkusuna kapılıp eğleniyor, yerli kadın ve kızlar ise bakanlar ve çarın önüne çiçekler atıyordu”.

Rehber Petko Petkanski, radyomuza konuşurken “Aziz 40 Fedailer” kilisesinden yapılan bağımsızlık ilanının daha sonra bir kez daha, bu sefer Tsarevets tepesinden duyurulmasına neden ihtiyaç duyulduğuna dair şunları anlattı:

“Tsarevets, İkinci Bulgar Çarlığı’nın üç tepe kalesinden en önemli olanı olduğu için Ferdinand, o atmosferi yine yaşamak istedi. Tüm hükümet üyelerinin yer aldığı en bilinen fotoğraflardan biri tepede çekildi, daha sonra piramit şeklindeki bağımsızlık anıtı da orada kuruldu”.

Bağımsızlık ilanı mı, yoksa Bulgaristan’ın kurtuluşunun mu daha önemli olduğuna dair yürütülen tartışmalara değinen Petkanski, bunun bir süreçte atılan ilk adım mı son adım mı daha önemli olduğunu tartışmak gibi anlamsız bir münakaşa olduğunu söyledi.

22 Eylül günü Veliko Tırnovo’ya gelip ücretsiz tur ve sohbete katılacak olan turistleri ne bekliyor?

“Aziz 40 Fedailer Kilisesi’nde yapılacak olan sohbetler sırasında kilisenin Bulgaristan tarihi için neden bu denli olduğunu, Bağımsızlık ilanının yapıldığı gün içinde yaşanan olayları çok ilginç olan bazı ayrıntılar ile birlikte anlatacağını söyleyen kılavuz, bir ip ucu daha verdi.

“Sanırım en ilginç olanı Ferdinand’ın bağımsızlık ilanı öncesinde olası sonuçlar karşısında kapıldığı tereddüttür. Hal böyle olunca başbakan Malinov, kendisine ya trenle bağımsızlık ilanı için Tırnovo’ya gitmesini ya da vatanına dönmek üzere ters istikametteki trene binmesini söyledi. Malinov’un bu sözlerinden büyük motivasyon alan Prens, daha sonra yaşanan olaylarda esas figür oldu”.

BNR muhabiri Zdravka Maslyankova, hazırladığı röportajla dinleyicileri Bağımsızlık Günü 22 Eylül tarihinde payitaht Veliko Tırnovo’yu ziyaret etmeye davet etti.

Kaynak          : BNR Horizont Programı

Röportaj        : BNR Muhabiri Zdravka Maslyankova

Çeviri             : Tanya Blagova