Özel gereksinimden bağımsız bireyliğe giden yolda destek

Yeni eğitim yılı başladı ve on binlerce çocuk okul heyecanını yaşadı.

Bazı çocuklar açısından okulun ilk günü sadece bir başlangıç değil, engellerinin yerine, yeteneklerinin ön planda tutulacağı bir ortamda bulunma fırsatıdır.

Silistra'daki Özel Eğitim Destek Merkezi'nde özel gereksinimli 90 çocuk yeni ders yılında öğretim görecek.

Bu yıl yeni sınıf odaları açıldı, el işi atölyesi kuruldu, bahçe alanı yenilendi ve Dulovo’dan gelen öğrencilere yeni okul otobüsü alındı.

En büyük değişiklik ise öğrencilerde görüldü- çocuklar gittikçe daha bağımsız oluyor ve dış desteğe muhtaç kalmayan bireyler olarak yetişiyor.

BNR Silistra muhabiri Nezabravka Kirova aktarıyor:

Bir çocuk için doğru yerde bulunmak ne anlama gelir?

Doğru yer bazen gürültülü ve kalabalık bir caddede tek başına yürüyebilmek anlamına gelir. Bir tiyatroya, kütüphaneye veya galeriye, kalabalıkların aşılmaz bir engel haline gelmeden girebilmek anlamına gelir. Bazen sadece bir topluluğun arasına girmek ve kendini onun bir parçası olduğunu hissetmek anlamı taşır doğru yer tanımlaması.  

Silistra Özel Eğitim Destek Merkezi tam bu yönde, küçük, ancak önemli adımlar attıran eğitimle hizmet vermeyi hedefliyor. Bu yıl 4 ile 7 yaş grubunda iki hazırlık grubu ve 12.’ye kadar 16 sınıfta olmak üzere toplam 90 öğrenci merkezde eğitime başladı. Özel gereksinimli çocukların okul hayatı sayılarla değil, çabaları ve yeteneklerini öne çıkaran hiyakeyeleriyle taçlandırılıyor. Bu hikayenin arkasında gitgide daha bağımsız birey olmaya çalışan çocuklar, evlatlarının engellerini ve kısıtlayıcı yönlerinden ziyade, imkan ve becerilerini görmeyi öğrenen ebeveynler, ortamı öğrencilerin yetenek ve özel gereksinimlerine göre değiştirebilen bir ekibin çabası bulunuyor.  

Silistra Özel Eğitim Destek Merkezi Müdürü Neli Marinova çalışmalarını tanıtırken, ailelere de nasihatlarda bulundu:  

“Aileler kendi çocuklarının özelliklerini kabullenmeli, onu olduğu gibi kabul etmeli ve bununla gurur duymalıdır. Çocuğun özel gereksinimli olması, onu marjinal bir ortama koyma ve dışlama anlamına gelmez. Tam tersine- çok renkli ve çok enteresan oldukları için onlar özel çocuklardır. Merkezdeki uzmanlar bu çocukların güçlü yanlarını yakalayıp, onları geliştirebilir”.  

Gözle görülür en büyük değişiklik sınıf odası dışında yaşanıyor.  

Merkezden öğrenciler geçen yıl ilk defa 24 Mayıs geçidine katıldı. O zaman aileleri de çocuklara eşlik etti. Bu yılki  programda ebeveynler kenarda izleyici olarak kaldı ve çocuklar 24 Mayıs geçit töreninden yalnız geçti.  

“Fark çok büyüktü. İlk yıl ebeveynler çok tedirgindi, çünkü çocukların yüzde 80’inde otizm  rahatsızlığı bulunuyor. Kalabalık ortama girmek, yüksek sesli ve gürültülü bir yerde bu çocukları törenden geçirmek çok zor bir sınamaydı”.   

Merkez Müdürü Neli Marinova bir yılda kat ettikleri yolu şöyle anlattı:  

“Bu yıl düşündük, değerlendirdik ve artık hazır olduklarına karar verdik. Ebeveynler bize eşlik etmeyecekti!  Çocuklar da dış desteksiz, bağımsız olmanın gururunu yaşadı, izleyicilerden gelen olumlu enerjiyi bir nevi hissetti ve mutlu oldular. Öğrencilerimiz için bu yılki tören gerçekten çok zevkli geçti”.  

Bu olumlu gelişmeler Silistra Özel Eğitim Destek Merkezini devamlı değişmeye teşvik ediyor.  

Bu ders yılında çocuklar yenilenmiş sınıf odalarına girdi, yeni yazılım sistemi kuruldu, okulun bahçe alanı onların özel ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde düzenlendi.  

Mum ve sabun üretimi sıradan bir uğraş değil!  

“Birçok yenilik var. Her yıl öğrencileri ve ebeveynleri yeni ders odaları, yeni yazılımlar ve bilgisayarlarla sevindirmeyi başarıyoruz.  Merkezin bütün tesisi bakımdan geçti, yenilendi ve donatıldı. Bahçemizi düzenledik ve çocukların gereksinimlerine uygun araçlar ve oturma bankları koyduk. Yeni ektiğimiz ağaç fidanlarının bakımını da çocuklar yapacak. Saksılarda çiçek ekecekler, toprakla teması onlara iyi gelecek”.  

Yeni açılan el becerileri atölyesinde öğrenciler mum ve sabun yapacak ve baştan sonuna kadar hazırlanmasının tüm devrelerinde yer aldıkları bu el yapımı ürünleri kermes ve pazarlarda satışa sunacaklar.  

“Ortada bir ürün olacak, yararlı el becerileri kazanılacak, bir çabanın sonucu devamlılık öğretilecek, atölye işleriyle çocukları dış dünyada günlük hayatta destekleyecek yetenekler verilecek ve onlardaki birçok eksik ve açığın giderilmesi sağlanacak”. Atölye çağdaş eğitim ortamı odaklı bir ulusal program tarafından finanse ediliyor.  

“Art terapi- sanatla tedavi odası, müzik terapisi ve aşçılık atölyelerine yönelik bir proje de kazandık. Orada çalışacak öğretmenlere ücretler de proje dahilinde ödenecek. Bütün bu atölyelere program finansmanıyla tüm gerekli araç- gereç ve donatımlar sağlanacak”.  

Silistra’ya Dulovo ve Diçevo’dan okul servisleri hizmette  

Özel Eğitim Merkezi bu ders yılında 16 kişilik bir okul servisi otobüsüne de sahip oldu.  

Şimdiye kadar  ailelerin özel otomobilleriyle Dulovo’dan Silistra’ya okula getirilen öğrenciler, artık okul servisinin hizmetlerinden yararlanacak.  

Merkez Müdürü Marinova üç yıllık uğraş ve bürokratik yazışmalar sonucu nihayet bir okul aracının tahsis edildiğini söyleyerek, bunun Dulovo ve Glavinitsa’ya bağlı Diçevo’dan gelen çocukların ailelerini kolaylaştıracağını vurguladı:  

“Artık bir okul otobüsümüz var. 16 kişilik aracımızla Dulovo Belediyesinden 15 öğrencimize okul ulaşım servisi sağladık. Okul aracında otobüs şoförü ve rehber personel olacak. Bu aileleri çok kolaylaştıracak yeni bir edinim olacak, çünkü dört yıldan beri onlar öğrencilerimizi kendi arabalarıyla getirip, götürüyordu. Böylelikle veliler de kendine zaman ayırabilecek veya istihdam imkanına kavuşmuş olacak.   

Bir başka minibüsümüz ise okul dışı dersler ve etkinlik programları ile Glavinitsa Belediyesi’nin Dichevo köyünde Aile Tipi Çocuk Yurdunda bulunan iki sınıfımızın ulaşım ihtiyaçları için kullanacağız.  Merkez, Dichevo’da 12 öğrenciye özel eğitim veriyor”.  

Başarılı adımların en iyi göstergesi ise, bazı çocukların tekrardan geri dönmesi  

Bazı aileler özel gereksinimli evlatlarına daha uygun bir ortam ve gelecek aramak umuduyla yurtdışına gitti. Ancak Silistra’ya geri dönenlerde artış gözleniyor:  

“İspanya’dan dönen var, iki çocuğumuz Belçika’dan geldi, Almanya’dan dönüş yapanlar var. Çocuklarına daha uygun ve erişilebilir ortam bulmak için yurtdışına giden velilerimiz var. Şimdi oluşturduğumuz bütün bu yoğun destek alanları ve eğitim koşulları ailelerin yurtdışından dönerek, çocuklarını güvenle bizi teslim etmelerine yol açyor”.  

Eğitime destek, fırsatlar, özel yaklaşımlar ve uygun koşulların önemini vurgulayan Neli Marinova merkez olarak çalışmalarını ve yaptıkları yenilikleri böyle özetledi.  

Silistra Özel Eğitim Destek Merkezinde bütün bu olumlu gelişmeler bu öğrenim yılının belki de en önemli ibret dersi oldu.  

Çocukların sayısı ne kadar; Onların engel ve eksiği nedir; Asıl soru onların doğru yerde olmalarıdır!  

Ortam bu çocukların özel gereksinimlerine uyumlu hale getirilirse, uzmanlar onların güçlü yönlerini öne çıkararak, özgüven kazandırırsa, ebeveynler herşeyden önce çocuklarının imkanlarını ve becerilerini görmeye başlarsa, değişim de açıkça hissedilecektir!  

Bazen bu bayram geçidine tek başına katılmaktır, bazen kendi ellerinle bir mum ve sabun üretmektir…   

Değişiklik bazen da ailelerin gurbetten yuvaya geri dönme kararında gizlenmektedir!  

Yeni ders yılı heyecanıyla Silistra ilinde 41 okulda 9000 öğrenci eğitim görüyor. 42 yeni sınıfta 721 çocuk birinci sınıfa başladı. İlde kapatılan okul yok, tüm eğitim kurumları ders yılı hazırlıklarını tamamlayarak kapılarını açtı.  

Silistra Özel Eğitim Destek Merkezi’nde 90 çocuk için bu ders yılı yeni başlangıçtan daha fazlası olan anlamlar taşıyor: Bu yeni dönem ne yapamadıklarını değil, neler yapabilecekleri ve neler başarabileceklerini gösterecekleri bir sene olacak!  

Haber ve söyleşi: Nezabravka Kirova- BNR Silistra Muhabiri

Çeviri ve düzenleme: Sevda Dükkancı