Seçim kampanyasına jeopolitika ve yurt dışı Bulgarlar konuları damga vuracak

25 Ekim tarihinde yapılacak olan cumhurbaşkanlığı seçimlerine bir ay kala seçim kampanyası başlamak üzeredir. Yapılacak seçimler olağan olsa da, öncesinde Bulgaristan’ın siyasi tarihinde eşi benzeri olmayan gelişmeler yaşandı. Yılın başında halka sesleniş konuşması yapan beşinci cumhurbaşkanı Rumen Radev, görev süresi dolmadan istifa ettiğini duyurdu, bunu müteakip 19 Nisan tarihinde düzenlenen erken genel seçimlerde ise Radev’in öncülüğünde oluşturulan “İlerici Bulgaristan” koalisyonu, mutlak çoğunluk kazandı. Bu sayede tek partili hükümet oluşturma imkanını bulan Radev, böylece Bulgaristan’da cumhurbaşkanlığından sonra başbakanlık koltuğuna oturan tek kişi oldu. Rumen Radev’in görevini tamamlamayı kabul eden İliyana Yotova ise Bulgaristan Cumhuriyeti’nin ilk kadın cumhurbaşkanı oldu.

Halihazırda Yotova, bulunduğu adres itibari ile “Dondukov 2”olarak bilinen cumhurbaşkanlığına seçtiği yardımcı adayı, gazeteci ve BTA haber ajansının genel müdürü Kiril Valchev ile birlikte namzettir.

Cumhurbaşkanlığı yarışına daha 26 aday ikilisi katılırken devlet başkanı adaylarından 6’sının kadın olduğu dikkat çekiyor.

GERB partisi, kurulduğu 2009 yılından bu yana ilk defa cumhurbaşkanlığına aday ikilisi göstermezken Delyan Peevski’nin liderliğindeki DPS, Merkez Seçim Komisyonu’nda kayıt yaptırmakla birlikte ortaya adaylık koymadı. Halk Meclisi’nde temsil edilen partilerden cumhurbaşkanlığına liderini aday gösteren tek parti ise “Vazrajdane” oldu.

Kamu oyu araştırma kuruluşu “Myara” uzmanı Parvan Simeonov, Bulgaristan Radyosu’na konuşurken daha kurumsal, daha sert ve daha radikal olmak üzere birkaç tipten seçim kampanyalarının yürütüleceği tahmininde bulundu. Seçmen katılımının ne olacağının da merak uyandıran bir konu olduğunu belirten sosyolog, cumhurbaşkanlığı seçim kampanyasının ilginç olan diğer bir tarafının da gelenek üzerine daha ilk turda galibiyetle sonuçlanmaması ve dolayısıyla kazananın belirlenmesi için ikinci tura gidilmesi gerekliliğinin oluşması olduğunu öne sürdü. Sözlerine göre seçmenler tarafından ülke kupası için oynanan “futbol finali” olarak algılanan ikinci tur oylamada genelde güncel olan iki en büyük siyaset akını yarışır.

Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde ayrı ayrı adayların ağırlık verdiği konular da son derece önemli.

"Jeopolitika ile ilgili olan konuların, yaşam kalitesine ilişkin söylenenlerin çok olacağı kesindir. Diğer çok mühim bir mevzu da, görüldüğü üzere seçim ekiplerince artık hazırlanmış olan negatif kampanya olacak” diyen Parvan Simeonov, milletvekili Asen Vasilev’in bundan sayılı günler önce yaptığı açıklamada İliyana Yotova’nın cumhurbaşkanı yardımcısı görevini yaptığı dönemde af kararı verdiği 28 kişiden 5’inin uyuşturucu ve uyuşturucu kaçakçılığı ile ilgili hükümlüler olduğunu duyurmasına işaret etti. Af kararı verilen hükümlülerden Ognyan Atanasov’un 2022 yılında serbest bırakıldıktan sonra 2025’te yine üstünde uyuşturucu bulundurmaktan dolayı tutuklanması olayı, “Prodaljavame Promyanata” ve “Demokratik Bulgaristan” milletvekilerinin şimdiki cumhurbaşkanının seçim yarışından çekilmesini telep etmelerine sebep oldu.

Parvan Simeonov, kaçınılmaz jeopolitika konularından biri olan Ukrayna savaşı ile ilgili iki farklı söylem çatışmasını beklediğini söyledi.

" Bir yandan muhtemelen “Batı-Doğu” konusunda sitem olacak, diğer taraftan ise barış ve ulusal menfaat doğrultusunda hareket etme gerekliliği öne sürülecek. Her iki söylemin kendi dinleyicileri var. Ben tahmin yapmak konusunda acele etmek istemiyorum, üstelik henüz veriler de yok. Siyasi analiz yapanların ihtimal verme hakkını kullanarak iki cephenin taraftar kitlesi açısından pek simetrik olmadığını ve bunun muhtemelen daha birinci turda görüleceğini söylemekle yetineceğim.

Son yıllarda ülkemizde yaşanan siyasi istikrarsızlık oyumuzu almaya aday olanların davranışlarını ve vatandaşlarla iletişim kurmak için seçtikleri yöntemleri izlememize birçok olanak sağladı. Birçoğu, ülkenin farklı köşelerine giderek insanlarla doğrudan temas kurmaktansa sosyal medya üzerinden canlı yayın yöntemini tercih etti. Bu kampanya sırasında aynı uygulamanın yeni örneklerini mi göreceğiz? Bu soru üzerine “Myara” ajansı uzmanının cevabı şöyle oldu:

"Evet, göreceğiz, fakat bazı adaylar sosyal medyada güçlü olurken diğer bazıları, daha çok farklı vesilelerle ülkenin çeşitli yerlerinde toplantı yapılmasından ibaret kurumsal gelenekte güçlüdür. Bu yaklaşımların her ikisi içinde olası olumluluklar barındırır, ancak hangisinin daha etkili olduğuna dair bir tahmnim yoktur”.

Parvan Simeonov, seçim ajitasyonunun yapılacağı önümüzdeki bir aylık dönemde yurt dışı Bulgarlar konusunda söylenenlerin de çok olması beklentisini dile getirdi. Şimdiye kadar bu konu, cumhurbaşkanı yardımcılarının esas sorumlulukları arasında yer alıyordu.

"Kampanyanın mahiyetinden dolayı aday olan ikililerden birinin yıllar içinde bu konuda ciddi icraat yedeği bulunmaktadır. Bu ikili, bundan kısa süre öncesine kadar cumhurbaşkanı yardımcısı olan bir kişi ve çalışmaları yurt dışındaki Bulgarlar arasında ağların oluşturulmasına yönelik olan bir kişiden ibarettir. Bu yüzden sanırım bu konu çokça kullanılacak. Diğer yandan ise seslendikleri seçmenler yurt dışında bulunan insanlar var, zira daha liberal toplulukların yurt dışında ciddi sayıda taraftarları mevcut. Yurt dışı Bulgarlar, ayrıca daha milliyetçi profilde olan daha radikal bazı adayların da bahsine konu olacak”.

Parvan Simeonov, cumhurbaşkanlığı makamının yetki ve sorumluluklarının o denli çok olmadığını, asıl gayesinin Bulgaristan’ın haritadaki konumlandırılması ve de yurt dışı topluluklara yönelik tutumu olduğunu hatırlattı. Bu nedenle yurtdışı Bulgarlar’ın kampanyanın odağına alınması, vatan ve memleketle olan bağına yönelik politikalardan ziyade onların kimliği ile ilgili politikalardan dolayı olacak.

Bulgaristan’ın yedinci cumhurbaşkanının seçileceği oylamaya yönelik kampanya, 25 Eylül saat 00:00’da başlayıp 25 Ekim’de yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerine 24 saat kala sona erecek.

Çeviri: Tanya Blagova