Kosovo köyü dünyanın dört bir köşesinden gelen turistleri hayran bırakıyor

Bulgaristan’da sadece birkaç kişinin yaşadığı, hatta tamamen terkedilmiş olan köyler var. Bununla beraber yeniden canlanmak için kendine özgü bir yol bulan, hem bunu gürültülü atraksyonlarla değil, sessiz bir ortam ve otantik hayat tarzı sunmak, gelenlere güler yüz göstermek yolu ile yapmayı başaran köyler de yok değil. Bunlardan biri olan Rodoplar’ın kartpostallık köyü Kosovo’da turistler, çoktandır kendilerini konuk olarak değil, dost olarak hissediyorlar.

Ulusal İstatistik Kurumu NSİ verilerine bakacak olursak 31 Aralık 2025 tarihi itibari ile ülkemizde nüfus sayısı 1 ile 49 kişi arasında değişen 1280 yerleşim birimi var, tamamen ıssız olan köylerin sayısı ise 192. Bu durumun sebepleri arasında iş imkanları ve daha iyi yaşam kalitesi arayayışı öne çıkıyor. Çoğu insan bunları ancak büyük şehirlerde veya yurt dışında bulabiliyor.

Svetla ve Hristo Ralev ailesinin hikayesi ise tamamen farklı. 15 yıl boyunca Venezuela’da yaşayan ve iki çocuğunu orada yetiştiren çift, yurda dönmek isteyince farklı bir hayat tarzı sürebilecekleri, tenha bir yer aradı ve 2004 yılında Bulgaristan’ın ikinci en büyük kenti Plovdiv’e 50 km uzaklıkta, Asenovgrad-Smolyan yolu üzerinde ve Narechnski Bani kaplıca merkezine 5 km mesafede bulunan Kosova köyünü beğendi.

Ne eleketrik tenkisyeni olan Hristo’nun ne de yazılım mühendisi olan Svetla’nın daha önce köyle alakası vardı. Ancak zamanla Kosovo’ya aşık olan aile, köydeki eski evlerden üçünü restore ederek yurttan ve yurt dışından konuklar ağırlamaya başladı.

Köyün adına ilişkin farklı rivayetler anlatılır. Aslında Bulgarcası “kos” olan karatavuk kuşunun adından değil, daha çok sahanın özelliğinden kaynaklanır Kosovo adı, zira Bulgar dilinde “kos”, ayrıca eğik olan, yamaç anlamına da gelmekte. Dolayısıyla köy ve civarını dolaşmaya meraklı olanlar, dik sokakları ve patikaları tırmanmaya hazır olmalıdır.

10 yıl sonra Hristo ve Svetla’ya oğulları Dimitar da katıldı. Venezuela’da üniversiteyi bitirdikten sonra bir süre Caracas’ta mekatronik ve robotik alanında öğretim üyesi yardımcısı olarak çalışan Dimitar, Güney Amerika devletinde yaşanan ekonomik sıkıntılardan dolayı Bulgaristan’a dönüp geleceğini burada kurmayı kararlaştırdı.

Dimitar, İsviçre’de turizm bölümünden mezun olan ve önce Barcelona, sonra da Cayman adalarında turizm sektöründe çalışmış olan kuzeni Gergana Lyutskanova ile birlikte ailesine turist ağırlama ve yerleştirme işlerinde yardım etmeye başladı.

"Kendisi bu branşta tecrübeli olan kişi olduğu için deneyiminden yararlanmaya ve dünyada yapılanları burada uygulamaya çalışıyoruz. Kuzenim, benim gibi devamlı Kosovo köyünde oturmamamkla birlikte bir profesyonel olarak bize çok faydalı olan bir bakış açısı veriyor, genel tabloyu izleyip işleri doğru yürütmemize yardım ediyor”, diye anlattı Dimitar.

Konuklara dikatle davranmanın Kosovo gibi bir yerde çok önemli olduğunu söyleyen genç adam, küçük bir dağ köyünde belirli bir hizmet veya ürünün bulunmamasını telafi etmek için gayret göstermek gerektiğini kaydetti. Sözlerine göre önemli olan konukların deneyimini güzel kılacak uygun alternatifler sunmaktır.

Anlaşılan bu yaklaşım sonuçlarını veriyor. Ralev ailesi yıllar içinde dünyanın farklı köşelerinden büyük sayıda dost kazandı. Bazıları Kosovo’ya her yıl gelirken, bazıları köyde ev bile aldı.

Ziyaretçiler arasında Bulgar ve yabacılardan oluşan çok sayıda karma aileler var. Onlar, Bulgar olan eşin memleketini ziyaret etmek için Bulgaristan’a geldiklerinde birkaç günlüğüğüne Rodoplar’a giderek deşarj olma fırsatından yararlanıyorlar.

Kosovo küçük bir köy olmaya devam etse de son yıllarda burada yıl boyu kalanların sayısı artıyor. Bu da ülkedeki köylerin nüfus tablosu göz önüne alındığında manidardır.

"Geçen kış mevsiminde ev satın alıp daima köyde oturan birkaç aile ile birlikte 15 kişi kadardık. Yazın ve hafta sonlarında Sofya, Plovdiv ve Burgas’tan çok sayıda insan gelir. Burada yazlık evleri olan ve kısa süreliğine olsa dahi, günlük iş koşuşturmasından kaçmak isteyen kişilerdir.”

Kosovo’nun asıl cazibesi, yoğun yaşam temposunu yavaşlatması olsa gerek.

Köy, ziyaretçilerini zamanda yüzlerce yıl geriye götürüyor. 17. yüzyılda kurulan Kosovo, 19. yüzyılın ortaları ve sonunda büyük kalkınma yaşadı. Köyde korunan ve hem çatıları hem duvarları taş olan evlerin büyük bölümü, bu dönemden, Bulgaristan’ın Uyanış devrinden kalmadır. Ücret karşılığı mal taşımacılığı “kiracılık” yapan, hayvancılık, tarım ve duvarcılıkla uğraşan yerli insanlar, elde ettikleri kazançla yüksek taş duvarları ve ahşap oymalı tavanları ile ayırdedilen büyük, nezih evler yaptırdı.

Köy civarı da Rodop bölgesinin kültürel ve tarihi geçmişine doğru keşif gezileri için birçok imkan sunmaktadır. Yakınlarda “Baçkovski” Manastırı ve “Asenova Krepost” Kalesi, yaklaşık 30 km mesafede “Çudnite Mostove” Acayip Köprüler doğa harikası ve 6–7 km uzaklıkta “Narechenski Bani” kaplıcaları bulunmaktadır.

İklim de oldukça elverişlidir. Yazları serin, kışları ise nispeten ılımandır. Kışın ise şiddetli soğuklar ve tipi nadiren görülür.

Tüm bunlar, küçük Kosova köyünü tarihi, mimarisi ve atmosferiyle büyük ve özel kılmaktadır. Her ne kadar 2025 yılı sonundaki istatistiklere göre köyde yalnızca 29 kişi yaşıyor olsa da en güzel olanı, aralarında Kosova’yı artık sadece bir tatil istikameti olarak değil, mesken olarak seçen insanların da bulunmasıdır. Bu da bazen daha iyi bir yaşama giden yolun insanı mutlaka büyük şehre götürmediğinin, tam aksine, büyüleyici Rodop Dağları’nın yamaçları arasında yuvarlanıp duran küçük bir köye uzanabileceğinin kanıtıdır.

Haber: Yoan Kolev

Çeviri: Tanya Blagova