Haber
Meyve ağacı yetiştiriciliği yapan Zeki ile Hikmet kardeşlerinden
Zirayi don olayına karşı yenilikçi çözüm
Ağaç üzerinde bulunan metal nozuldan su püskürtmek yolu ile fidana buz gömleği giydiriliyor
Çarşamba 14 Ekim 2026 12:24
Çarşamba, 14 Ekim 2026, 12:24
FOTOĞRAF BNR - Radyo Kırcali
Yazı Boyutu
İlkbahar mevsiminde tarımsal zararlara yol açan soğuk havaya karşı soğukla korunmak mümkün mü? Bu sorunun cevabını getiren yeni teknoloji, çiftlikler de uygulamaya konulana kadar uzun yol katetti. Teknolojiyi icat eden çiftçi kardeşler Zeki ile Hikmet’in hikayesi ise gerçekten dikkat çekicidir. Ayrıntıları BNR Kırcali muhabiri Valia Apostolova’nın röportajı ile dikkatinize sunuyoruz.
Kırcali’ye bağlı Ostrovets köyünden olup uzun yıllar boyunca Almanya’da sebze ve meyveli ağaç bahçelerinde çalışan kardeşler, memlekete dönünce kendi bahçelerini kurdu. Başlangıç hiç te kolay olmadı, çünkü kardeşler bu bölgede meyve ağacı yetiştiricilerinin en büyük düşmanı olan zirayi don olayı ile karşılaştı. Meyveleri korumak için önce fidan sıraları arasında yaş saman yakmayı deneyen Zeki ve Hikmet, bu yöntemden bekledikleri sonucu alamadıklarını paylaştı:
Zeki Ahmet
FOTOĞRAF BNR - Radyo Kırcali
“Sabah saat 5’e kadar saman yakıyorsun, gidip biraz kestiriyorsun, saat 7.00’de bahçeye dönünce de dumanın 3 kilometre uzaklıkta bulunan komşu köye gittiğini görüyorsun. Sonuç itibari ile komşu köy emeğimizden bedava faydalanmış oluyor. Kardeşimle ben ise uykusuzluktan argın yordun hale düşmekle birlikte rekolte alamıyorduk, bir tanecik olsun açan çiçeğimiz olmuyordu” diye anlattı Zeki Ahmet.
Bunun üzerine çiftçi kardeşler, zirai don olayına karşı yenilikçi bir teknoloji buldu. Çeşitli deneyler yapan Zeki ile Hikmet, neticede bir icada imza attı. Her ağacın üzerine metal nozul monte eden kardeşler, armut ağaçlarının çiçek açtığı dönemde hava durumu tahminleri zirai don tehlikesinin mevcut olduğunu gösterince nozuldan su püskürtmek yolu ile fidana adeta buz gömleği giydirerek çiçekleri don olayına karşı koruma altına almayı başardı.
FOTOĞRAF BNR - Radyo Kırcali
“Çiçeğin üzerinde futbol topu misali bir küre oluşur. Sabah gelince bu buz küresinin içinde kalan çiçeğin gece düşen kırağından etkilenmeden durduğunu görüyorsun. Bu kadar basit. Sonra devam ediyorsun. Kaç gece kırağı varsa, nöbet tutuyorsun. Sıcak yorganın altına girmek istesen de, imkanı yok. Saat 12.00’de geliyorsun, 3’te geliyorsun, 4’te geliyorsun. Sonuç almak için en az bir ay uykuzuz kalıyorsun. Nisan ayında gece boyunca ayaktasın.”
Zirayi don olayına karşı buldukları yöntem sayesinde bölgedeki diğer ağaç bahçeleri meyvesiz kalırken bile rekolte alan kardeşler, bu sayede armut ağacı dikili arazilerini büyütmeyi başardı. Halihazırda birkaç armut çeşidi yetiştiren Zeki ile Hikmet, özellikle Deveci çeşidi ile böbürleniyorlar. Deveci armudu epey iri olup bazıları 1,5 kiloyu buluyor.
Ostrovets'li kardeşler, meyve ağacı yetiştiriciliğine bundan 50 yıldan uzun zaman önce merak sardıklarını paylaştı.
FOTOĞRAF Zeki Ahmet
“Bahçeye bundan 60, hatta 70 yıl önce küçücük çocukken girdik. Bahçede büyüdük. 20-30 çeşit armudumuz vardı. Çeşitlerin adlarını bilmiyorum, mallesef kalem almadık, Bunları kaybettik. Yok oldular. Çocukken sevdiğimiz tek bir çeşit varlığını sürdürdü. Bu armuttan 20 fidanımız var artık” diye konuştu Zeki.
Hikmet Ahmet
FOTOĞRAF BNR - Radyo Kırcali
Kardeşi Hikmet ise yurt dışından getirdikleri çeşitleri anlattı:
“Birkaç yıldır değişik ayva ağaçları dikiyorum. Bir tanesini Suriye’den getirdim. Çok güzel ve suludur. Azerbaycan’dan armut fidanı getirdik. Farklı şeyler deniyoruz. ”
Şu an 40 dekarlık armut bahçeleri bulunan kardeşler, ayrıca elma, hatta kivi bile yetiştiriyorlar.
Soğuk hava deposu kuran çiftçiler, ürettikleri meyve suları ve reçellerin çocukluklarınının tat ve kokularını koruduklarını söylüyorlar. Küçük bir işleme fabrikası projesi de bulunan girişimci kardeşler, onlarınki gibi bir çiftliğin kurulması için ne kadar para gerekiyor sorusu üzerine verdikleri cevap şaşırtıcı:
“Aslında yatırım büyük değil, bir apartman dairesinin bedeli kadardır. 15 yıldır verdiğimiz emeğin bedelini günde 100’er Leva olarak hesaplarsak 540 000 Leva eder. Para ile değil, çalışmakla olur bu iş. Bol miktarda parası bulunan bazıları bizim yaptığımız işi yapmaya kalkıyor. Yapamazlar. Neden mi? Bizim gibi saat 5’te kalkmayı bilmiyorlar, ondan. ”
Zeki ve Hikmet kardeşler
FOTOĞRAF BNR - Radyo Kırcali
Zeki ve Hikmet, zirai dona karşı buldukları yenilikçi teknolojiyi gizlemeyip ilgi duyan herksle paylaşmaya hazır. Rodoplar’da ağaç yetiştiricilerinin çoğalmasını ve bölgenin bir gün büyük, renkli bir meyve ağacı bahçesine dönüşmesini ümit ediyorlar.
Röportaj : BNR Kırcali muhabiri Valia Apostolova
Çeviri : Tanya Blagova
Haber üzerinde çalışanlar: Ergül Bayraktar