Cumhurbaşkanlığı seçimleri - 2026
Vatandaşlar ve cumhurbaşkanlığı seçimleri arasındaki bağ nerede kopuyor?
Sosyolog Parvan Simeonov: Düşük katılım oranı, ülkedeki demokratik süreç için mücadele etmemize vesiledir
Salı 27 Ekim 2026 16:58
Salı, 27 Ekim 2026, 16:58
FOTOĞRAF BTA
Yazı Boyutu
Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turu artık tarihe karıştı, ancak katılım oranınınrekor düzeyde düşük olması, bazı önemli soruları gündeme getirdi. Seçmen ilgisindeki bu dramatik düşüşün nedenleri nelerdir, Bulgaristan’daki demokratik süreç tehdit altında mıdır ve cumhurbaşkanlığı figürü neden seçmenlerde oy verme isteği uyandırmıyor?
BNR’nin seçim ortağı olan ”Myara" ajansından sosyolog Parvan Simeonov, Bulgaristan Radyosu’na konuşurken şunları belirtti:
Parvan Simeonov
FOTOĞRAF BTA
"Kısa bir süre önce (bu yılın Nisan ayında) bir seçim dalgası yaşanmış olmasına rağmen, aynı gün başka bir seçim yapılmadan düzenlenen cumhurbaşkanlığı seçimlerine sadece 1,5 milyon seçmenin katılıyorsa, Bulgaristan’da cumhurbaşkanlığı makamına ve cumhurbaşkanı olan kişiyene gözle bakıldığına dair ciddi ciddi düşünmemiz gerekir. Gazeteci Sonya Koltuklieva olayı, Sofya ve Plovdiv’de iki önemli iş adamının öldürülmesi ve Karadeniz’deki IHA saldırıları, seçim kampanyasının iktidarın lehine olmamasına yol açtı. Bu olayların bir kısmı, kamu oyu araştırma ajanslarının son veri açıklamalarından sonra yaşandığı için etkileri tarafımızca değerlendirilemediyse de, en azından şimdilik görünen budur ki bu durum İliyana Yotova’nın destekçilerini demobilize ederken, Andrey Gyurov’un destekçilerini ve cumhurbaşkanlığı yarışında üçüncü sırada yer alan Kostadin Kostadinov’un taraftarlarını seferber etti.”
FOTOĞRAF BGNES
İlk turda seçmen katılım oranının yüzde 22 olmak üzere bundan önce hiç olmadığı kadar düşük olmasının, ülkedeki demokratik süreç için mücadele etmemize vesile olduğunu öne süren Simeonov, ikinci tur sonucunun tahmin edilemez olmasına rağmen cumhurbaşkanlığı seçimleri gündeminin olumlu olduğunun altını çizdi.
“Bu yılın Nisan ayında parlamento seçimlerinde oy verilirken gündemin bir bölümü statükoya karşı yönelik, yani olumsuzdu. Öte yandan cumhurbaşkanlığıoylaması, daha çok kimin cumhurbaşkanı olacağına dair bir ”lehte" oy kullanma niteliği taşıyor. Dolayısıyla olumsuz ve protesto amaçlı oy vermek biraz daha zor. Elbette, 2 milyon seçmenin “ortadan kaybolmasını” mümkün kılan şeyin ne olduğu konusunda, araştırmacı olan bizlerincevap vermemiz gerekiyor. Nisan ayında yaklaşık 3 milyon 450 bin kişi oy kullanırken şimdi ise yaklaşık 1 milyon 450 bin kişi oy kullandı. İki milyon kişilik katılım artışı, ortadan yok oldu. Bu durum, ikinci tur öncesinde öngörülemezlik yaratıyor”.
FOTOĞRAF BTA
Sosyoloji uzmanı,Türkiye’deki Bulgaristan vatandaşlarının katılım oranının son derece düşük (yalnızca 7 bin oy) olmasına da değindi.
Bunlar, geleneksel olarak daha büyük ilgi uyandıran parlamento seçimleri değil.Genel seçim olunca herkes kendi bölgesinde kendi menfaatini gözetiyor, kampanya yürüterektercihli oy topluyor. Ancak söz konusu cumhurbaşkanlığı seçimleri olduğunda, bu seçim soyut bir nitelik taşıyor. Dolayısıyla özellikle pragmatik şekilde hareket edenler olmak üzere insan ve yapıların harekete geçiren bir şey yok. Bu durumun Bulgaristan’daki demokratik süreç açısından çok ilginç bir belirti olduğunu düşünüyorum. Anlaşılan Bulgaristan’da cumhurbaşkanlığı oylaması yapılırken bağ bir yerde kopar" diyen Parvan Simeonov, 2021’deki cumhurbaşkanlığı seçimlerinin erken parlamento seçimleriyle birlikte, 2016’da ise referandumla birlikte yapıldığını hatırlattı.
Andrey Gyurov
FOTOĞRAF BGNES
“Uzun zamandır cumhurbaşkanlığı seçimleri tek başına yapılmamıştı. Şimdi tanık olduğumuz durum,beraberinde pek çok soru işareti getiriyor” diyen sosyolog, Andrey Gyurov’un yurtdışındaki oylamada açık farkla önde gitmesinin sürpriz olmadığını söyledi:
"Yurtdışında genellikle yeni siyasi oluşumlara ya da Batı yanlısı liberallere oy verilir. Durumun daha spesefik olduğu Türkiye bu değerlendirmenin dışındadır. Yeni bir oluşum bulunmadığı zaman Batı yanlısı liberallere daha ciddi destek verilir. Yurtdışında Andrey Gyurov’un, ülkemizde ise Iliana Yotova’nın önde gitmesine ilişkin izahım budur. Tabii, ülkemize dair iki temel hikayenin yarışacağı ikinci turda olacak olanları da göreceğiz”.
Iliyana Yotova
FOTOĞRAF BGNES
Bu nedenle, iki adayın canlı yayında tartışması büyük bir heyecanla bekleniyor.Simeonov,tartışmanın her iki rakibe yeni destekçiler kazandırmasını beklemiyor.Ona göre tartışma, daha çok destekçi saflarının sıklaştırmasına yaracak.
İktidar olan “İlerici Bulgaristan” partisinin vereceği destek ve katılım da önemli bir rol oynayacak.Bu parti, İliyana Yotova’yı desteklediğini kanıtlamalı ve bu durum“siyasi tie-break” olarak da adlandırabileceğimiz ikinci tur seçimlerdekızışmanın habercisidir.
Yazı: Yoan Kolev
Çeviri: Ergül Bayraktar, Tanya Blagova
Haber üzerinde çalışanlar: Ergül Bayraktar