Heykeltraş ve Eski Kültür Bakanı Vejdi Raşidov Ebediyete İntikal Etti

Cuma, 6 Kasım 2026, 13:41

Vejdi Raşidov

Vejdi Raşidov

FOTOĞRAF BGNES

Yazı Boyutu

Heykeltraş, iki dönem kültür bakanı ve Bulgaristan Halk Meclisi eski Başkanı Vejdi Raşidov aramızdan ayrıldı. Raşidov’un vefat haberi, 15 yıldan uzun zaman temsil ettiği GERB partisi tarafından verildi. Acı haber daha sonra ailesi tarafında teyit edildi, Vejdi Raşidov’un kalp krizi sonucu hayatını kaybettiği belirtildi.

Büyük sanatçı, ardından değerini hiçbir zaman yitirmeyeck olan sanat çalışmaları bıraktı. Raşidov’tan geriye Vatikan ve Palma de Mallorca’da bulunan bronz çalışmaları, Sofya’nın müze haritasını değiştiren bir bina ve görüş ayrılıklarına yol açan bir siyasi karyer kaldı.

Heykeltraş ve Eski Kültür Bakanı Vejdi Raşidov Ebediyete İntikal Etti

FOTOĞRAF BTA - arşiv

Vejdi Raşidov kimdir?

Vejdi Letif Raşidov, 14 Aralık 1951 tarihinde Dimitrovgrad’da Türk kökenli bir ailede dünyaya geldi. İki yaşındayken ailesi Haskovo’ya taşındı. Çocukluğu imkansızlıklar içinde geçti. 10 yaşındayken annesi ünlü ses sanatçısı Kadriye Latifova’nın trafik kazasında hayatını kaybetmesi üzerine yetiştirme yurtlarında büyüdü.

Yaşadığı zor hayata rağmen, ya da tam da bu yüzden sanat onun için kendi elleri ile yarattığı bir çare oldu. Vejdi Raşidov, Sofya Güzel Sanatlar Liesi’nden, 1978 yılında ise Ulusal Sanat Akademisi’nin “Heykel” bölümünden mezun oldu. Yıllar sonra yeteneği ve sanat sevgisini genç nesille paylaşmak ve metale hayat vermek üzere Akademi’ye öğretim üyesi olarak döndü.

1985’te Paris Uluslararası Sanatlar Merkezi (Cité internationale des arts) yarışmasını kazanarak yaratıcılık rezidansı için Fransa’nın başkentine gitti. Ülkemizdeki geç sosyalizmin zirvesinde Paris’te kaldığı dönem, kendisine aynı nesilden olan çok az Bulgar sanatçının sahip olduğu bir fırsat sağladı – Batı’nın sanat sahnesi ile doğrudan temas imkanını bulan Raşidov, bu sahnenin bir parçası olabileceği konusunda özgüven kazandı.

Üç yıl sonra 1988 yılında  Beethoven maskeleri ile Paris’teArt Dialogue tarafından en iyi yabancı ressam ödülüne layık görüldü. Beethoven maskeleri, Raşidov’un karyerinde en çok bilinen eser serilerindendir. Yıllar içinde yaptığı 60’tan çok maskeden bir tanesi, halihazırda Vatikan’ın müze koleksyonlarında yer almaktadır.

Diğer 12 maske ise, Palma de Mallorca’daki Heykeller Parkı’nda Joan Miro, Picasso, Kandinsky ve Chillida eserleri ile yan yana bulunmaktadır. “Beethoven - Maskeler” dizisinin son büyük sergisinde Vejdi Art Galersinde 20 bronz maske ve 9 resim gözler önüne serildi.

Heykeltraş ve Eski Kültür Bakanı Vejdi Raşidov Ebediyete İntikal Etti

FOTOĞRAF arşiv

Hayatı boyunca sanat arayışlarına damga vuran diğer bir konu ise at ve kentaur oldu. 2012 yılında dünyada tamami ile ata adanan tek müze olan Yokohama Atlı Medeniyet Müzesi’nde Vejdi Raşidov’un 5 heykeli ve 15 suluboya tablosu sergilendi.

Bronz, hayatı boyunca tercih ettiği çalışma malzemesi oldu. Raşidov’un elinden çıkan en tanınan heykelciklerden biri ise günümüze kadar Varna’da düzenlenen Altın Gül Bulgar Sinema Filmleri Festivali’nde kazananlara takdim edilmeye devam ediyor.

2002 yılında sanat hayatının 30. yılı münasebeti ile Cumhurbaşkanı Georgi Pırvanov tarafından kendisine Birnci Derece “Stara Planina” Nişanı sunuldu. 2004 yılında Bulgaristan Bilimler Akademisi BAN üyesi oldu. Vatikan’ın “Dante Alighieri” altın madalyası, Rusya’nın Birinci Derece “Alexander Nevski” Nişanı, Ukrayna ve Türkiye tarafından sunulan ödüllere layık görüldü.

Heykeltraş ve Eski Kültür Bakanı Vejdi Raşidov Ebediyete İntikal Etti

FOTOĞRAF BGNES

Siyasi karyeri

Büyük politikaya 2009 yılında, hafızalara kazınan bir şekilde atıldı.

Türk kökenli olmasına rağmen Vejdi Raşidov, yıllar boyunca DPS’yi sert dille eleştirenlerden biri oldu. 2009 yılında GERB partsinin Kırcali milletvekilliğine aday oldu. Seçimleri kazanarak uzun yıllık aradan sonra bu bölgeden DPS dışında seçilen ilk aday oldu. GERB’in seçimleri iddialı bir şekilde kazanması üzerine Raşidov, Boyko Borisov’un başkanlığında kurulan birinci hükümette kültür bakanı oldu ve bu görevi kabinenin 2013’te istifa etmesine kadar sürdürdü.

2014 yılının Kasım ayında Borisov’un ikinci hükümetinde yine Kültür Bakanlığı’nın başına geçerek görevde 2017 yılıın Ocak yına kadar kaldı. Kültür bakanı görevinde en büyük başarısı olarak gördüğü proje, “Kvadrat 500” Ulusal Galerisi oldu. 2015 yılının Mayıs ayında resmi açılışı yapılan kompleks, Sofya’nın merkezinde yer alarak Bulgaristan’ın ulusal koleksyonlarından binyıllık sanat eserlerini bir çatı altında birleştirdi ve başkente uzun zamandır ihtiyaç duyulan modern bir müze alanı kazandırdı.

İki bakanlık dönemi arasında ve ardından da defalarca milletvekili seçildi, Halk Meclisi’nde uzun zaman Kültür ve Medya Komisyonu başında bulundu.

Heykeltraş ve Eski Kültür Bakanı Vejdi Raşidov Ebediyete İntikal Etti

FOTOĞRAF BTA

Eylemleri ve söylemi ile birçok kez olay olan Raşidov, gerektiğinde bedelini de ödedi. 2001’de Başkent Büyük Belediye Başkanlığı önünde polis görevlisi ile dövüştüğü için kısa süreliğine göz altına alındı. Bakan olarak medyaya konuşurken yaptığı açıklamalar, defalarca toplumda infial ve sert tepkilere yol açtı. Siyasi karyerinin sonu da böyle oldu. 2023 yılının Ağustos ayında Halk Meclisi Genel Kurulu’nda Aile İçi Şiddet Yasası değişikliklerinin görüşülmesi sırasında açık kalan bir mikrofon, Raşidov’un sansür dışı ve hakaret niteliğindeki repliğinin herkesçe duyulmasına sebep olması üzerne 7 Ağustos’ta Raşidov, Kültür ve Medya Komisyonu başkanlığından ve GERB yönetiminden istifa etti. Daha sonra özür dileyen Raşidov, 1 Eylül 2023’te siyasetten ayrıldı. Yine de 2026 yılının yaz mevsiminde İliyana Yotova’yı cumhurbaşkanlığına aday gösteren inisyatif komitesinde yer aldı.


Heykeltraş ve Eski Kültür Bakanı Vejdi Raşidov Ebediyete İntikal Etti

FOTOĞRAF BTA

Sanata dönüş

Siyaset sahnesinden çekildikten sonra atölyesine dönen sanatçı, yeni eserler üreterek sergiler tertip etmeye devam etti.

2025 yılının sonunda BTA’da 60 yeni suluboya tablosu ve resmin sergilendiği “Ağaç” adlı Noel teşhirinin açılışını yaptı. İnsan hayatının anlamına adanan teşhire ilişkin konuşurken “Dünyaya gelir, büyür, yaşlanır vegideriz. 40 gün sonra ise bizi hatırlayan bile olmaz” dedi.

Şimdi Vejdi Raşidov’un sarfettiği bu sözler kulağa neredeyse kehanet gibi geliyor. Küçük bir istina ile – unutulmuşluğun, söylenenlerin ve skandal olayların üstünde olup geriye kalan bir şey var - yetenek.

Heykeltraş ve Eski Kültür Bakanı Vejdi Raşidov Ebediyete İntikal Etti

FOTOĞRAF BGNES

Çeviri: Tanya Blagova