«Αρνάκι βελάζει» - το τραγούδι που λιώνει κάθε καρδιά

Ένας από τους πιο αγαπητούς βουλγάρους δημοτικούς τραγουδιστές είναι ο περίφημος εκπρόσωπος της Βόρειας Λαογραφικής Περιοχής Μπορίς Μασαλόφ (1914 – 1962). Άφησε εντυπωσιακή κληρονομιά περισσότερων από 400 τραγουδιών και είναι γνωστός ως βιρτουόζος μάστορας της ερμηνείας αργών δημοτικών τραγουδιών με μεγάλο διαπασών. Έχει ερμηνεύσει πολλά δημοτικά τραγούδια, αλλά το πιο αγαπημένο τραγούδι που ηχεί μέχρι και σήμερα στην ερμηνεία του είναι το θλιβερό και συγκινητικό «Αρνάκι βελάζει».

Ο Μπορίς Μασαλόφ ήταν όχι μόνο εξαιρετικός ερμηνευτής, αλλά και ακούραστος συλλέκτης λαογραφικών θησαυρών. Γύριζε όλη τη Βουλγαρία και αναζητούσε νέα τραγούδια. Εν ζωή είπε ότι έμαθε το καταπληκτικό «Αρνάκι βελάζει» τυχαία, κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού του στη Βόρεια Βουλγαρία. Σύμφωνα με μαρτυρία του αδερφού του Σεραφείμ, πριν από συναυλία σε ένα από τα χωριά ο Μπορίς Μασαλόφ συνάντησε έναν τσιγγάνο με αρκούδα, ο οποίος του πρότεινε να ακούσει «ένα τραγούδι, με το οποίο μπορεί να κάνει να κλάψει και το μεγαλύτερο τέρας». Ο περίφημος Μπορίς παρακάλεσε τον τσιγγάνο να του τραγουδήσει το τραγούδι μερικές φορές. Το ίδιο το βράδυ όλο τα σαλόνι άρχισε να κλαίει κατά τη διάρκεια της εκτέλεσής του του νέου αριστουργήματος στο ρεπερτόριό του, το οποίο μέχρι και σήμερα συγκινεί κάθε ακροατή.

Για πρώτη φορά η φωνή του Μπορίς Μασαλόφ ακούστηκε στον αέρα της Βουλγαρικής Εθνικής Ραδιοφωνίας (τότε Ράδιο Σόφια) το 1937 και ο κάτοχός της αμέσως έγινε αγαπημένος στους ακροατές. Από εκεί και πέρα καθ’ όλη τη ζωή του ο Μασαλόφ δε σταμάτησε να τραγουδά.

Το 1954 ο τραγουδιστής έκανε περιοδεία στη Ρωσία και την Κίνα. Για μια συναυλία σε ένα τεράστιο στάδιο στο Πεκίνο έμαθε τη μεγαλύτερη επιτυχία του στα κινέζικα. Όταν άρχισε να τραγουδά «Αρνάκι βελάζει» μπροστά σε 50 χιλιάδες θεατές στη μητρική γλώσσα τους, όλο το στάδιο σηκώθηκε στα πόδια, βραβεύοντάς τον με φρενιτικές επευφημίες. 

Αφοσιωμένος και ακούραστος, ο Μασαλόφ δε λυπόταν τις δυνάμεις και τον χρόνο του. Σχεδόν σε κάθε συναυλία ερμήνευε τα αγαπημένα τραγούδια των ακροατών. Επειδή η φωνή του ήταν περισσότερο από επιβλητική, δεν χρησιμοποιούσε ποτέ μικρόφωνο. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του έπασχε από βαριά χρόνια ασθένεια και συχνά λόγω της επιδείνωσης της υγείας του δεν μπορούσε να βγαίνει στη σκηνή, αλλά αντί να θεραπεύεται, εξακολούθησε να ταξιδεύει και να δίνει συναυλίες σε όλη τη Βουλγαρία. Η τελευταία περιοδεία του ήταν στο Μαντάν και το Ρουντοζέμ. Στην τελευταία συναυλία στη ζωή του βγήκε, ερμήνευσε το πρώτο τραγούδι, άρχισε το δεύτερο και πριν κατορθώσει να το ολοκληρώσει, έπεσε στη σκηνή. Τρεις εβδομάδες αργότερα – στις 14 Ιουλίου 1962, μόλις 48 χρονών, απεβίωσε. Περιέμειναν οι υπέροχες ηχογραφήσεις του, τις οποίες οι εκτιμητές της τέχνης του εξακολουθούν να ακούνε μέχρι και σήμερα. Και το ωραιότερο τραγούδι του – «Αρνάκι βελάζει», είναι ικανό να λιώσει κάθε καρδιά.

Δεκαετίες μετά τον Μπορίς Μασαλόφ το «Αρνάκι βελάζει» έφερε παγκόσμια δόξα σε άλλο μεγάλο αστέρι της Βουλγαρίας – τη θρυλική Νάντκα Καρατζόβα. Το 1979 η εκτέλεση της Νάντκα Καρατζόβα μεταδιδόταν επί τρεις μήνες σε εκπομπή του BBC.

Μερικά χρόνια νωρίτερα – το 1975, στην παγκόσμια μουσική αγορά κυκλοφόρησε ο πρώτος δίσκος βινυλίου της περίφημης σειράς «Το μυστήριο των βουλγαρικών φωνών», που συμπεριλαμβάνει κάποιες από τις ανεπανάληπτες χορωδιακές διασκευές ενός από τους πιο ταλαντούχους βουλγάρους συνθέτες – του Κρασιμίρ Κιουρκτσίισκι. Σε αυτό το πρώτο άλμπουμ μπορείτε να ακούσετε τα αριστουργήματα «Πουλάκι κελαηδά», «Καλιμάνκου, Ντένκου», «Εξομολόγηση», «Φεγγαράκι» και το υπέροχο «Αρνάκι βελάζει» με σολίστ την Καλίνκα Βάλτσεβα.

Μετάφραση: Ντενίτσα Σοκόλοβα