60 χρόνια το Πέρνικ είναι φεστιβαλική πρωτεύουσα της Βουλγαρίας τον Ιανουάριο

Κάτι αληθινό, αυθεντικό, που έφτασε στις μέρες μας από ανέκαθεν – τέτοια είναι η γοητεία των καρναβαλιών μεταμφιέσεων στα εδάφη μας που λαμβάνουν χώρα στα μέσα του χειμώνα. Τους ήρωες τους, με τις τρομερές τους μάσκες και κουστούμια, συχνά αποκαλούμε κούκερι, σουρβακάρηδες, μπαμπόγερους, τζαμάλι και είναι αυθεντική, τυπικά βουλγαρική κληρονομιά – το υπενθυμίζει η μεγάλη ευφορία που κυριεύει όλους όταν έρθει το φεστιβάλ «Σούρβα» στην πόλη Πέρνικ, που βρίσκεται όχι μακριά από τη Σόφια. Κάθε χρόνο εδώ διεξάγεται το πιο μαζικό και θεαματικό φεστιβάλ μεταμφιέσεων στη Βουλγαρία. Για συμμετοχή στο πρόγραμμα του φεστιβάλ έρχονται χιλιάδες φορείς της βουλγαρικής παράδοσης μεταμφιέσεων από όλες τις λαογραφικές περιοχές της χώρας. Λένε, ότι έρχονται στο Πέρνικ για το μοναδικό συναίσθημα, για το γλέντι και για να δείξουν τα αυθεντικά κοστούμια τους, που κατασκευάζουν μόνοι τους από φυσικά υλικά και με πόρους, που έχουν συγκεντρώσει όλο το έτος.

Φέτος το φεστιβάλ «Σούρβα» γιορτάζει την 60^η επέτειό του. Το φεστιβάλ ιδρύθηκε το 1966, συγκεντρώνει στον ίδιο τόπο τις παραδόσεων μεταμφιέσεων της περιοχής του Πέρνικ και εφιστά την προσοχή στις παραδόσεις αυτές που παρουσιάζονται στην ίδια σκηνή και σε αστικό περιβάλλον.

Μακρύ δρόμο διάνυσε το φεστιβάλ όλες αυτές τις δεκαετίες, πριν επικρατήσει ως ένα από τα πιο δημοφιλή και ελκυστικά γεγονότα για τη Βουλγαρία. Διοργανωτής του είναι ο Δήμος Πέρνικ και από το 1985 έχει καθεστώς διεθνούς φεστιβάλ. Το 1995 το Πέρνικ έγινε μέλος της Ομοσπονδίας Ευρωπαϊκών Καρναβαλικών Πόλεων. Άλλη μια σημαντική αναγνώριση ήρθε στις 26 Ιουνίου 2009, όταν κατά τη διάρκεια επίσημης συνόδου του Δημοτικού Συμβουλίου της πόλης, ο πρόεδρος τηςΟμοσπονδίας Ευρωπαϊκών Καρναβαλικών Πόλεων Χένρι βαν ντερ Κρόον ανακήρυξε το Πέρνικ Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα των Παραδόσεων Μπαμπόγερων και Σουρβακάρηδων. Το 2014 το Πέρνικ και το φεστιβάλ «Σούρβα» βρήκαν θέση στην κατάταξη του περιοδικού National Geographic για Κορυφαίων Παγκόσμιων Χειμερινών Προορισμών.

Ιδρυμένο ως μπιενάλε, στη συνέχεια το Διεθνές Φεστιβάλ Μεταμφιέσεων άρχισε να διεξάγεται κάθε χρόνο και όλοι ξέρουν ότι το Πέρνικ υποδέχεται επισκέπτες από τη χώρα και το εξωτερικό το τελευταίο Σαββατοκύριακο του Ιανουαρίου.

Φέτος όμως η παράδοση άλλαξε. «Λόγω του πρωτόγνωρου ενδιαφέροντος, οι διαστάσεις του φεστιβάλ διευρύνθηκαν και έγινε αδύνατο η πόλη μας να χωρέσει τους επισκέπτες επί μόνο 2 ή 3 φεστιβαλικές ημέρες. Γι’ αυτό το φεστιβάλ θα διευρυνθεί και ήδη θα διαρκεί σχεδόν 10 ημέρες – από τις 16 μέχρι τις 25 Ιανουαρίου», λέει σε συνέντευξη για το Ράδιο Βουλγαρία ο Στέφαν Κράστεφ, αντιδήμαρχος του Πέρνικ.

Τα επίσημα εγκαίνια είναι στις 16 Ιανουαρίου και οι πρώτες τρεις μέρες θα είναι γεμάτες ποικιλόχρωμες, θορυβώδεις και αυθεντικές πομπές μεταμφιεσμένων. Οι επόμενες 5 ημέρες είναι αφιερωμένες σε πλούσιο συνοδευτικό πρόγραμμα παραστάσεων, συναυλιών, εκθέσεων, διασκέψεων, παρουσίασης βιβλίων κλπ. Η κορύφωση όμως παραμένει το τελευταίο Σαββατοκύριακο του Ιανουαρίου – στις 24 και 25 Ιανουαρίου, όταν στην πόλη συγκεντρώνονται οι πιο θορυβώδεις, πολύχρωμες και αφοσιωμένες στο φεστιβάλ ομάδες, που έρχονται από όλη τη Βουλγαρία. Δε λείπουν και συμμετέχοντες από το εξωτερικό – φέτος εκτός από την Ευρώπη, έρχονται ομάδες από την Ασία, την Αμερική, ακόμη και από την Αφρική. Οι παρελάσεις, όπως πάντα, θα περάσουν από το κέντρο της πόλης και όλοι θα έχουν τη δυνατότητα να αγγίξουν, να παίξουν και να φωτογραφιστούν με τους μεταμφιεσμένους μπαμπόγερους και σουρβακάρηδες. 

«Στην ουσία, ήδη από τις 13 Ιανουαρίου γυρίζουν οι σουρβακάρηδες στην περιοχή του Πέρνικ και συμμετέχουν στο έθιμο Σούρβα, που συμπεριλαμβάνεται στον Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO. Οι άνθρωποι που συμμετέχουν σε τελετουργίες μεταμφιέσεων στη Δυτική Βουλγαρία αποκαλούνται σουρβακάρηδες – εξηγεί ο Στέφαν Κράστεφ. – Στο Διεθνές Φεστιβάλ Μεταμφιέσεων «Σούρβα» 2026 θα παρουσιαστούν πολλές χώρες. Θα είναι θεαματικά και τα ίδια τα εγκαίνια στις 16 Ιανουαρίου. Το φεστιβάλ πράγματι είναι το πιο έγκριτο, το μεγαλύτερης κλίμακας χειμερινό καρναβαλικό γεγονός σε όλη την Ευρώπη και δεν είναι τυχαίο που φέτος διεξάγεται υπό την αιγίδα της UNESCO.»

Κάθε επόμενο έτος το φεστιβάλ βελτιώνει το ρεκόρ του για συμμετέχοντες – τώρα στις πομπές θα συμμετάσχουν 13 επισκέπτες, λέει επίσης ο Στέφαν Κράστεφ:

«Είναι από όλες τις λαογραφικές περιοχές της χώρας, αλλά ταυτόχρονα έχουμε και 34 ομάδες από το εξωτερικό. Οι πιο δυτικοί εκπρόσωποι στο φεστιβάλ είναι από τις ΗΠΑ και την Αρούμπα, περνώντας από πολλές χώρες της Δυτικής, της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης και φτάνοντας στην Ανατολή με ομάδες από τις μακρινές χώρες Ινδονησία και Κίνα. Το θέαμα θα είναι απίστευτο! Θα τους υποδεχθούμε με τέλεια οργάνωση του φεστιβάλ, καθώς και με πλούσιο συνοδευτικό πρόγραμμα. Πρέπει όμως να σημειωθεί ότι πέρα από το φεστιβάλ «Σούρβα» η πόλη Πέρνικ έχει πολλά να προσφέρει – τόσο το Υπόγειο Μουσείο – Ανθρακωρυχείο, μοναδικό για τη Βαλκανική Χερσόνησο, όσο και τη Διεύθυνση Ορυχείων, καθώς και το μεσαιωνικό φρούριο Κράκρα. Το Μέγαρο Πολιτισμού στο κέντρο της πόλης και το Μνημείο των Ανθρακωρύχων επίσης είναι ανάμεσα στα αξιοθέατα. Έτσι, όχι μόνο το Πέρνικ, αλλά και όλη η Βουλγαρία από τις 16 μέχρι τις 25 Ιανουαρίου θα ζει στον ρυθμό του «Σούρβα».

Μετάφραση: Ντενίτσα Σοκόλοβα