Οι Βούλγαροι πληρώνουν πλέον μόνο με ευρώ – που ξοδέψαμε τα τελευταία λέβα

Από την 1η Φεβρουαρίου 2026 το ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα είναι το μοναδικό νόμιμο μέσο πληρωμής στην επικράτεια της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας. Παρότι το ένα τέταρτο των λέβα στη Βουλγαρία εξακολουθεί να βρίσκεται στις τσέπες των πολιτών, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για την απώλεια χρημάτων. Έως τις 30 Ιουνίου 2026 τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα μπορούν να ανταλλάσσονται δωρεάν από λέβα σε ευρώ στα καταστήματα των εμπορικών τραπεζών, καθώς και των «Βουλγαρικών Ταχυδρομείων» στις περιοχές όπου δεν υπάρχουν τραπεζικά γραφεία. Από την 1η Ιουλίου 2026 τα πιστωτικά ιδρύματα και τα «Βουλγαρικά Ταχυδρομεία» θα μπορούν να χρεώνουν προμήθεια για την υπηρεσία αυτή. Η μετατροπή από λέβα σε ευρώ θα συνεχίσει όμως να γίνεται δωρεάν στην Εθνική Τράπεζα Βουλγαρίας, χωρίς περιορισμό στο ποσό και χωρίς χρονικό όριο, με την επίσημη ισοτιμία: 1 ευρώ = 1,95583 λέβα.

Για να είναι πιο εύκολη η σύγκριση των τιμών για τους καταναλωτές, έως τις 8 Αυγούστου συνεχίζεται η περίοδος της διπλής αναγραφής των τιμών των αγαθών και των υπηρεσιών – σε λέβα και σε ευρώ. Το τελικό ποσό που πληρώνει ο καταναλωτής πρέπει επίσης να αναγράφεται και στα δύο νομίσματα στην  απόδειξη.

Αν και έχει στόχο να διευκολύνει τη μετάβαση, η διπλή αναγραφή των τιμών συχνά προκαλεί σύγχυση στους πολίτες κατά την πρώτη τους επαφή με αυτές. Πολλοί από αυτούς έχουν ήδη από τις αρχές του έτους «ξεφορτωθεί» τα λέβα και χρησιμοποιούν μόνο ευρώ. Άλλοι έχουν κρατήσει κάποιο χαρτονόμισμα ή μερικά κέρματα λέβα – για ενθύμιο, δείχνει έρευνα της Αϊσέ Λατίφ μεταξύ κατοίκων της πόλης Σούμεν.

«Έχω ακόμα λέβα», λέει ένας ηλικιωμένος άνδρας και προσθέτει: «Δεν είναι τόσα πολλά ώστε να τα επενδύσω. Αρκεί που είμαι τόσων ετών και μόνο με τέτοια χρήματα έχω ζήσει και χάρη σε αυτά έφτασα ως εδώ».

Ύστερα από έναν μήνα παράλληλης χρήσης λέβα και ευρώ, σήμερα το βουλγαρικό λέβα ανήκει πλέον στην ιστορία, μαζί και οι μορφές σημαντικών ιστορικών προσωπικοτήτων που για χρόνια μας κοιτούσαν από τα πορτοφόλια μας – ο Πέταρ Μπερόν, ο Αλέκο Κονσταντίνοφ, ο Στέφαν Σταμπολόφ και ο Πέντσο Σλαβέικοφ. Ήταν μέρος της καθημερινότητάς μας, τυπωμένοι στα χαρτονομίσματα που κρατούσαμε στα χέρια μας. Η δημοσιογραφική έρευνα της Αϊσέ Λατίφ με κατοίκους του Σούμεν συγκέντρωσε τις τελευταίες ιστορίες που συνδέονται με το λέβα – τις τελευταίες αγορές, τις τελευταίες αναμνήσεις, τις τελευταίες χειρονομίες προς ένα νόμισμα. Ο αποχαιρετισμός είναι διαφορετικός για τον καθένα, αλλά κοινή είναι η αίσθηση ότι κλείνει ένα σημαντικό κεφάλαιο της ζωής μας που διήρκεσε δεκαετίες.

«Με τα τελευταία 200 λέβα αγόρασα μια τσάντα και αθλητικά παπούτσια. Ναι, ίσως με νοσταλγία θα θυμάμαι το βουλγαρικό λέβα όσο τα φοράω», λέει μια γυναίκα μέσης ηλικίας. Έτσι, τα τελευταία βουλγαρικά λέβα χρησιμοποιήθηκαν για την αγορά βιβλίων, για επισκευές, για φάρμακα, για λογαριασμούς ρεύματος, για φιλανθρωπικές καμπάνιες…

«Τα τελευταία λέβα τα ξόδεψα στις 31 Δεκεμβρίου για τέλη και ξεκινήσαμε καθαρά τη νέα χρονιά», μοιράζεται ένας κάτοικος του Σούμεν, ενώ ένας άλλος συμπληρώνει: «Κρατήσαμε μερικά κέρματα για να θυμίζουμε στους νέους πώς ήταν τα πράγματα, να τους δείξουμε τι ήταν. Μου έκανε όμως εντύπωση ότι τα νέα βουλγαρικά κέρματα ευρώ έχουν πολύ όμορφο σχεδιασμό».

Πολλοί Βούλγαροι κράτησαν ένα λέβα σε κέρμα ή άλλα μικρά κέρματα, άλλοι κινήθηκαν πιο «μοντέρνα», φωτογραφίζοντας τα χαρτονομίσματα, ενώ κάποιοι δημιούργησαν ολόκληρη συλλογή για να τη μεταβιβάσουν στους απογόνους τους.

«Όλα τα χαρτονομίσματα των 100, 50, 20, 10, 5 και τα κέρματα τα μάζεψα για ενθύμιο», μοιράζεται μια κρία στην έρευνα της Αϊσέ Λατίφ από τη ΒΕΡ -  Σούμεν.

Μετάφραση: Σβέτλα Τόντοροβα