Η παραγωγή τριαντάφυλλου – μάχη με το κλίμα και τις αθέμιτες πρακτικές

Η αρωματική τριανταφυλλιά (Rosa damascena) είναι ένα από τα σύμβολα της Βουλγαρίας. Το ροδόλαιο, που παράγεται από τα ηλιόλουστα χωράφια με ρόδα της χώρας μας, διαχρονικά φημίζεται ως προϊόν εξαιρετικής ποιότητας στις διεθνείς αγορές. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της περίφημης έκθεσης του Βερολίνου «Πράσινη Εβδομάδα», έγινε σαφές ότι η παραγωγή της αρωματικής τριανταφυλλιάς στη Βουλγαρία μειώθηκε στο μισό το 2025. Μια τόσο κακή χρονιά οι παραγωγοί τριαντάφυλλου δεν θυμούνται εδώ και τουλάχιστον 30 χρόνια.

Οι κλιματικές αλλαγές επηρεάζουν σε τεράστιο βαθμό τους ντόπιους παραγωγούς – προειδοποίησε ο πρόεδρος της Επαγγελματικής Ένωσης Παραγωγών Τριαντάφυλλου, Πέταρ Σιμεόνοφ, σε συνέντευξή του στη Βεσελίνα Μιλάνοβα.

«Η τελευταία χρονιά ήταν η πιο δύσκολη. Ο ζεστός και ήπιος χειμώνας και στη συνέχεια η ψυχρή άνοιξη προκάλεσαν το πάγωμα πάνω από το 50% των φυτειών μας», λέει ο Πέταρ Σιμεόνοφ, ο οποίος είναι ιδιοκτήτης φυτειών και παραγωγός βιολογικών καλλυντικών με δικής του παραγωγής αιθέριες ουσίες.

«Δεν βλέπουμε λύση για αυτό, αλλά η παραγωγή μπορεί να αυξηθεί αν υπάρχει διαθέσιμο νερό για άρδευση. Η άντληση νερού μέσω γεωτρήσεων αποδεικνύεται δύσκολη για τους παραγωγούς – πάνω από το μισό του κλάδου καλλιεργεί τριαντάφυλλα σε ορεινές περιοχές, ενώ οι υπόλοιποι σε ημιορεινές, και οι γεωτρήσεις γίνονται σε βάθος άνω των 100 μέτρων, κάτι που αποτελεί τεράστια επένδυση για κάθε παραγωγό. Το κράτος βοηθά, δεν πρέπει να παραπονούμαστε, αλλά πρέπει να γίνει κάτι για την άρδευση. Και όχι μόνο για την παραγωγή τριαντάφυλλου, εδώ πρέπει να συμπεριλάβουμε και τον κλάδο «λαχανικά και φρούτα», γιατί αυτό λείπει από την αγορά. Όταν υπάρχει παγετός, όπως πέρυσι, χρειαζόμαστε νερό για να επαναφέρουμε πλήρως τις χαμένες φυτείες. Αυτή τη στιγμή μόνο το 1% των φυτειών  τριαντάφυλλου διαθέτει σύστημα άρδευσης. Δεν μπορεί ένας παραγωγός με εκτάσεις 50 έως 100 στρεμμάτων να αντέξει επένδυση 150 χιλιάδων ευρώ για άρδευση. Αλλά αυτό θα αύξανε την παραγωγή τριαντάφυλλων κατά 40-50% για την επόμενη χρονιά.»

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Επαγγελματικής Ένωσης, στη χώρα μας καλλιεργούνται περίπου 60.000 στρέμματα με τριαντάφυλλα, ενώ η μέγιστη παραγωγή ανέρχεται σε 30.000 τόνους ανθών. Η συνολική παραγωγή για πέρυσι ήταν περίπου 6.000 τόνοι. Για σύγκριση, την περίοδο 2018–2020 από τις ίδιες εκτάσεις παράγονταν περίπου 20.000 τόνοι. Το 2024 η παραγωγή ήταν λίγο πάνω από 10.000 τόνους. Ωστόσο, κάθε χρόνο η παραγωγή βουλγαρικού τριαντάφυλλου μειώνεται.

«Τεράστιες εκτάσεις των φυτειών  έχουν ήδη εγκαταλειφθεί και σύμφωνα με τα στοιχεία μας μόνο την προηγούμενη χρονιά ίσως το 30–40% των φυτειών δεν καλλιεργείται πλέον», επισημαίνει ο Πέταρ Σιμεόνοφ, προσθέτοντας για τα εμπόδια του κλάδου που σχετίζονται με τον αθέμιτο ανταγωνισμό:

«Πολλοί συνάδελφοι ανησυχούν και για τον ανταγωνισμό, καθώς υπάρχει μεγάλη εισαγωγή ξένου ροδόλαδου στη χώρα μας – κυρίως από το Αζερμπαϊτζάν και την Τουρκία. Μας ανησυχεί επίσης η εξαγωγή δενδρυλλίων – τάση που συνεχίζεται προς χώρες εκτός ΕΕ, όπου οι κανονισμοί δεν είναι τόσο αυστηροί.»

Όσον αφορά τα άλλα τοπικά προβλήματα, όπως η έλλειψη εργατικού δυναμικού, οι επενδύσεις σε λιπάσματα και σκευάσματα, και η συμμετοχή σε εξειδικευμένες εκθέσεις, αυτά αποτελούν θέμα για άλλη συζήτηση. Και ελπίζουμε κάποια μέρα, αν αναγεννηθούν οι εγκαταλειμμένες φυτείες με αυτό το όμορφο σύμβολο της Βουλγαρίας, να έρθει η σειρά να συζητήσουμε και για τα μικρότερα και πιο τοπικά προβλήματα της βουλγαρικής παραγωγής τριαντάφυλλου.

Επιμέλεια: Σβέτλα Τόντοροβα