Η μπάνιτσα είναι από τα πιο αναγνωρίσιμα στοιχεία της βουγαρικής κουζίνας

«Αυτή η βουλγαρική σπεσιαλιτέ με φέτα, που ετοιμάζεται για 30  λεπτά, θα εκθρονίσει το βραδινό σας κις, εάν τολμήσετε να το φτιάξετε», γράφει για τη βουλγαρική μπάνιτσα (τυρόπια) ο γαλλικός οδηγός στον χώρο της γαστρονομίας Marmiton, τον οποίο αποκαλούν «γαστρονομική βίβλο» των Γάλλων. Η παραδοσιακή βουλγαρική μπάνιτσα ανακηρύχθηκε το νέο «αστέρι» στο τραπέζι στη χώρα, η οποία φημίζεται για την κουλτούρα της υψηλής γαστρονομίας της και είναι πατρίδα των αφράτων κρουασάν της. Η μπάνιτσα ελκύει τους Γάλλους, επειδή είναι τραγανή και πολύ νόστιμη, όταν προσφέρεται ζεστή. Μπορεί να είναι υπέροχη εναλλακτική του παραδοσιακού κις – «κατάλληλη τόσο για πρωινό, όσο και για δείπνο», όπως γράφουν οι επιμελητές της ηλεκτρονικής έκδοσης Marmiton.

Στην εν λόγω δημοσίευση η μπάνιτσα περιγράφεται ως οικογενειακό φαγητό, το οποίο μαγειρεύεται για 30 λεπτά και είναι εύκολο, Οι Γαλλοι συστήνουν να συνοδεύεται από σαλάτα, γιαούρτι ή δυνατό καφέ. Εκτός από τη συνταγή το άρθρο παρουσιάζει και τις παραδόσεις, που καθιστούν την μπάνιτσα τόσο σημαντική για το βουλγαρικό τραπέζι. Το υλικό, που δημοσιεύεται στην σελίδα της έκδοσης στο Facebook,  έχουν δει πάνω από ένα εκ. άτομα και προκάλεσε εκατοντάδες αντιδράσεις στα κοινωνικά δίκτυα. Στα σχόλια προσχώρησαν χρήστες από διάφορα κράτη των Βαλκανίων, οι οποίοι αναφέρουν, ότι το φαγητό έχει διάφορες παραλλαγές και ονόματα στην περιοχή.

«Η λέξη μπάνιτσα  είναι δική μας – ισχυρίζεται ο επαγγελματίας μάγειρας Πένιο Ιβανόφ. Αλλά στα Βαλκάνια υπάρχουν διάφορες ονομασίες για παρόμοια με τη μπάνιτσα φαγητά.  Ας είμαστε ευγνώμονες, όμως, στους Γάλλους, ότι έθεσαν το θέμα, γιατί αυτό είναι ένα μεγάλο δώρο για μας, ένα μεγάλο κομπλιμέντο. Και όσον αφορά τον καθορισμό «πρωτεύουσα της υψηλής γαστρονομίας της Ευρώπης» για τη Σόφια, νομίζω ότι πολλοί Βούλγαροι μάγειρες τα καταφέρνουν πολύ καλά – ακόμη μαγειρεύουμε με προϊόντα με καλή γεύση και τα φαγητά με βουλγαρική συνταγή γίνονται πολύ νόστιμα. Δεν είναι μυστικό, ότι αν βάζεις καλά συστατικά, το τελικό προϊόν θα είναι καλό. Η βουλγαρική γη είναι ακόμη πλούσια με μεταλλικά στοιχεία, τα οποία προσδίδουν την καλή γεύση των λαχανικών, φρούτων, μυρουδικών κ.α. Για αυτό δεν είναι τυχαίο, ότι η Σόφια καθορίζεται η πρωτεύουσα με τη νοστιμότερη τροφή στην Ευρώπη.

Τι είναι η γεύση της Βουλγαρίας – η γαστρονομία ως μέρος της τουριστικής μας εικόνας

Ο Πένιο Ιβανόφ έχει επισκεφθεί επανειλημμένα τη Γαλλία και ορισμένα από τα ταξίδια του συνδέονται με το «Φεστιβάλ των Γεύσεων» στο Στρασβούργο και τη γαστρονομική γιορτή «Orient Express των Γεύσεων». Μοιράζεται ότι σε αυτές τις εκδηλώσεις δεν είδε βουλγαρική μπάνιτσα, αλλά με τους συμπατριώτες στους οποίους φιλοξενήθηκε ετοίμασαν μια νόστιμη μπάνιτσα, την οποία θυμάται μέχρι σήμερα.

«Οι άνθρωποι της πόλης γνωρίζουμε κυρίως ένα είδος μπάνιτσας – με φέτα και αυγά, και στην καλύτερη περίπτωση μπορούμε να φτιάξουμε τίκβενικ και στρούντελ (γλυκιά κολοκυθόπιτα και μηλόπιτα), που είναι η γλυκιά εναλλακτική της μπάνιτσας. Όμως στη Βουλγαρία οι μπάνιτσες δεν είναι μόνο αυτές, υπάρχουν και άλλες παραλλαγές – με φυλλώδη λαχανικά, με διάφορα φρούτα και με ότι άλλο μπορεί να φανταστεί κανείς. Ακριβώς εκεί κρύβεται το μυστικό της βουλγαρικής γαστρονομικής ιδιοφυΐας.

Πάντα θαύμαζα την ικανότητα του Βούλγαρου παλαιότερα να χρησιμοποιεί ότι του έδινε η φύση, για να ετοιμάσει νόστιμο φαγητό. Με την πρωτοβουλία μας “Πολύχρωμο Τραπέζι”, με την οποία περιοδεύαμε σε πανηγύρια και εκθέσεις σε όλη τη Βουλγαρία, έχω δει κάθε λογής ενδιαφέρουσες γαστρονομικέςπροτάσεις. Ένα από αυτά που με εντυπωσίασε είναι ο “τσρβνίκ” από την περιοχή του Μπλαγκόεβγκραντ – και αυτή είναι μπάνιτσα, αλλά με γέμιση από αρνίσια εντόσθια. Σερβίρεται ζεστή και αποτελεί παράδειγμα του ότι οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν ότι παρήγε η περιοχή τους. Υπάρχουν δύο βασικές αρχές – η τοπικότητα και η εποχικότητα, δηλαδή ότι υπάρχει στον κήπο μπαίνει και στο τραπέζι, αλλά και στη μπάνιτσα. Τιμή στο συγκεκριμένο site που στρέφει την προσοχή του στη Βουλγαρία και στη μπάνιτσα, η οποία παρασκευάζεται πολύ εύκολα» – λέει ο Πένιο Ιβάνοβ, σχολιάζοντας τις γαστρονομικές μας παραδόσεις και τη μπάνιτσα που συνδέεται με την οικογένεια και τη βουλγαρική φιλοξενία.

Επιμέλεια: Σβέτλα Τοντοροβα