Μάθημα για τη Βουλγαρία … με το ΒΚΣ «Ίζβορτσε» στην Ουκρανία

Σε απόσταση 800 χιλιομέτρων περίπου από τη βουλγαρική πρωτεύουσα Σόφια βρίσκεται το χωριό Κουμπέι στη Νότια Ουκρανία. Είναι το μεγαλύτερο χωριό στην πρώην σοβιετική δημοκρατία, στο οποίο ζουν κυρίως Βούλγαροι και Γκαγκαούζοι. Το χωριό βρίσκεται στην περιοχή της Οδησσού, κοντά στην πόλη Μπόλγκραντ, ιδρυμένη από βουλγάρους μετανάστες το πρώτο μισό του 19^ου αιώνα. Ο τόπος και οι κάτοικοί του, ένα μέρος εκ των οποίων φέρουν την πρώτη πατρίδα τους στην καρδιά και το αίμα τους, βίωσαν πολλά στο παρελθόν, αλλά και σήμερα. Αυτό που όμως πάντα τους συνοδεύει είναι η ονειρεμένη εικόνα της Βουλγαρίας.

Μια γυναίκα δέχθηκε ως αποστολή της να παραδίδει αυτό το όνειρο στις επόμενες γενιές – διδάσκει «Μάθημα για τη Βουλγαρία» από μακριά και σε περίοδο πολέμου. Το όνομά της είναι Πρασκοβία Ρούσεβα, καθηγήτρια που το 2009, με τη βοήθεια του νεοϊδρυθέντος τότε Εθνικού Προγράμματος «Μητρική γλώσσα και πολιτισμός στο εξωτερικό» του Υπουργείου Παιδείας και Επιστημών και μιας ομάδας ομοϊδεατών, πραγματοποίησε το όνειρό της – να ιδρύσει βουλγαρικό κυριακάτικο σχολείο στη γενέτειρά του συζύγου της Κουμπέι. Κέρδισαν χρηματοδότηση από το βουλγαρικό κράτος και έτσι γεννήθηκε το σχολείο «Ίζβορτσε» /«Πηγαδάκι» στα ελληνικά/ - το πρώτο βουλγαρικό εκπαιδευτικό κέντρο που βρίσκεται εκτός μεγάλης πόλης στην Ουκρανία.

Το πρώτο έτος στο Βουλγαρικό Κυριακάτικο Σχολείο «Ίζβορτσε» εγγράφηκαν 70 παιδιά. Τον Νοέμβριο 2026 άνοιξε πύλες και το παράρτημα του «Ίζβορτσε» στο Μπόλγκραντ. Σήμερα, παρά την κατάσταση στην Ουκρανία, το σχολείο έχει πάνω από 270 μαθητές και προετοιμάζει κάθε χρόνο δεκάδες βουλγαρόπουλα στην Ουκρανία για τις εισαγωγικές εξετάσεις στα βουλγαρικά πανεπιστήμια.

Λόγω της παγκόσμια πανδημία Covid-19 το 2019 η ομάδα μετέφερε την εργασία της σε ψηφιακό περιβάλλον και λόγω του πολέμου στην Ουκρανία τα μαθήματα μέχρι και σήμερα διεξάγονται μόνο online. «Αλλά διευρύναμε τη γεωγραφία», λέει η καθηγήτρια βουλγαρικής γλώσσας.

«Άρχισαν να μας αναζητούν άνθρωποι από μακριά, όχι από την περιοχή μας – από την Οδησσό, ακόμη και από ξένα κράτη, γονείς που εγκατέλειψαν την Ουκρανία και εγκαταστάθηκαν στη Γερμανία, τη Φινλανδία, την Πολωνία και άλλες χώρες. Κάποια από αυτά τα παιδιά ήταν μαθητές μας και παρέμειναν τέτοιοι παρά την κατάσταση στην Ουκρανία, αλλά μας αναζήτησαν και πολλοί νέοι. Οι μαθητές μας έχασαν τις συμπληρωματικές δραστηριότητες και την άμεση επικοινωνία μεταξύ τους, αλλά μαζέψαμε παιδιά από όλο τον κόσμο.».

Ένα από τα πιο οδυνηρά ερωτήματα σήμερα είναι – Πώς διευθύνεται βουλγαρικό κυριακάτικο σχολείο στο εξωτερικό στις συνθήκες πολέμου;

«Πολύ σημαντικό είναι η ομάδα να είναι σταθερή και σίγουρη. Επί πολλά χρόνια εργαζόμαστε με τους ίδιους ανθρώπους, που είναι πολύ αφοσιωμένοι. Θα έλεγα ότι αυτό που κάνουμε δεν είναι μόνο διδασκαλία, αλλά μια αποστολή. Και αποκαλώ τα παιδιά τους ήρωες μας, γιατί μετά από όλη εβδομάδα στο βασικό τους σχολείο, συνεχίζουν να μαθαίνουν και το Σαββατοκύριακο. Βεβαίως, οι λόγοι να το κάνουν είναι διαφορετικοί για κάθε παιδί. Αν έχουμε κάποια προβλήματα, τα λύνουμε σε στενή συνεργασία με τους γονείς.»

Γονείς που επίσης μπορούμε να αποκαλέσουμε ήρωες, που ό, τι και αν συμβεί, δε διακόπτουν τη σχέση τους με το γένος και την πατρίδα τους. Ακόμη και να μην την έχουν δει ποτέ.

Γι’ αυτό και τα δύο ταξίδια στο πλαίσιο του Προγράμματος «Βουλγαρία – Εκπαιδευτικές διαδρομές» του Υπουργείου Παιδείας και Επιστημών τον Αύγουστο 2025 ήταν τόσο σημαντικά τόσο για τους μαθητές του Βουλγαρικού Κυριακάτικου Σχολείου «Ίζβορτσε», όσο για τους καθηγητές τους. Μετά από σοβαρή συζήτηση και ψηφοφορία διάλεξαν το καλοκαίρι να βιώσουν τη διαδρομή «Βόρεια Βουλγαρικά Παράλια της Μαύρης Θάλασσας. Χρυσές Αμμουδιές». Η ομάδα αποτελούταν από 29 μαθητές από την 5^η μέχρι τη 10^η τάξη και τρεις καθηγητές.

«Επισκεφθήκαμε την πόλη Βάρνα, τον Παραθαλάσσιο Κήπο και το Αρχαιολογικό Μουσείο στην πόλη, το Μοναστήρι Αλατζά, την πόλη Μπαλτσίκ, τον Πανεπιστημιακό Βοτανικό Κήπο και το Αρχιτεκτονικό Συγκρότημα «Το Παλάτι» εκεί, καθώς και τον Φάρο στο ακρωτήρι Σάμπλα» - διηγείται η Πρασκοβία Ρούσεβα. Δείτε και το ειδικό βίντεο, στο οποίο τα παιδιά μοιράζονται τις εντυπώσεις τους από το ταξίδι στη Βουλγαρία. Με το βίντεο έλαβαν μέρος στην πρωτοβουλία «Μάθημα για τη Βουλγαρία» του Ράδιο Βουλγαρία:

«Μεγάλη εντύπωση μου έκανε η επίσκεψη στο ακρωτήρι Σάμπλα και στο Μοναστήρι Αλατζά στη Βάρνα. Ο φάρος, ο θόρυβος της θάλασσας και η απομονωμένη ατμόσφαιρα κάνουν αυτό το μέρος ειδικό. Γοητευτική είναι και η θέα στο Μοναστήρι Αλατζά. Αυτό το ταξίδι στη Βουλγαρία θα μείνει στη μνήμη μου ως ένα από τα πιο έντονα γεγονότα – μοιράζεται τις εντυπώσεις της η Βαλέρια Αντρουστένκο της 10^ης τάξης. Και ο συμμαθητής της Βιάτσελαβ Κωνσταντίνοφ συμπληρώνει:

«Στις πόλεις ζουν αρκετά φιλικοί άνθρωποι. Μάθαμε να μιλάμε μαζί τους. Μου άρεσε επίσης ότι οι καθηγητές μας μας μάθαιναν να μιλάμε σωστά και να καταλαβαίνουμε ο ένας τον άλλο. Η τελευταία βραδιά ήταν πολύ ωραία – μαζευτήκαμε σε ένα μεγάλο τραπέζι και παίξαμε παιχνίδιαμαζί. Η ανάμνηση θα μείνει στις καρδιές μας.»

Στα τέλη Αυγούστου 2025 πραγματοποιήθηκε και η δεύτερη εκδρομή τους στο πλαίσιο του προγράμματος. Στη διαδρομή «Νότια Βουλγαρικά Παράλια της Μαύρης Θάλασσας. Σλάντσεβ μπριαγκ» ξεκίνησαν 30 μαθητές και τρεις καθηγητές. Η Αναστασία Γκαϊνταρτζή της 11^ης τάξης λέει:

«Η Βουλγαρία είναι εξαιρετικά όμορφη χώρα. Επισκεφθήκαμε πολλά και διαφορετικά αξιοθέατα – το Μουσείο του Αλατιού, την παλιά πόλη του Νεσέμπαρ και άλλους γραφικούς τουριστικούς χώρους. Μου άρεσε ιδιαίτερα το σχολείο στο Σβετί Βλας – είναι μοντέρνο, ευρύχωρο και άνετο. Σε τέτοιες σχολικές αίθουσες πράγματι θέλεις να μαθαίνεις και να γνωρίζεις τον κόσμο. Πολύ εντυπωσιακό ήταν και το Μουσείο Αεροπορίας κοντά στο Μπουργκάς. Εκεί σαν να μεταφέρθηκα πίσω στο χρόνο. Με καταγοήτευσε πιο πολύ όμως το κάστρο «Ερωτευμένος με τον άνεμο» στο Ραβαντίνοβο. Είναι τόσο μαγευτικό, ώστε σκέφθηκα – θέλω να ζω εδώ!»

«Για πρώτη φορά στη ζωή μου επισκέφθηκα τη Βουλγαρία – μου ήταν πολύ ενδιαφέρον να δω το Σλάντσεβ μπριαγκ, να είμαι στην παραλία αυτού του θέρετρου. Επισκεφθήκαμε πολλά ενδιαφέροντα αξιοθέατα και ευχαριστώ πολύ το Υπουργείο Παιδείας και Επιστημών και τη Βουλγαρία που μας έδωσαν αυτή την ευκαιρία να επισκεφθούμε την πατρίδα των προγόνων μας» - λέει η Κατερίνα Ζαΐμ.

«Από καιρό ονειρευόμουν να επισκεφθώ τη Βουλγαρία και αυτό το όνειρό μου πραγματοποιήθηκε. Εγώ και άλλοι μαθητές του Βουλγαρικού Κυριακάτικου Σχολείου «Ίζβορτσε» περάσαμε πέντε αξέχαστες ημέρες στο θέρετρο Σλάντσεβ μπριαγκ», είπε και η Βικτόρια Μπάλτζικ.

Πολλά από τα παιδιά επισκέφθηκαν για πρώτη φορά τη Βουλγαρία χάρη σε αυτές τις δύο εκδρομές, εξηγεί η διευθύντριά του σχολείου «Ίζβορτσε» Πρασκοβία Ρούσεβα. Και οι αναμνήσεις τους ασφαλώς έκαναν πολύ πιο γερό και δυνατό αυτό το νήμα, που τους συνδέει με το βουλγαρικό γένος και τη βουλγαρική πατρίδα τους.

Μετάφραση: Ντενίτσα Σοκόλοβα