Νέα από την Ανταρκτική

Πρόσφατα από την Ανταρκτική επέστρεψε το βουλγάρικο ερευνητικό πλοίο «Άγιοι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος» (ΝΙΚ 421)το οποίο βοηθά τη λειτουργία της βουλγαρικής βάσης «Άγιος Κλήμης της Αχρίδας» στο νησί Λίβινγκστον, όπου βουλγάρικες αποστολές διεξάγουν έρευνες σε πολικές συνθήκες. Αυτή την στιγμή διεξάγεται η 34^η Βουλγάρικη Αποστολή στην Ανταρκτική.

Τους τελευταίους μήνες στην Ανταρκτική συνέβαιναν ενδιαφέροντα πράγματα.

Στις αρχές Ιανουαρίου το βουλγάρικο πλοίο επισκέφτηκε την βάση της Ισπανίας στην Ανταρκτική, η οποία ονομάζεται «Γκαμπριέλ ντε Καστίλια» για να την προμηθεύσει με υλικά για νέο εργαστήριο. Η βάση αυτή βρίσκεται στο ηφαιστειακό νησί Ντεσεπσιόν.

Το πλήρωμα του βουλγάρικου πλοίου παρέλαβε εξοπλισμό και μια γεννήτρια  από την Καρθαγένη, στην Ισπανία και σε συνεργασία με το προσωπικό της ισπανικής βάσης τα ξεφόρτωσαν στην ακτή του νησιού. 

Στο βουλγάρικο πλοίο επέβαιναν επιστήμονες από το Μαυροβούνιο και την Ρουμανία οι οποίοι πήραν δείγματα από την φύση του νησιού για πειράματα στο πλαίσιο διάφορων ερευνητικών πρότζεκτ.

Το προσωπικό της ισπανικής βάσης και οι επιβάτες του βουλγάρικου πλοίου αντάλλαξαν επισκέψεις.

Τον Ιανουάριο στην Ανταρκτική ήταν και ο ειδήμονας δερματικών παθήσεων, υφηγητής διδάκτωρ Κάρεν Μανουελιάν, ο οποίος έκανε την πρώτη εξέταση με υπέρηχο του ανθρώπινου δέρματος στην Παγωμένη ήπειρο. Το γεγονός επιβεβαιώθηκε από την ειδήμονα από την Χιλή, καθηγήτρια Χιμένα Ουόρτσμαν (Ximena Wortsman). Σκοπός του πρότζεκτ είναι να επεξεργαστεί πιο αποτελεσματική προστασία για τους ερευνητές στην Ανταρκτική κατά των ιδιαίτερων παραγόντων του εκεί επιθετικού περιβάλλοντος.

Επί 2 μήνες ο Μανουελιάν διέσχισε 65 000 χλμ. περνώντας 2 φορές από τον κόλπο Ντρέικ στο κατάστρωμα του βουλγάρικου ερευνητικού πλοίου αλλά κα ως επιβάτης του ισπανικού ερευνητικού πλοίου «Εσπερίδες». Στο πλαίσιο της αποστολής του στην Ανταρκτική ο βούλγαρος δερματολόγος συνεργάστηκε με διεθνή ομάδα ειδημόνων από πάνω από 10 κράτη και συμμετείχε στην λογισμική εξασφάλιση της βουλγάρικης βάσης. Ο Μανουελιάν είναι προετοιμασμένος να εργάζεται σε παρόμοιες συνθήκες από τον πατέρα του, τον διδάκτωρα Λόρις Μανουελιάν, που ήταν γιατρός σε μακρινές πλεύσεις.

Ένα από τα πιο συμπαθητικά νέα από την Ανταρκτική είναι ότι ο Κάρεν τοποθέτησε, στο νησί Λίβινγκστον, πινακίδα που δείχνει προς την βουλγάρικη παραθαλάσσια πόλη στην Μαύρη Θάλασσα, Μπουργκάς. Έτσι το βουλγάρικο λιμάνι βρίσκεται πλέον στον χάρτη των ανταρκτικών αποστολών και η σημαία του κυματίζει στην Ανταρκτική.

Στα τέλη Ιανουαρίου στην βουλγάρικη βάση έφτασε η 4^η, πρωτελευταία ομάδα ερευνητών της 34^ης βουλγάρικης αποστολής της οποίας ηγείται όπως συνήθως ο καθηγητής Χρίστο Πιμπίρεβ. Φέτος μαζί με την βουλγάρικη αποστολή ταξίδεψαν οι ελληνίδες επιστήμονες Διονυσία Ρηγάτου από το Πανεπιστήμιο της Αθήνας και η Ελένη Κυτίνου από το Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών.

Στις αρχές Φεβρουαρίου η 10^η Αποστολή της Τουρκίας στην Ανταρκτική επισκέφτηκε το βουλγάρικο ερευνητικό πλοίο και την βουλγάρικη βάση στο νησί Λίβινγκστον. Τα μέλη των δυο αποστολών επισκέφτηκαν παγόβουνο κοντά στην βουλγάρικη βάση και έκαναν κοινές έρευνες. Έπειτα οι τούρκοι απιστήμονες συνέχισαν μαζί με τον βούλγαρο γεωλόγο, υφηγητή Στογιάν Γκεοργκίεβ, από το Γεωλογικό Ινστιτούτο της ΒΑΕ, για έρευνες στο νησί Χορσού.

Στην Ανταρκτική γίνονται και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις. Tον Νοέμβριο του 2025 ο βούλγαρος βιρτουόζος της φλογέρας (στα βουλγάρικα καβάλ), νεωτεριστής της τζαζ και συνθέτης, Τεοντόσι Σπάσοφ και ο κιθαρίστας, Χριστιάν Τσβιάτκοφ,ήταν οι πρώτοι που έπαιξαν, συνέθεσαν και ηχογράφησαν μουσική στην Παγωμένη ήπειρο. Πρόκειται για το άλμπουμ «Παραμύθια της Ανταρκτικής» το οποίο αντανακλά όσα ενέπνευσαν τους δύο καλλιτέχνες και διηγείται το πως ένιωσαν την ψυχή της Παγωμένης Ηπείρου και πώς τη μετέτρεψαν σε τραγούδι.

Στην συνέχεια στην βουλγάρικη βάση στο νησί Λίβινγκστον παρουσιάστηκε έκθεση με 11 πίνακες του βούλγαρου  μοντερνιστή ζωγράφου Ζορζ Παπάζοβ  (1894-1972). Την έκθεση επιμελήθηκε η ιστορικός τέχνης, Μαρία Βασίλεβα. Οι πίνακες είναι από την συλλογή του Γκεόργκι Βασίλεβ ο οποίος επίσης ταξίδεψε μέχρι την Ανταρκτική για τα εγκαίνια.

«Ο Παπάζοβ ήταν καλλιτέχνης που δεν φοβόταν να διαπερνά τα σύνορα, είπαν από το Βουλγάρικο Ανταρκτικό Ινστιτιούτο που διοργανώνει την έκθεση. Η τοποθέτηση αυτών των έργων σε ένα από τα πιο απομακρυσμένα μέρη του πλανήτη είναι φυσική συνέχεια του πνεύματος του ζωγράφου. Πρόκειται για συμβολική πράξη και για συνέχιση της πορείας του».

«Εκεί όπου τα σύνορα της ανθρώπινης παρουσίας πλησιάζουν το τέλος του κόσμου η τέχνη του Ζορζ Παπάζοβ βρίσκεται στην θέση της, είπε και η δημοσιογράφος της ΒΕΡ, Μαρίνα Βελίκοβα, η οποία συμμετέχει στην 34^η βουλγάρικη πολική αποστολή. Κάποτε ο Παπάζοβ αναχώρησε από το Γιάμπολ για την Ευρώπη, με πίστη στον εαυτό του, ενώ σήμερα οι ζωγραφιές του κατακτούν νέους ορίζοντες, πέρα από τον χώρο και τον χρόνο. Κατακτούν το απέραντο όπου ο άνθρωπος συναντά τον κόσμο».

Επιμέλεια: Ίβο Ιβανόβ, Ντιάνα Τσανκόβα

Επιμέλεια και Μετάφραση: Αγάπη Γιορντανόβα