«Φεγγαράκι μου» - φολκλορική μινιατούρα του μεγάλου Κρασιμίρ Κιουρκτσίισκι

«Έχωπάντααντιληφθεί το φολκλόρ ως αναπόσπαστο μέρος της δημιουργικής πορείας μου, χωρίς να κάνω την ερώτηση γιατί και πώς το χρησιμοποιώ… Κατά τη γνώμη μου, το φολκλόρ έχει μεγάλη δύναμη. Φέρει πολλά πράγματα, εμπλουτίζει τον ίδιο τον δημιουργό και πρέπει, βεβαίως να χρησιμοποιείται πολύ συνετά και φειδωλά. Οι δημιουργοί, που χρησιμοποιούν το φολκλόρ είναι πάντα ενδιαφέροντες στον τρόπο σκέψης τους. Το δείχνουν και οι κλασικοί μας – ο Πάντσο Βλαντιγκέροφ, ο Λιουμπομίρ Πίπκοφ, ο Βεσελίν Στογιάνοφ, ο Φίλιπ Κούτεφ, που ήταν πάντα βαθιά συνδεδεμένοι με το φολκλόρ μας. Θεωρώ ότι αυτό ισχύει όχι μόνο για μένα, αλλά και για τη μελλοντική μας γενιά νεαρών δημιουργών… Πάντως, μιλά κανείς καλύτερα στη μητρική του γλώσσα. Για μένα αυτός είναι ο δρόμος μου. Τον έχω επιλέξει…» - λέει ο νεαρός συνθέτης Κρασιμίρ Κιουρκτσίισκι τον Αύγουστο 1976 μπροστά από συναδέλφους της ΒΕΡ κατά τη διάρκεια του 3^ου Εθνικού Πανηγυριού Βουλγαρικής Λαϊκής Δημιουργίας στην Κοπρίβστιτσα.

Εν ζωή ο μεγάλος βούλγαρος δημιουργός Κρασιμίρ Κιουρκτσίισκι ( 22 Ιουνίου 1936 – 15 Δεκεμβρίου 2011) θεωρούταν ενός από τους πιο επιτυχημένους μας συνθέτες, τα έργα των οποίων ερμηνεύονται συχνότερα στον κόσμο. Το σαγηνευτικό άρωμα του βουλγαρικού δημοτικού τραγουδιού κυριολεκτικά αναβλύζει από κάθε έργο του. Γεννήθηκε σε μικρή ορεινή πόλη – το Τρογιάν. Οι δυνατότητες της οικογένειάς του ήταν αρκετά περιορισμένες, αλλά το απίστευτο ταλέντο του είχε την τύχη να συναντήσει γονείς που το καταλαβαίνουν και υποστηρίζουν.

«Ήδη ως φοιτητής είχα αποφασίσει ότι στον δρόμο μου ως συνθέτης θα βαδίζω χέρι-χέρι με το δημοτικό τραγούδι. Πού θα με πάει; Υποθέτω ότι δε με πήγε ακόμη στα μεγαλύτερα ύψη, όπου θα έπρεπε να πατήσει ένας συνθέτης, αλλά τουλάχιστον βαδίζω, προχωρώ μαζί με το δημοτικό τραγούδι και πρέπει να πω ότι είμαι υπερήφανος που μπορώ να χρησιμοποιώ κάποια πρότυπά του στα έργα μου…», λέει ο Κιουρκτσίισκι το 1984.

Από τα πρώτα χρόνια της εκπαίδευσης του στη Μουσική Ακαδημία στη Σόφια συνοδευόταν από αμετάβλητη επιτυχία. Το δημιουργημένο το 1959 Κουαρτέτο Εγχόρδων του έφερε πρωτόγνωρη για την εποχή αναγνώριση – το Μεγάλο Βραβείο από τον Διαγωνισμό Σύνθεσης «Μουσικές εβδομάδες του Παρισίου» το 1966. Ο Κιουρκτσίισκι ήταν τότε μόλις 30 ετών… Καθ’ όλη τη ζωή του τα έργα του αρέσουν στο κοινό, χωρίς να πρέπει να κάνει συμβιβασμούς. Ήταν ευγνώμων στον Φίλιπ Κούτεφ, ο οποίος πρώτος ανακάλυψε σε ένα πολύ πρώιμο τρίο του «νήματα αίσθησης του φολκλόρ», του παρήγγειλε διασκευές δημοτικών τραγουδιών για το Κρατικό Φολκλορικό Συγκρότημα και στη συνέχεια τον διόρισε διευθυντή. «Ίσως ακριβώς αυτή η περίοδος 10 χρονών, όταν ήμουν στο Κρατικό Φολκλορικό Συγκρότημα, εντελώς βυθισμένος σ’ αυτή την ατμόσφαιρα φολκλορικών ήχων, εντελώς καθαρών, καθαρό φολκλόρ χωρίς προσμείξεις… αυθεντικό τραγούδι που δεν μπορείς να ακούσεις πουθενά! Πρέπει να σας πω ότι ακριβώς αυτή η επικοινωνία με αυτές τις τραγουδίστριες, με αυτούς τους μουσικούς – γκαϊντατζίδες και φλογερίστες, άφησε σφραγίδα επάνω μου, που δε σβήνεται με τίποτε. Σίγουρα αυτός είναι ο λόγος να αγαπώ το φολκλόρ και να αναζητώ…»

Λαμπρό ταλέντο σύνθεσης, συνδυασμένο με βαθύ σεβασμό και ευλάβεια προς την ιδιοφυή λαϊκή δημιουργία. Αυτός ο έντονος συνδυασμός μετέτρεψε τον Κρασιμίρ Κιουρκτσίισκι σε διάσημο μουσικό με ευτυχισμένη δημιουργική μοίρα. Η νέα προσέγγισή του στη διασκευή του αυθεντικού φολκλόρ είναι ασυμβίβαστη ως προς την καθαρότητα και την ομορφιά της ιχνογραφίας και την αρμονική φαντασία. Με τις ασύγκριτες χορωδιακές μινιατούρες του τα βουλγαρικά παραδοσιακά συγκροτήματα μέχρι και σήμερα «ανατινάζουν» τις παγκόσμιες αίθουσες συναυλιών. Την 90^η επέτειο από τη γέννησή του τιμάμε με τη φωνή της ανεπανάληπτης και αξέχαστης Ναντέζντα Χβόινεβα και ένα από τα μαργαριτάρια της Ροδόπης, σε διασκευή του Κρασιμίρ Κιουρκτσίισκι – «Φεγγαράκι μου», /«Μέσετσινκο λιό»/.

Μετάφραση: Ντενίτσα Σοκόλοβα