«Σου στρώνω πολύχρωμες κουρελούδες» - τραγούδι για αγάπη, χωρισμό και ηρωισμό

Η λαογραφική μινιατούρα «Σου στρώνω πολύχρωμες κουρελούδες» προέρχεται από την περιοχή του όρους Πίριν και είναι ένα από τα πιο όμορφα βουλγάρικα παραδοσιακά τραγούδια.

Το κομμάτι είναι ιδιαίτερα συναισθηματικό και συγκινητικό. Μια νέα γυναίκα ετοιμάζει το κρεβάτι στο οποίο κοιμάται με τον αγαπημένο της αλλά εκείνος δεν μένει παρά καβαλικεύει το άλογό του και πηγαίνει στα βουνά να γίνει επαναστάτης. Η επιλογή του είναι η ελευθερία και κατά πάσα πιθανότητα ο ένδοξος θάνατος αλλά η γυναίκα του τον ρωτάει εκείνη πού την αφήνει. Η απάντηση είναι ότι πρέπει να μείνει για να φροντίζει την μητέρα της και την δική του.  Στην βουλγάρικη παράδοση η φύση είναι μεγαλειώδης και προσωποποιεί ανθρώπινα πάθη. Σ’ αυτό το τραγούδι πέφτει ομίχλη που αντανακλά την θλίψη της κοπέλας ενώ οι σταγόνες δροσιάς μοιάζουν με τα δάκρυά της.

Το τραγούδι έχει διάφορες παραλλαγές. Σε κάποιες από αυτές ο ήρωας λέγεται Μανούς Βοεβόδας αλλά σε όλες στο επίκεντρο είναι η παραμελλημένη σύζυγος εγκαταλειμμένη λόγω της αίσθησης του κοινωνικού χρέους.

Το τραγούδι αυτό το έχουν ερμηνεύσει πολλές ξακουστές παραδοσιακές τραγουδίστριες – μερικές από αυτές είναι η Γκιούργκα Πιντζούροβα, το Τρίο Βουλγάρα, οι αδερφές Μπίσεροβι και το σύγχρονο λαογραφικό ανσάμπλ «Νούσα».

Σήμερα το τραγούδι «Σου στρώνω πολύχρωμες κουρελούδες» είναι πολύ δημοφιλές στην επεξεργασία του μεγάλου μαέστρου και συνθέτη, καθηγητή Κύριλ Στέφανοβ. Αυτή η παραλλαγή είναι μεταξύ των εμβληματικών προτύπων στο ρεπερτόριο του Κρατικού Ανσάμπλ Παραδοσιακών Τραγουδιών και Χορών «Πίριν». Ο Στέφανοβ είναι ένας από τους σημαντικότερους δημιουργούς στην ιστορία της βουλγάρικης τέχνης των ανσάμπλ και σήμερα είναι θρύλος.

Ο Κύριλ Στέφανοβ (1933-2005) γεννήθηκε στο Μπλαγκόεβγκραντ. Η ζωή του, προσωπικά και επαγγελματικά, συνδέεται με την περιοχή του Πίριν. Τελείωσε την Μουσική Ακαδημία στην Σόφια στην ειδικότητα Διεύθυνση Χορωδίας και στα 23 του χρόνια ανέλαβε την διεύθυνση του Ανσάμπλ «Πίριν». Έμεινε επικεφαλής αυτού του συγκροτήματος σχεδόν 50 χρόνια.

 Αυτός ο μισός αιώνας είναι η πιο σημαντική σελίδα στην ιστορία του ανσάμπλ το οποίο κατοχυρώθηκε χάρη στον καλλιτεχνικό του διευθυντή ως έγκυρο σχήμα με δικό του στυλ και μεγάλη διεθνή παρουσία. Η προσέγγιση του Κύριλ Στέφανοβ προς το φολκλόρ ήταν υψηλά επαγγελματική, διανοητική και εξαιρετικά καλλιτεχνική. Βασιζόταν στην άριστη γνώση του των τοπικών μουσικών παραδόσεων και στον πόθο του να διατηρηθεί η ιδιαιτερότητά τους. Στις επεξεργασίες του η αρμονία εμβαθύνει και υπογραμμίζει την ομορφιά του λαογραφικού προτύπου.

Ο ΚύριλΣτέφανοβ ήτανέντονη και ασυνήθιστη προσωπικότητα και άφησε εντυπωσιακό ίχνος όχι μόνο στην ανάπτυξη των βουλγάρικων παραδοσιακών χορωδιών και ανσάμπλ αλλά και σε ολόκληρη την βουλγάρικη μουσική.

 Η Ρούσκα Στοΐμενοβα, διάσημη εμηνεύτρια τραγουδιών από την γεωγραφική περιοχή της Μακεδονίας και μια από τις πιο καλές σολίστ του ανσάμπλ «Πίριν» έλεγε ότι ο Στέφανοβ αν και ρομαντικός ήταν νεωτεριστής, έπαιζε πιάνο και τραγουδούσε σαν επαγγελματίας, το ταλέντο του ήταν τεράστιο.  

 Η Στοΐμενοβα είναι η σολίστ στην επεξεργασία του Στέφανοβ του τραγουδιού «Σου στρώνω πολύχρωμες κουρελούδες», η οποία, δεκαετίες μετά την δημιουργία της, συνεχίζει να αποδεικνύει την δύναμη του βουλγάρικου πνεύματος και την μαγεία του βουλγάρικου φολκλόρ στην οποία κανείς δεν μπορεί να αντισταθεί.

Κείμενο: Τσβετάνα Τόντσεβα

Επιμέλεια και Μετάφραση: Αγάπη Γιορντανόβα