U nda nga jeta legjenda e folklorit bullgar Janka Rupkina

Në moshën 87‑vjeçare u nda nga jeta një nga interpretueset më të njohura të këngës popullore bullgare – Janka Rupkina. 

Këngëtarja e dashur e publikut të gjerë në Bullgari dhe e adhuruesve të folklorit bullgar në mbarë botën ka lindur në vitin 1938 në fshatin Bogdanovo, rajoni i Burgasit (Bullgaria Juglindore). Ajo përfundoi shkollën e mesme për infermiere në Burgas, por shumë shpejt fati e çoi në një tjetër rrugë, atë që ia hapi dashuria e saj e madhe për këngën popullore bullgare.

“Fillova të këndoja që e vogël – rrëfen këngëtarja në një intervistë për redaktoren muzikore Valja Bozhillova nga Radio Bullgaria në vitin 2013. – Paraqitesha në skena të ndryshme të garave të këngës në krahinën tonë dhe kështu deri te pjesëmarrja ime në festivalin në fshatin Gramatikovo në vitin 1960, ku mora Çmimin e Parë. Në juri ishin folkloristët Boris Petrov nga Radioja Kombëtare Bullgare dhe Mihaill Bukureshliev. Më ftuan në një dëgjim në Sofje. Nga 400 këngëtarë nga e gjithë Bullgaria më zgjodhën soliste të Ansamblit të Këngëve Popullore të Radios Kombëtare Bullgare.” Këngëtarja ishte si soliste në Ansamblin e Këngëve Popullore për tre dekada. Gjatë viteve ajo realizoi shumë incizime për fondin e Radios Kombëtare Bullgare dhe publikoi disqe në “Balkanton”. 

Në fund të viteve ’70 krijoi trion “Bëllgarka” së bashku me këngëtaret Eva Georgieva dhe Stojanka Boneva. Me këtë trio Janka Rupkina fitoi famë botërore dhe e prezantoi këngën popullore bullgare në mbarë botën. Ajo, si soliste dhe si pjesë e trios, realizoi projekte të përbashkëta me muzikantë botërorë si Kate Bush, Chris de Burgh, Linda Ronstadt, Transglobal Underground… Muzikanti i famshëm George Harrison nga grupi “The Beatles” i dhuroi një nga disqet e tij me dedikimin: “Për këngëtaren më të madhe në planet.”  Gjatë rrugës së saj të gjatë krijuese, Janka Rupkina u nderua me shumë çmime. 

Shpesh e quanin “bilbilin e Stranxhës” për shkak të dashurisë me të cilën kërkonte dhe regjistronte qindra këngë nga rajoni i Stranxhës. Dhe kjo nuk është e rastësishme. Specifikat e interpretimit të këngëve të Stranxhës ajo i mësoi që në fëmijëri nga gjyshja e saj. 

Kënga e saj “Kalimanku Denku”, në përpunimin e Krasimir Kjurkçijski, magjepsi producentin zviceran Marcel Cellier, i cili e përfshiu ndër titujt e tij të preferuar në serinë e albumeve “Misteri i Zërave Bullgarë”, na kujton redaktorja muzikore Diljana Traçeva. 

Nderim për kujtimin e kësaj artisteje të madhe. Ajo do të mbetet përgjithmonë në zemrat tona përmes këngëve të saj.

Shihni më shumë në koleksionin e Radio Bullgarisë:

• "Kalimanku Denku” – një perlë në krijimtarinë e Janka Rupkina
• “Alltën Mara” – këngë e famshme e Janka Rupkinës
• Përvjetori i 85-të i këngëtares Janka Rupkina

Redaktoi: Miglena Ivanova

Përgatiti në shqip: Vesella Mançeva