Üsküp’teki Bulgar çocuklar ile Bulgaristan dersi

Bulgar kültüründe merhaba anlamına gelen “zdravey” kelimesi bir selamlaşma şekli olmanın ötesinde iyi niyetin ve dostluğun göstergesi olarak kabul edilir. Makedoncada  “zdravo” kelimesi kullanılır. İki kelime benzer, ancak aynı değil. İki yakın dil, iki yakın halk, iki komşu ülke olmasına rağmen özellikle son yıllarda meydana gelen olaylara bakılırsa insanlar arasındaki derin uçurumu görürüz. Bugün, Üsküp’te “Zdravey” Bulgar Pazar okulu ve yenilikçi eğitim akdemisinden öğrenciler ve okul müdürü İliyana Atanasova tarafından hazırlanan özel ve duygusal bir “Bulgaristan dersi” ile el sıkışıp “Zdravey!” diyoruz.

Güneybatı komşumuzda 2017 yılında kurulan ve tek olan Bulgar eğitim merkezi birkaç yıl önce faaliyete başladı. Her şey birkaç Bulgar annenin, çocuklarına Bulgaristan’a “zdravey” demeyi öğretmek için attıkları adımlarla başladı. Bu annelerden biri olan İliyana Atanasova, son Bulgar okulunun kapanmasından tam 75 yıl sonra, Kuzey Makedonya'nın kalbinde yeni bir okulun kurulmasını misyon edindi.

Bulgaristan Radyosu’na konuşan İliyana Atanasova şunları paylaştı:

“Üsküp'teki Bulgar Pazar okulu, çocuklarımızın ana dillerinde eğitim almaları konusundaki kişisel motivasyonumuz ve büyük arzumuzun neticesinde kuruldu. Bu hiç de kolay olmadı. Bayan Atanasova’nın batı komşumuzla olan ilişkisi, kendi tabiri ile “romantik ve kişisel”. Her şey 25 yıl önce, Blagoevgrad'daki Neofit Rilski Güneybatı Üniversitesi'nde ve bir aşk ile başladı. İliyana, iktisat eğitimi almış, uzun yıllar özel sektörde çalışmış ve son yirmi yıldır ailesi ile birlikte Üsküp'te yaşıyor. Eğitim alanında uzman olmaması yanı sıra Bulgaristan'ın pek sevilmediği topraklarda Bulgar okulu kurma kararı ile ilgili İliyana şunları belirtti:

"Bulgaristan'ı sevmek ve geleneklerini tanımak için özel bir eğitime gerek yok. Bu, genlerimizde, kanımızda var. Evet, uzman olmayan birinin böyle bir işe girişmesi zor, zira birçok hususu bilmiyorsunuz. Ancak insan bir şeyi başarmak istiyorsa imkansız diye bir şey yoktur.

Bugün “Zdravey” Bulgar Pazar Okulu’nda 1. sınıftan 12. sınıfa kadar çocuklar eğitim görüyor ve bu öğretim yılında tüm okul ekibinin gurur duyduğu 4 ila 6 yaş arası çocuklar için okul öncesi grubu da var.

Yenilikçi eğitim akademisi olarak da adlandırılan okul, Bulgaristan'daki yükseköğretim kurumlarında okumak isteyenler için de son derece yararlıdır. Üniversiteye hazırlık kursu düzenlenmektedir ve her yıl 100'ün üzerinde çocuk, hayal ettiği diplomaya ulaşmak için bu kursu tamamlamaktadır. Buradaki birçok ebeveyn Bulgaristan'daki eğitimin kalitesinin farkında ve dolayısıyla büyük talep var. Geleneksel olarak tıp, diş hekimliği, eczacılık, IT teknolojileri ve çeşitli sanat dallarına, Prof. Pancho Vladigerov Ulusal Müzik Akademisi ve Kr. Sarafov Ulusal Tiyatro ve Film Akademisi'ne en büyük ilgi var. Bayan Atanasova, Kuzey Makedonya'da bu tür üniversitelerin olmadığını açıkladı. Her yıl üniversite giriş sınavlarında başarı oranı yüzde 80'in üzerindedir. 

İliyana Atanasova sözlerini şöyle sürdürdü:

"Kolay değil, size yalan söyleyemem. Her gün nefret söylemleriyle karşılaşıyoruz. Gerçekten hiç hoş değil! Makedonya'da yaşayan Bulgarların kayıtlarında küçük bir düşüş var. Burada Bulgarca öğrenmek, Avrupa'nın başka yerlerinde öğrenmekten çok farklı. Bunu bilgisizlikle açıklıyorum. Belki bunun sebebi bilgi karartmasıdır. Buraya gerçekler ulaşmıyor, sadece kopuk bilgiler ulaşıyor ve bu nedenle bu nefret dolu dil ve fiziksel saldırılara varılıyor."

Gerçek Avrupalılar yetiştirmek için eğitim, diğerini tanıma, sunulan bilgiye karşı eleştirel düşünme ve aile ortamıon derece önemli ön koşullardır.  İliyana Atanasova Üsküp’teki diplomatik misyonumuza ve Bulgaristan Eğitim ve Bilim Bakanlığı'na büyük bir minnettarlıkla, “Bulgaristan – Eğitim Rotaları” ulusal programının Bulgar çocuklarını yetiştirme çabalarında son derece değerli olduğunu ifade etti.

2025 yılında programa başvurdu ve kabul edildikten sonra “Zdravey”Bulgar Pazar okulu “Bulgaristan'ın Eski Başkentleri” rotasını gerçekleştirdi. 1. sınıftan 12. sınıfa kadar 40 öğrenciden oluşan grup, Bulgaristan Radyosu ile izlenimlerini paylaştı.  Çocuklar bizim “Bulgaristan dersi” girişimimiz için özel bir video hazırladılar. Bu videoda okullarını, beş günlük ülke gezisi sırasında yaşadıklarını anlattılar.

Beşinci sınıf öğrencisi Viktor Vasilevski şunları paylaşı:

17-21 Haziran 2025 tarihleri arasında düzenlenen Bulgaristan’ın payitahtları gezisine katıldım. Sofya'dan Pliska, Veliko Tarnovo ve Etara'ya uzanan bu yolculukta Bulgar tarihine, kültürüne ve maneviyatına dokunduk. İlk Bulgar başkentlerinin ihtişamıyla ve bilge çarlar ile karşılaştık”.

Okul müdürü İliyana Atanasova ise şöyle devam etti:

"Çocukların Bulgaristan'ı hissetmeleri çok önemli. Bulgaristan, soyut bir kavram olmamalı, sadece büyükannenin ve büyükbabanın evi, bahçesi veya dairesi olmamalı. Çocuklar öğrendikleri her şeyi görmeli ve hissetmeliler. Bu yüzden , “Bulgaristan – Eğitim Rotaları”  programının çok önemli olduğunu düşünüyorum. Çocuklar Bulgaristan'ı yaşadılar! İliyana Atanasova’ya göre çocuklar yalnızca Bulgaristan hakkında kalıcı bilgiler edinmekle kalmadılar, aynı zamanda birbirlerini de tanıma fırsatı buldular. Pazar okulunda, haftada bir kez birkaç saat boyunca bir araya gelen çocukların, aralarında böyle bir bağ kurmaları zor.

Viktor Vasilevski, ziyaret ettiği yerler hakkında şunları söyledi:

"Gezi sırasında en sevdiğim yerlerden biri Veliko Tırnovo'daki Tsarevets Kalesi'ydi. İkinci Bulgar Çarlığı’nın çar ve çariçeleri burada yaşamış. Orada ayrıca çok ilginç duvar resimleri olan bir kilise de var. Tırnovo, Bulgaristan’ın Osmanlı İmparatorluğu tarafından fethedildiğinde başkent olmaktan çıktı. Böylece İkinci Bulgar Çarlığı sona erdi. Tsarevets'i ve genel olarak Veliko Tırnovo'yu çok beğendim"

Sınıf arkadaşı Samira Sadiki ise şunları ekledi:

“Azamet, bilgi ve ilham – bunlar, eğitim rotamızı en iyi şekilde tanımlayan üç kelime”.

2026 yılında da “Zdravey” Bulgar Pazar Okulu Milli Eğitim Bakanlığı'nın “Eğitim Rotaları”nı takip edecek. Bu sefer 15 çocuktan oluşacak grup Bulgaristan'ın Uynaış dönemine yolculuk yapcak ve Haziran başında Gül Vadisi'nde gül hasadına katılacak. Yaklaşan gezi, çocuklar için daha başarılı olmak, yarışmalara katılmak ve ödevleri zamanında yazmak için bir motivasyon kaynağı haline geldi. Çünkü hepsi Bulgaristan'ı tekrar ziyaret etmenin şartının bu olduğunu biliyor, hem de anne ve babalarıyla değil, arkadaşlarıyla birlikte.

• Yurtdışı Bulgar okullarının “Bulgaristan dersi” etkinliği
• Bratislava kentindeki “Hristo Botev” Lisesi öğrencileri ile Bulgaristan dersi
• İtalya’daki “Abagar” Bulgar Pazar Okulu öğrencileri ile Bulgaristan dersi